Natuurwerkgroep Fortuinveld in oprichting

Er is een Natuurwerkgroep Fortuinveld in oprichting (NWGF). Het initiatief is genomen door de wijkvoorzitter van het wijkoverleg Rooswijk, Arjo van der Horst.

Zaterdag 11 september wordt de 1e Natuurwerkdag georganiseerd door de Natuurwerkgroep Fortuinveld (NWGF) onder leiding van de professionals van Landschap Noord-Holland. Het Wijkoverleg staat volledig achter dit fraaie buurtinitiatief. De Gemeente geeft een bijdrage in de kosten.

Met dit initiatief willen we bereiken dat er een kern aan vrijwilligers ontstaat waarop een beroep kan worden gedaan voor veldwerk.

De NWGF zoekt mensen die 3 of 4 keer per jaar actief in het veld willen werken en zo bij willen dragen aan handhaving van de natuurwaarden die dit deel van de Zaanstreek zo kenmerken. Een open veenweidelandschap in uw eigen wijk, Rooswijk. Het Landschap Noord-Holland levert daarbij ondersteuning met machines en gereedschappen.

Doel
Handhaving natuurwaarden in ons wijkgebied, geen verbossing of verwildering, maar het open slagenlandschap dat het Guisveld en de Zaanstreek zo kenmerkt.

Programma
09:30 u.  verzamelen in de tent bij Harpstraat 67

• voorlichting over werk en veiligheid door LNH
• uitleg over wat we precies gaan doen
• het veld in en aan de slag

11.00 u.  koffie/thee/fris in kannen/blikjes naar de m/v in het veld.
12:30 u.  koffie/thee/broodjes in de tent.
13:15 u. nog even er tegen aan.
15.00 u. opklaren en einde werkdag. Een hapje en een drankje.

Aantrekken
Laarzen en bestendige vrije tijdskleding die tegen een stoot kan.

Meenemen
Regenkleding (kan ik de tent worden achtergelaten).  Als u een klapstoeltje meeneemt bent u verzekerd van een zitplaats.  Toilet:  Harpstraat 13. De NWG Fortuinveld zorgt voor de catering, LNH voor het gereedschap.

Namens de NWG Fortuin i.o.
Het bestuur van uw Wijkoverleg

Spectaculaire hijsklus aan de Smidslaan

Vrijdag 3 september werden de voor- en achterkant van de molenaarswoning De Blijdschap aan de Smidslaan ingehesen. Een kraanwagen van Schol deed het zware werk.

De Smidslaan anno 2010. Volgende week wordt de dakbedekking aangebracht.

De Smidslaan anno 2008, toekomstig bouwterrein op de achtergrond drie monumenten: molen De Bleeke Dood uit 1656, Lagedijk 7/9 uit 1883 en papierpakhuis De Baars uit einde 17e, begin 18e eeuw

Op 8 november 2007 werd vanuit particulier initiatief de Elout Wytema Stichting opgericht met als doel het behoud van het monumentaal Zaans erfgoed. Op 27 december daaropvolgend werd voor deze stichting een perceel grond verworven aansluitend aan het meest zuidelijk stukje beschermd dorpsgezicht in Zaandijk.

Dit stukje grond in de Smidslaan in Zaandijk ligt op de toeristische route van station Koog/Zaandijk naar de Zaanse Schans. Vanaf de Lagedijk kijkt men in de Smidslaan.

Hoe broodnodig een stichting die zich inzet voor het behoud van het Zaans erfgoed is, bleek al direct, nauwelijks drie dagen later. De stichting kon meteen aan de slag: Tijdens de jaarwisseling werd bekend dat de gemeente een onherroepelijke sloopvergunnig had verleend voor de sloop van een niet beschermd 17e eeuws pand in Assendelft. De sloop zou beginnen op 3 januari. Daags tevoren kon met de eigenaar worden afgesproken dat het pand niet door een sloper zou worden vernietigd, maar dat de stichting daarentegen het pand voorzichtig zou uitpellen, fotograferen, documenteren, opmeten en uiteennemen, ten behoeve van herbouw op een passende plaats.

Het pand bleek de uit ca 1650 stammende molenaarswoning van de in 1907 gesloopte meelmolen “De Blijdschap”. Ter plaatse in Assendelft is vanaf 1441 meel gemalen, zodat het om een historisch zeer interessante plek gaat.

Doordat het pand van buiten en van binnen door vele verbouwingen onherkenbaar was geworden is het aan het oog van historici kennelijk ontsnapt en buiten alle inventarisaties gebleven. Het betreft hier een uitzonderlijk gave vrijwel volledig complete houtskeletbouwconstructie waarschijnlijk uit het midden van de 17e eeuw, met drie zwaanshalskorbelen aan de zuidzijde en twee holle en een zwaanshalskorbeel aan de noordzijde, waar de bedsteden waren. In de oostgevel bevindt zich centraal een 17e eeuws deurkozijn met een bovenlicht waar zich glas en lood heeft bevonden. De originele puibalk is hier aanwezig. Bijzonder is dat in deze gevel het oorspronkelijk buitenschot nog grotendeels aanwezig is. Aan de westkant hebben nog twee traveeën gezeten, die waarschijnlijk in 1936 zijn afgebroken. Daaronder bevond zich aan de noordwestzijde een kelder van 4 bij 2 meter met groengele plavuizen. Deze kelder werd aangetroffen en opgegraven. Daarboven bevond zich een opkamer.

De onderdelen van de dragende constructie, zoals de puibalk en de opvolgende balk alsmede de de kapspanten zijn onder de vloer als onderslagen teruggevonden, zodat het hele houtskelet praktisch compleet is en herbouwd kan worden. In de zuidgevel zijn de inkepingen van de drie kruiskozijnen duidelijk aanwezig. Daartussen heeft een bakstenen klamp met tegelwerk gezeten. In de topgevel, die veranderd is bevindt zich een oud kozijn, dat deel uitmaakt van de kapspantconstructie.

Ook de kap is praktisch gaaf en nog in goede staat met kapspanten, gordingen en nokbalk, die onderbroken werd door een schoorsteen, die op oude fotos is te zien. Veel oorspronkelijk dakbeschot kan opnieuw worden gebruikt. In het interieur is veel eiken wagenschot aanwezig en op diverse plaatsen bestaat de binnenbetimmering uit eiken en grenen wagenschot uit de bouwtijd. Ook de verdiepingsvloer is vrijwel compleet aanwezig. Op het erf werd de 17e eeuwse haardplaat teruggevonden. Kortom: verlies van dit bijzondere erfgoed zou doodzonde zijn.

Herbouw aan de Smidslaan te Zaandijk

De Smidslaan anno 1969

Het lange pand zal de industriele bebouwing aan de zuidwestkant van de Smidslaan aan het oog onttrekken zal een eenheid vormen met Lagedijk 7/9, welk pand uit 1683 stamt en het overgeplaatste eind 17e eeuws/begin 18e eeuwse pakhuis De Baars. Gedacht wordt aan een kantoorfunctie.

Zodoende zal de toeristische route naar de Zaanse Schans worden verfraaid en versterkt.

Kapconstructie

Houtskelet na verwijdering verdiepingsvloer

Zaandijk viert 400-jarig bestaan Zaandijkersluis

In 2010 is het 400 jaar geleden dat de eerste Zaandijker Sluis in gebruik werd genomen. De sluis was tot ongeveer 1970 een belangrijke schakel tussen de Zaan en het achterland.

Vooral de aanvoer van hout voor houtzaagmolens en later voor houthandel Donker: ‘Steek uw licht op bij Donker’. In het weekend van 10 tot 12 september wordt dit uitgebreid gevierd. Alle optredens zijn gratis te bezoeken.

In deze omgeving spelen de feestelijkheden zich af. Foto: Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank.

Vrijdagavond 10 september in Café Vanouds Oost-Indië
“Nacht van de poëzie”
22.00 tot 01.00 uur
Landelijke en streekdichters lezen voor uit eigen werk. En er is een Zaandijker Dichtwedstrijd. U wordt uitgedaagd tot het schrijven van gedichten. Van de vele inzendingen- en die verwachten wij zeker!- worden er drie door een vakkundige jury gekozen. Win één van de drie prijzen. Tot 8 september kunt u uw gedichten inleveren bij Gerrit van den Nieuwendijk, Orgelmakersgracht 34, Zaandijk. Of email.

Zaterdag 11 september op de loswal bij AAK
14.00 tot 15.30 uur
Optreden van het Barbershop showkoor Whale City Sound o.l.v. Martijn Hoeksema (foto), een mannenkoor van 70 leden.

Uit een recensie na het optreden in maart 2010 in het Concertgebouw: ‘Gisteravond in het concertgebouw zóóó genoten van jullie! De show stelen was niet moeilijk: wat een discipline en wat een sound. Jullie staken er met kop en schouders boven uit!!

16.00 tot 17.00 uur
Musical songs, zang: Mark de Waal en Melanie Uijleman, piano: Tirza van Ollefen.

19.00 tot 23.00 uur
Optredens van o.a. Goldsick Monkey - Blaffers n’ Begonias - Ten Hut

Zondag 12 september op de loswal bij AAK
14.00—16.00 uur
Jongeren tot plusminus 14 jaar. Toon je talenten, kom dansen, muziek maken en luisteren.

20.00 tot 20.45 uur
Harmonie Apollo voert zijn musicalrepertoire uit.

21.15 tot 22.30 uur
Woodside Bigband

Dit weekend is mede mogelijk gemaakt door Gemeente Zaanstad, Onno Seymour Transport, Studio Jottem en de hulp van de vrijwilligers uit het dorp.

Nacht van de Poëzie bij de Zaandijker Sluis

Onder de titel "De Dichter voor Schut" wordt vrijdagavond 10 september vanaf 22 uur wordt in het kader van het 400 jarig bestaan van de Zaandijkersluis de Nacht van de Poëzie gehouden.

Dit evenement vindt plaats in café Vanouds Oost-Indië bij de Zaandijkersluis.

Zo’n 10 dichters, waaronder: Peter M van der Linden en Pom Wolf o.a. bekend van het Nederlands kampioenschap Poetry Slam. Maar ook Zaanse dichters als Hans de Roo, Jacob Passander, John Epke en Rob Vos zullen uit eigen werk voordragen.

Tussendoor speelt de bekende Zaanse band Blaffers ’N Begonia’s covers van o.a. Guns ‘N Roses.

Er is een wedstrijd voor Zaandijkse dichters uitgeschreven. Door een vakkundige jury worden drie gedichten geselecteerd voor een prijs. Er wordt een boekje gemaakt van de gedichten die op deze avond worden voorgedragen. Dit boekje zal tijdens de Nacht van de Poëzie worden aangeboden.

Verlaging BTW tarief voor renovatie en verbouw

Demissionair minister De Jager van financiën heeft aangekondigd het BTW tarief op renovatie- en herstelwerkzaamheden van woningen te verlagen van 19% naar 6%.

De minister wil met deze en andere maatregelen de woningmarkt een impuls geven. De BTW verlaging geldt ook voor het herfunderen van een woning.

In de gemeente Zaanstad zijn er ruim10.000 woningen in particulier bezit met een fundering van grenenhouten palen. Deze palen moeten ooit eens vervangen worden. In Zaanstad zijn de palen van schatting 3000 woningen binnen enkele jaren aan vervanging toe is. De maatregel van minister De Jager kan de kosten van een nieuwe fundering aanzienlijk verlagen.

Wethouder Jeroen Olthof is blij met de maatregel: “Met deze fiscale maatregel maak je het herfunderen van hun huis voor veel Zaankanters financieel beter bereikbaar. Een BTW korting van 13% op het loonkosten deel van een nieuwe fundering scheelt toch al gauw enkele duizenden euro’s. “

De gemeente Zaanstad bepleit al enkele jaren bij de Rijksoverheid een BTW-verlaging voor funderingsherstel. In september 2009 heeft gemeente het initiatief genomen om samen met een groot aantal andere gemeenten en organisaties uit de branche een manifest aan de Tweede Kamer aan te bieden. Wethouder Jeroen Olthof: “Mijn voorganger Piet Keijzer heeft er samen met verschillende partijen in de raad hard voor gewerkt. Ik ben blij dat één van zijn voorgestelde maatregelen nu toch in gang is gezet.”

Politie gaan extra surveilleren

Zo gaat de politie extra surveilleren in de wijk zowel in burger als in uniform. De surveillances vinden plaats in de avond en in de nacht.

Onderstaande tips kunnen ervoor zorgen dat het dievengilde een halt wordt toegeroepen.

Tips top 10:

1. Sluit de woning goed af (voor- en achterdeur op nachtslot).
2. Voorzie de woning van goed gecertificeerd hang- en sluitwerk (extra pensloten c.q. grendels op voor- en achterdeur).
3. Inbrekers staan niet graag in de schijnwerpers. Plaats verlichting aan de voor- en achterzijde van de woning.
4. Gaat u weg, laat enkele lampen aan, zo lijkt het of er iemand in de woning is. Gaat u voor langere tijd weg, voorzie de lampen van tijdschakelaars.
5. Laat de buren even weten dat u op vakantie gaat, zo kunnen zij een oogje in het zeil houden. Vraag of zij de post weghalen bij de voordeur.
6. Beperk hoge beplanting en hoge tuinafscheidingen.
7. Neem de autosleutels en portemonnee mee naar boven als u gaat slapen.
8. Beperk de klimmogelijkheden zoals ladders, steigers en afvalcontainers.
9. Noteer het imei nummer van uw mobiele telefoon en het serienummer van uw televisie en laptop. Maak foto’s van dure sieraden. De politie kan hiermee gerichter opsporen.
10. Als laatste wees alert op verdachte omstandigheden en bel bij onraad de politie. Bij spoed 112 in alle andere gevallen 0900-8844.

Uw wijkagent Mark Krom (Rooswijk)

Werknemers Pielkenrood not amused

Een aantal werknemers van Pielkenrood reageren op het idee van Ab Rijken die op deze website pleit voor een verhuizing van het bedrijf om de Zaandijkerkerk te redden.

Pielkenrood met op de voorgrond de Zaandijkerkerk. Foto: Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank

Allemaal mooi gezegd hoor door Ab Rijken, maar een ding wordt even vergeten. Pielkenrood bestaat al 115 jaar en heeft dus in 115 jaar werkgelegenheid geboden aan Zaandijkers.

Waar waren alle Zaandijkse notabelen toen de kerk verkwanseld werd als een disco enz. Toen hadden deze mensen er al voor moeten gaan om de kerk te behouden. Nu dat deze kerk staat weg te rotten wordt men wakker. Ik heb ook nog nooit niemand gezien die het zwerfvuil opruimt bij de Kerk. Nee dat doen de mensen van het bedrijf Pielkenrood wel.

Maar laat Pielkenrood als een van de weinige overgebleven Zaandijkse bedrijven eens met rust. Wij willen graag ons werk behouden en ons pensioen halen bij dit mooie bedrijf, net als u meneer Ab Rijken. En wie komt er nu op een idee om woningen te gaan maken tegenover een bedrijf, dan vraag je er toch wel om. Er zijn keuzes zat voor de Kerk maar steeds een excuus voor laden en lossen slaat helemaal nergens op. De werkelijkheid zit anders in elkaar.

Werknemers Pielkenrood

Pielkenrood en de Domineestuin

Begin jaren tachtig van de vorige eeuw werd de Domineestuin door de inzet van een aantal bewoners van Zaandijk van de ondergang gered. Ook hier speelde Pielkenrood een rol.

Uit het boek: Achter de Kerk

Mede gelet op de overlast van Pielkenrood en de klachten van omwonenden, die regelmatig over stank- en geluidshinder worden geuit, is uitbreiding van het aantal woningen op korte afstand van Pielkenrood niet wenselijk. (...) Ik ben van mening dat dit (plan) vanuit milieuhygienisch oogpunt niet aanvaardbaar is.’

Het hoofd van de afdeling milieu-hygiene schreef zijn brief aan de directeur van gemeentewerken van Zaanstad op 17 juni 1980. Een maand later (14 juli) adviseerde deze directeur het college van B. en W. In zijn brief nam hij het milieu-aspect mee, maar hij gaf het college tevens de mogelijke oplossing aan: ‘Op milieu-technische gronden is het gebied buiten Plan Donker gehouden. Hiermee ligt tevens het moeilijkste probleem op tafel. (...)

Pielkenrood grenst aan de Domineestuin. Foto: Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank

Op grond hiervan zal het duidelijk zijn dat een stedebouwkundig plan voor het gebied via een bestemmingsplan niet hard te maken is. De enige mogelijkheid is bouwen gebaseerd op de bouwverordening. De milieu-problemen blijven uiteraard bestaan en het risico dat toekomstige bouwactiviteiten doorkruist kunnen worden vanuit de Inspectie blijft aanwezig zolang de situatie met betrekking tot Pielkenrood zich niet wijzigt. Een ander probleem is de hoogteligging van het gebied ten opzichte van het bestaande polderpeil. Er kan zonder meer gesteld worden dat dit maaiveld civiel-technisch onaanvaardbaar laag is.’

Aan het eind van 1980 vond er tenslotte een overleg plaats tussen de stichting en de gemeente: Chiel Pos en Rene Sman bezochten de wethouders Pans en Van Dam (15 december). Een paar dagen later deden Chiel en Rene redelijk positief verslag van deze bijeenkomst. Uit de notulen: ‘Duidelijk is dat er allerlei problemen moeten worden opgelost, zoals het ophogen van de paden. En komen dan de huizen niet te laag te liggen? Dit zijn punten die in de volgende vergadering met de gemeente moeten worden besproken. Maar geconcludeerd kan worden dat het resultaat van het gesprek met de wethouders positief is, de gemeente staat welwillend tegenover onze initiatieven.’

In de daaropvolgende jaren bleef er intensief contact tussen de stichting en de gemeente, nu met de wethouders Pans en Nieuwenhuyse. De paden in de buurt zijn uiteindelijk opgehoogd; de huizen kwamen niet te laag te liggen. De moeilijkheden met betrekking tot de overlast van Pielkenrood werden omzeild door er over te zwijgen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een citaat uit de notulen van de bestuursvergadering van 3 juni 1982: ‘Met publiciteit moet voorzichtig worden omgegaan in verband met de milieu-inspectie.

Voetveer bevordert toerisme in Zaandijk

Dat het voetveer in een behoefte voorziet is wel duidelijk. De nieuwe boot van de stichting zette dit seizoen al bijna 10.000 passagiers over. De 60(!) vrijwilligers zijn er best trots op.

Het voetveer heeft ook tot gevolg dat op de Lagedijk steeds meer toeristen worden gesignaleerd.

Ook de Domineestuin is een geliefd plek om te bekijken, al is niet iedereen daar even blij mee. Zie reactie in kader.

Het voetveer vaart nog tot eind september tussen de Zaanse Schans en de Zaandijkersluis.

In de boot krijgen de toeristen een folder mee waar men meer over de huizen en gebouwen op de Lagedijk kan lezen. Uiteraard in verschillende talen.

Als men geluk heeft kan men ook nog het schutten in de Zaandijker-sluis bekijken. Ook kan men de sluiswachter een handje helpen

Donderdag 19 augustus is de sluis van 8 tot 10 uur geopend voor boten die naar Sail willen varen. Van 16 tot 18 uur is de sluis weer geopend voor de terugkerende boten.

Zaandijker Verschuren (CDA) niet blij met PVV

Addy Verschuren, fractievoorzitter van het CDA in de gemeenteraad van Zaanstad, is boos op de Volkskrant. Hij stuurde een ingezonden brief naar de krant maar die weigerde de brief.

Addy Verschuren voor de stembus om zijn stem uit te brengen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens die verkiezingen verloor het CDA twee zetels van de vier. Daarop trok lijsttrekker Ronald Ootjers zich terug en werd Addy Verschuren fractievoorzitter in de raad van Zaanstad

Net als vele anderen leden van het CDA maakt zich Zaandijker Addy Verschuren zorgen om de vorming van een nieuw kabinet met gedoogsteun van de PVV. Een ingezonden brief aan de Volkskrant werd door die krant geweigerd.

Daarop bood website DeJaap Addy Verschuren een platform om zijn mening openbaar te maken.

Laatste alinea uit de brief:

Komt deze coalitie er wel, dan zal ik de beide akkoorden zorgvuldig bestuderen. En dan bedenken wat ik doe. Ook dan zal ik wel weer van alle kanten kritiek krijgen, welk besluit ik ook neem. Het zij zo.

Hier is zijn brief (met reacties) te lezen

Dronken motorrijder onderuit op Guisweg

Een 36-jarige motorrijder uit Koog aan de Zaan is in de nacht van zondag op maandag met zijn motor onderuit gegaan op de Guisweg.

De man had veel te veel gedronken en moest zijn rijbewijs inleveren. Het alcoholgehalte van de man was ruim tweeënhalf keer zo hoog als wettelijk is toegestaan.

Tegen de man is proces-verbaal opgemaakt.

Kunst of Kitsch op de Lagedijk

In het Honig Breet Huis, het Raadhuis en in het Theehuis van de Beeldentuin waren experts aanwezig om de aangeboden kunstvoorwerpen op hun waarde te schatten.

Zeker geen kitsch waren de foto’s die Zaandijker Friso Kooijman maakte in Vietnam en afgelopen weekend te zien waren in het Weefhuis

Veel belangstelling in het voormalige gemeentehuis van Zaandijk

De expert wikt en weegt

Dick Kersens onderzoekt de waarde van het boek, de eigenaren zitten gespannen te wachten.

Geen tijd voor een broodje kaas

Kunst of Kitsch is een initiatief van de stichting Eigendijks waarin het Honig Breethuis, het Raadhuis en het Weefhuis samenwerken.

In het Honig Breethuis kon men terecht voor de taxatie van zilveren voorwerpen, in het Raadhuis voor de taxatie van keramiek, porselein , kleingoed & glas terwijl in het Tuinhuis van de Beeldentuin meegebrachte boeken werden bekeken op hun waarde.

Gladheidbestrijding winter 2009-2010 geëvalueerd

De hevige sneeuwval van de afgelopen winter heeft voor veel overlast gezorgd op de Zaanse wegen en fietspaden.

De gemeenteraad heeft naar aanleiding daarvan gevraagd de gladheidbestrijding te evalueren en te onderzoeken hoe dergelijke problemen in de toekomst voorkomen kunnen worden.

De afgelopen winter is de winterwachtdienst 48 keer uitgerukt, veel vaker dan de voorgaande jaren (2008-2009: 23 keer en 2007-2008: 7 keer). Voor de kerst van 2009 is afgelopen winter extra en veel gestrooid. Onder andere ook om de afvalinzameling rond te kerst te kunnen waarborgen.

Halverwege januari bleek dat de landelijke strooizoutvoorraad op begon te raken. De gemeente is toen andere methoden toe gaan passen om met het weinige zout toe te kunnen. Zo zijn er sneeuwschuivers ingezet en is er meer gestrooid met een zout/zandmengsel. Er is in Zaanstad sprake geweest van krapte, maar de gemeente heeft nooit zonder zout gezeten.

Uit de evaluatie is een aantal verbeterpunten naar voren gekomen waaronder:

• De communicatie over wat en waar de hoofdroutes zijn waarop gestrooid wordt, kan verbeterd worden
• Er wordt bekeken of de zoutvoorraad verhoogd kan worden
• Er wordt gewerkt aan een beleid voor de gladheids-bestrijding, dat voor het winterseizoen 2011 – 2012 gereed moet zijn

Voor de komende winter wordt een uitvoeringsplan gemaakt waarin de ervaringen van de afgelopen winter meegenomen worden.

Guisweg in 1930 en 2010

In 2009 is de Guisweg opgeknapt in verband met de nieuwe Julianabrug. In 1930 liep er nog een sloot langs het toenmalige Guispad.

Bij de renovatie van de Guisweg en de bouw van de nieuwe Julianabrug werd ook het kruispunt Guisweg/Lagedijk opnieuw ingericht.
Foto: Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank

Oplevering nieuwe stadhuis uitgesteld

Het nieuwe stadhuis van gemeente Zaanstad is niet op 1 juli opgeleverd. Halverwege juni zijn gemeente Zaanstad en NS Poort Ontwikkeling gestart met de schouw.

Het nieuwe stadhuis in aanbouw. Foto: Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank

De schouw is nog niet afgerond. Het gebouw heeft nog verschillende technische gebreken, die opgelost moeten worden voordat tot oplevering over gegaan kan worden. Na afronding van de schouw en beoordeling van de resultaten zal meer duidelijkheid gegeven kunnen worden over de opleverdatum.

In gesprek
Het nieuwe stadhuis van Zaanstad toont aan de buitenkant al haar definitieve vorm, maar aan de binnenkant moet nog veel werk verricht worden. Bijvoorbeeld met de inrichting van kantoorruimtes en het inregelen van elektrische installaties. Een deel van het gebouw is al geïnspecteerd, maar de afronding heeft nog enkele weken nodig. Daarnaast zijn de gemeente Zaanstad en NS Poort Ontwikkeling in gesprek met elkaar om het oplossen van gebreken te bespreken en een nieuwe opleverdatum te bepalen.

IJsvereniging Willem Barentsz Thialf

De ijsvereniging Willem Barentsz Thialf heeft de schaatsport bevorderd door voor goede banen te zorgen, wedstrijden te organiserenen ijsfeesten te houden.

Hoe strenger de winter was, hoe actiever de ijsvereniging werd. Thialf werd in 1876 opgericht. WB in 1887. In 1932 werden beide verenigingen samengevoegd.

Thialf had zijn baan op de Zaan achter cafe Zwaan en Willem Barentsz achter cafe Zaanzicht. Thialf bevorderde vooral het schoonrijden, Willem Barentsz daarentegen nam aanvankelijk het hardrijden voor zijn rekening. Dat laatste begon met het z.g. spekrijden. Er werd daarbij gereden om levensmiddelen. Iedere deelnemer reed voor een bepaalde behoeftige. Vijf pond spek, vijf koppen erwten en vijf mud cokes vormden samen de eerste prijs.

Fusie
In 1914 ging reeds stemmen op voor samenwerking van beide ijsverenigingen. In 1917 besloot men voor gezamenlijke rekening een baan te maken achter cafe Zaanzicht. Toch duurde het nog tot 1932 eer de fusie tussen beide clubs tot stand kwam. Ere-voorzitter was ten de heer Abram Honig Cz. erelid de heer D. Landsman Kzn. Het bestuur werd gevormd door de heren J. Goedhart (voorzitter), K.A. van Hoorn (vize-voorzitter), Jacob Honig (secretaris), G. Verdonk (2e secretaris), C. Brouwer (penningmeester), C. Brussel (2e penningmeester) en 10 commissarissen.

Hoogtepunt
Juist een jaar eerder was men in het bezit gekomen van een prachtige ijsbaan, waaraan men de prettigste herinneringen bewaart. Het was de baan, ten zuiden van de houtloodsen van de firma Donker op een terrein der gemeente Zaandijk.

IJsbaan waar nu de bomenbuurt is. De ijsvereniging had in deze periode 1400 leden

Op zo’n baan paste een flink clubhuis. In 1935 werd daarvoor een verloting georganiseerd. Een jaar later kon het nieuwe gebouw reeds geopend worden. Een groot aantal jaren van bloei zijn daarop gevolgd, tot in 1948 dit terrein werd bebouwd en de ijsvereniging verhuizen moest.

Een nieuwe ijsbaan werd verkregen op de Simon Gammersloot ten westen van de spoorbaan.

Verhuizing naar Rooswijk
Een nieuwe ijsbaan werd verkregen op de Simon Gammersloot ten westen van de spoorbaan. De nieuwe baan kan de vergelijking met de vorige niet doorstaan, maar het ijverige bestuur is reeds met de uitbouw begonnen.

Een apart kinderbaantje voor de kleuters op de baan in Rooswijk

Palinggrijpen
Strenge langdurige winters, hoe akelig overigens ook, vormen nu eenmaal de hoogtepunten van het ijsvermaak. Daarom willen we aan enkele van die winters nog wat aandacht wijden. Het jaar 1883 was in zoverre merkwaardig, dat Thialf op 3 maart nog wedstrijden organiseerde en dat men op 11 november als weer op de schaatsen stond. In de beruchte, strenge winter van 1890-1891 heeft de ijsvereniging zich duchtig geweerd. Het aantal bestuurs-vergaderingen was legio, zegt de heer Roosendaal in zijn verslag, ze waren als zand aan zee. Bij de wedstrijd in het palinggrijpen (palingen van de ene naar de andere ton overbrengen) won de oude Gerrit van Keulen (molenaar van de Ruyter) de eerste prijs: 6 stoelen. Het volgend jaar won hij een hanglamp en wellicht heeft hij een heel meubilair bij elkaar gereden. Op 21 december was de baan op de Zaan verlicht met 600 lampions.

Maar alles zou overtroffen worden op 25 januari. Dan zou het kermis op het ijs zijn. De draaimolen en de oliekoekenkraam werden reeds klaargemaakt, toen de wind plotseling draaide en alles in duigen viel. Later draaide de wind nogmaals en de winter begon opnieuw. Op 15 januari 1893 was er een pracht verlichte baan en muziek van Zaandijks Fanfare Corps.

1917
Strenge winter. Prachtige baan voor gezamenlijke rekening.

1929
Zeer strenge winter met vier ijszondagen. Zondag 3 maart nationale lange baan wedstrijden op de Zaan met 47 deelnemers, onder wie de allerbeste Zaanse cracks waren de heren J.A. Schipper en W. Roos. Winnaars: de heren W. Keetman en T. Hofman.

1938
Belangrijke nationale wedstrijden op de nieuwe baan, waar de nu de nieuwe huizen staan.

1939
25 december nationale wedstrijden. Winnaars de heren J. Havekotte, Roos en R. Koops.

1940
Langdurige winter. Baan meer dan 2 maanden open; 10 wedstrijden en 3 ijshockeywedstrijden

1941-42
Strenge winter. Niet veel ijspret. Baan niet verlicht. Baan ontruimd wegens de verdwijning van het bevolkingsregister in Wormerveer.

Bron: De Typhoon zaterdag 1 december 1951

Goedhart het verhaal van een familiebedrijf

Toen banketbakker A. Goedhart die in 1912 in Zaandijk begon met het maken van Russich vruchtdessert kon hij niet vermoeden dat de grondsteen vormde voor een internationaal bedrijf.

Hendrik Sweepe Sr.  de vader van de Hendrik Sweepe Jr. die zijn vermogen naliet aan de Doopsgezinde Gemeente van Koog en Zaandijk om daaruit o.a. een weeshuis te bouwen (dat pas later de Johanna Elisabeth Stichting wordt genoemd),  heeft in 1815 de bakkerij van Adam Adami gekocht. In dat bedrijf heeft Hendrik Sweepe jr., hem opgevolgd en in die voormalige bakkerij is in 1912 Goedhart ontstaan.

Banketbakker Goedhart grossierde in vruchtensnoep dat hij uit Duitsland haalde. maar hij kon meer verkopen dat hij kon krijgen. Toen heeft hij het recept van het snoepgoed gevraagd en is zelf snoep gaan maken. Dat ging in open potten die op kolen werden gestookt. Later ging dat koken op gas en later op stoom.

In 1921 werd een pand aan de Lagedijk 148 betrokken. Hier was eerst gevestigd een bescuitfabriekje van P. de Vries, met aan de straatzijde een oud geveltje.

De snoepjes werden gegoten in geglazuurde tegels en een voor een met de hand verwerkt. Het assortiment bestond verder uit marsepein, vruchtendessert vergelijkbaar met gesuikerde Hollands fruit. Goedhart maakte vooral naam met zijn kikkers en muizen. Het bedrijf had een afzetmarkt in Europa, Amerika, Japen en Korea. Voor 1940 werd er al naar Engeland geexporteerd. Tijdens de oorlog kwam de productie stil te liggen wegens gebrek aan grondstoffen. Albert Heijn heeft in die tijd weleens snoep voor Goedhart gemaakt. In 1942 vernielde een brand het achterste gedeelte van het oude gebouw.

Elk jaar ging het personeel een dagje op reis.

Tot de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog bleef de snoepfabriek Goedhart een kleinschalige familieonderneming. Pas daarna kwam de groei. Als gevolg daarvan werd de bedrijfsruimte in Zaandijk regelmatig uitgebreid en gemoderniseerd. Steeds was het pand te klein.

Het woonhuis naast de fabriek werd gesloopt voor de nieuwbouw.

Belangrijke uitbreiding in 1970
Om de uitbreiding mogelijk te maken moest de woning van directeur S. Goedhart worden gesloopt. Het nieuwe pand werd door architect G. Feitsma uit Zaandijk ontworpen. De investering die met de nieuwbouw gemoeid was bedroeg 750.000 gulden, inclusief installaties. De omzet van Goedhart lag toen beneden de 10 miljoen gulden per jaar.  Door de uitbreiding zal Goedhart vooral over grote produktiemogelijkheden gaan beschikken.

De eerste steen werd gelegd door de heer S. Goedhart, directeur. Links de heer G. Oosterbaan, burgemeester van Zaandijk (1970)

In de jaren tachtig rolden er tonnen snoep uit de machines. In drie grote kokerijen wordt suiker, water, stroop en geleermiddel (een middel om het vloeibare warme snoep op te te stijven) gekookt en op temperaturen tussen de zestig en negentig graden in poeder gegoten. De basis van veel snoepjes is gelijk. Omvang, smaak, kleur en een eventuele omhulling van chocolade worden in de volgende machinale verwerking toegevoegd.

In een eigen modern laboratorium worden de snoepjes getest en verder ontwikkeld. Zelfs de productie kan op kleine schaal worden nagebootst. Het bedrijf laat nieuwe snoepjes testen door proef-personen die worden ingehuurd.

Hoorn
Later is het bedrijf verhuist naar Hoorn en gaat verder onder de naam Klene.

Presentatie plannen woningbouw Bannehof

Eind dit jaar zal het nieuwe gemeentehuis in Zaandam in gebruik worden genomen. Op de plek waar nu het gemeentehuis staat zijn woningen en winkels gepland. Een presentatie.

Het gemeentehuis zal straks plaats maken voor woningbouw (tekening). Of de plannen werkelijk doorgaan is door de crisis in de bouw nog maar de vraag.

Presentatie project Bannehof

Warm op het Bannehof

Voor het eerst mocht ik bij het Zaanstad Beraad voorzitten en ter gelegenheid daarvan had ik mij in een misschien ietwat te rood overhemd en een keurig jasje gestoken.

Dat is een gevolg van de opvoeding die ik ooit heb genoten. Bij belangrijke en formele zaken moet je netjes voor de dag komen. Bij het binnenkomen van het Bannehof wist ik echter al dat ik een verkeerde keuze gemaakt had. Harrie van der Laan van POV stond al te puffen bij de deur van de postvakjes en hij droeg gewoon een T-shirt. Wat was het hier toch warm.

In de fractiekamer ontdeed ik mij van het jasje en ik liet de wind even door het openstaande raam naar binnen waaien. Dat was al een stuk beter. We wachtten op de bel, zodat we konden gaan aanhoren wat de GGD zoal ontdekt had in Nauerna. De foyer van het Bannehof is zomers geen geweldige plek om te zijn. Wat is het daar toch warm.

De raadszaal is gelukkig een grote en hoge ruimte. Warme lucht gaat naar boven, dus daar zal het beter vertoeven zijn. Het was er iets beter. De mevrouw van de GGD deed het woord en ik zat op het puntje van mijn stoel. Van verbazing, dat wel. Verbazing ging over in teleurstelling en zelfs in boosheid over de resultaten van het GGD onderzoek in Nauerna. Tjonge, wat was het daar toch warm.

En ik zag gewoon belangrijke mannen in overhemden met lange mouwen en colbertjes aan.

Eerst nog even bij Sanne Munnikendam kijken hoe zij haar eerste keer voorzitterschap doorstond in zaal A. Daar stonden het raam en beide deuren open, zodat er een licht verkoelende bries door de zaal waaide. Het was er namelijk ontzettend warm.

Sanne had een makkie. Jeroen Olthof dus ook. Het was ook zijn eerste keer in de functie van Wethouder. Ze waren binnen 15 minuten klaar. Vooral Natasja Groothuismink maakte grote indruk op mij. Zo resoluut en met sterke stem vuurde zij haar kritische vragen af. Ik ken haar al een tijdje en zo hoor ik haar niet vaak. Knap hoor.

Tja, en dan was het mijn beurt. Ik kan u vertellen dat ik met een gerust hart naar het Zaanstadberaad van gisteravond 3 juni was gekomen. Het was niet de allereerste vergadering die ik zou voorzitten en het onderwerp vond ik ook een goed onderwerp. D66 had een agenda-initiatief ingediend om voor de zomer nog een technische aanpassing in de verordening winkeltijden te laten doorvoeren. Het gebeurde ook in zaal A en daar woei dus een zachtbriesje. Daar was Wethouder Visser, gekleed in fris wit en met een stralende glimlach.

Was het daar nou zo warm? In ieder geval werd het er wel warmer, want het onderwerp van de bijeenkomst riep veel tegenstand op. Waar ik in al mijn naïviteit had gedacht dat de meeste mensen wel vóór de winkels op zondag open zouden zijn, bleek dat de meeste juist tegen waren. Stiekem wilde ik Sanne wel wat bijval geven. Ik was echter de voorzitter en ik mocht niets zeggen, want ik moet onpartijdig zijn. Hoewel ik het best lekker vond gaan, stond ik wel goed op scherp. Het mag tenslotte niet uit de klauwen lopen. En van op scherp staan krijg je het warm. Naast mij zat die frisse en fruitige wethouder en ik hoopte maar dat mijn deootje de test zou doorstaan. Na afloop vonden de deelnemers aan het gesprek mijn voorzitterschap vooral “verfrissend”. Ik kreeg zulke mooie reacties, het was gewoon hart…verwarmend.

Na de eerste echt warme avond die ik in het Binnehof meemaakte, is er maar één conclusie mogelijk: Er moet nog even iets meer worden omgebogen om voor een degelijke airco of klimaatbeheersing in Inverdan te zorgen. Die bouwers trappen er meestal voor veel geld een ondeugdelijk apparaat in en als de boel is opgeleverd zoek je het maar uit. Nee, er moet goed spul komen. Raadsleden, B&W en ambtenaren moeten hun werk tenslotte goed kunnen doen en niet steeds puffend tegen elkaar hoeven te zeggen: “Wat is het hier toch warm.”

Brugpieper van het Bannehof

Het voelde even alsof ik opnieuw als brugpieper naar school ging, mijn tocht naar het Bannehof. Je kijkt een beetje schuchter om je heen en houdt je een beetje gedeinsd.

Sommige meerderjarigen lopen je een beetje te treiteren en hebben wat meelopers aan zich kleven. Anderen lopen je met een beetje kapsones voorbij en zeggen niets en weer anderen maken aardig en begripvol een praatje met je.

Nou heb ik me destijds op school ook nooit aan die eerste twee categorieën gestoord, dus die gaan hun gang maar. Naar de laatste categorie luister ik soms aandachtig en sla op wat er gezegd wordt, of ik maak gewoon een gezellig praatje. Toch moet je met gezellige praatjes ook een beetje oppassen. Er zijn namelijk ook mensen die graag jou laten praten om je daarna met je eigen woorden om de oren te kunnen slaan. Ja, dames en heren luisteraars, het is boven de loketten waar u uw rijbewijs of uitrekseltje komt halen net als in de echte wereld. Het zijn net mensen in en achter de raad.

Als brugpieper moet je toch van alles zelf ontdekken, een paar keer goed voor joker staan en leren voor jezelf op te komen. Een beetje hulp van een aardige derde of vierde klasser is dan vaak een onverwachte, doch welkome verrassing. En bij welke juf of meester kan je het beste vragen, uithuilen en opnieuw beginnen? Als fractielid van een van de twee compleet nieuwe partijen in de raad zijn wij brugpiepers zwaar in de minderheid. Wij hebben geen ervaren medefractieleden die je aan het handje mee kunnen nemen.

In de zee van raadsleden, steunfractieleden, fractieassistenten, wethouders en burgemeester is één eilandje waar men even kan landen, uitrusten en kennis bijtanken; de griffie. De griffiers kan je alles vragen. Zij weten de wegen die je moet bewandelen en zij zijn onpartijdig. Vooral dat laatste vind ik erg knap. Iedereen heeft toch zo zijn voorkeuren en die moeten de griffiers toch opzij zetten. Je mag altijd langs komen en je moet je vooral niet schamen om vragen te stellen is het devies van de griffie. Daarbij kunnen ze je snel op het juiste pad zetten, maar de griffiers kunnen je ook terug fluiten als je in je beginnersenthousiasme met zevenmijlslaarzen door het politieke landschap wil stampen. Ik heb beiden al mogen beleven in de twee maanden dat ik er als steunfractielid rond loop.

De zoektocht, de kruisvaart tegen alles wat verbeterd moet worden in Zaanstad (de uiteindelijke reden waarom ik in de diepte van de gemeentelijke politiek ben gedoken) begint dus bij de nuchterheid en goede raad van de Raadsgriffie. Dan gaat er een wereld voor je open en schudt je het brugpiepergevoel weer gauw van je af.

Dagblad Zaanstreek over Park Rooswijck

Het burgerinitiatief Park Rooswijck van de heer A.J. van der Horst, voorzitter wijkoverleg Rooswijk, stond donderdag 15 april op de agenda van het Zaanstad Beraad.

Arjo van der Horst vindt dat Zaanstad het plan voor een park bij Rooswijk geen kans geeft. Van der Horst zei dat in het Zaanstad Beraad waar hij zijn woede niet kon verbergen over het feit dat Zaanstad het park veel duurder maakt dan het volgens hem zou moeten zijn. Volgens Van der Horst zijn er drie bruggetjes nodig en een trekpont. Samen kost dat 175.000 euro.

Met vrijwilligers en met hulp van Landschap Noord Holland wordt het gebied achter het politiebureau gratis opgeknapt. Paden zijn niet nodig, want platgetreden stroken doen dienst als pad. Het wordt volgens van der Horst namelijk een park waar je met laarzen heen moet.

De gemeente wil het plan niet uitvoeren omdat het 1,6 miljoen zou moeten kosten.

Station Koog-Zaandijk

Het eerste stationsgebouw van Koog en Zaandijk, dat op 1 november 1869 werd geopend, moest in 1931 worden gesloopt omdat het in de weg stond bij de aanleg van de Provincialeweg.

Het werd door een nieuw gebouw vervangen dat even westelijker werd neergezet. Eind jaren ‘70 verdween ook dit gebouw en kwam het huidige station mei het tunneltje lot stand. Het terrein rondom het station was lange tijd het kermisterrein van Koog.

Moord
Deze kermis was gekomen van de gemeente Zaandijk, waar men het vermaak had afgeschaft omdat liet festijn regelmatig ontaardde in vechtpartijen, in Koog ging dat blijkbaar beter, ofschoon: omstreeks 1905 kwam het bij de Koger kermis tot een zo hevige vechtpartij dat het het leven kostte aan de Assendelver Cornelis Kok. Hierna is de kermis van Koog lange tijd niet meer gehouden.

Opening
Het station werd met groot feestelijk vertoon, geopend. Op verschillende plaatsen in zowel Koog als Zaandijk waren illuminaties en. erepoorten aangebracht. In verscheidene gelegenheden werd bal gegeven, zodat ook de gewone man deze stap voorwaarts mee kon vieren, Tol volle tevredenheid heeft de Zaanstreek nu al ruim 110 jaar eee spoorverbinding met Amsterdam. Toch is de spoorweg later niet altijd met even veel feestelijkheid omgeven, geweest. De bebouwing van de Zaanstreek heeft zich enorm uitgebreid. Naar het oosten toe is Zaanstad nu helemaal volgebouwd, ou breidt de stad zich naar het westen. uit. De spoorlijn is daarbij een barrière, die maar bij een paar spoorwegovergangen is over te steken. Een belangrijke ontwikkeling was de bouw van het Coentunnelviaduct over de spoorbaan, heen. Daarna werd de nieuwbouwwijk Westerkoog aangelegd.

Wijkoverleg wil verdiept spoor Zaandam - Zaandijk

Donderdag 4 februari heeft Cees Homburg namens een aantal wijkoverleggen en de Vereniging Hart voor Stad in het Zaanstad Beraad gepleit voor een verdieping van het spoor.

De spoorwegovergang op de Guisweg zal de komende jaren nog voor veel oponthoud voor het auto- fiets- en voetgangersverkeer zorgen.

Bij de behandeling in het Zaanstad Beraad kreeg het plan een warm onthaal van de VVD. De overige partijen maakten zich voornamelijk zorgen over de financiering van de plannen. De ZOG prees het initiatief van de wijkoverleggen om gezamenlijk op te trekken.

Hier volgt de toespraak die Cees Homburg uitsprak.

Ondertekenaars leggen u hierbij een visie voor namens hun Wijkoverleggen en de Vereniging Hart voor Stad. Er zijn echter méér Zaanse Wijken, met en zonder Wijkoverleg bij het spoor betrokken. Hieronder treft u een specificatie aan die in totaal 8 wijken of delen daarvan omvat met een inwonersaantal van ca. 50.000.

Betrokken Wijken:
Wijk Oud Koog aan de Zaan (5000 inwoners)
Oud Zaandijk (3000 inwoners)
Rooswijk (6000 inwoners)
Westerkoog (8000 inwoners)
Westerwatering Spoor (12000 inwoners),
Schilders- Waddenbuurt (2300 inwoners)
Westzaan (Noord) (3000 inwoners)
Assendelft (West) (11000 inwoners).

Medio januari ontvingen wij een brief in de bus van de gemeente (z/201O/4607 dd 13.1.2010) waarin werd aangegeven dat er op de aanleg van een auto- en fietstunnel onder het spoor door gestudeerd wordt, maar dat het kostenplaatje voorlopig aan uitvoering in de weg staat.

In de raadsinformatie brief van 5 januari 2010 (z 2009/190484) wordt verder ingegaan op de voortgang van het project Guisweg en de oorzaken van de financiële problemen. Er zal gekeken worden naar aanvullende financiële dekking en/of versobering van de uitvoering. Maar Zaanstad staat ook open voor andere oplossingen dan het principe dat nu uitgewerkt wordt.

Wij zijn een ferm voorstander van een spoorvariant in de vorm van:

• de verdiepte aanleg van het spoor (4 sporen) bij voorkeur vanaf een punt zo dicht mogelijk bij station Zaandam tot voorbij station Koog-Zaandijk - zoals beschreven staat in de analyse van de vereniging Hart voor Stad.

Als Wijkoverleggen kijken we daarbij bewust over de grenzen van de eigen wijk heen en gaan een stap verder.

Niet het leggen van de sporen in een tunnelbak, maar het zo mogelijk geheel permanent onder de grond brengen van de sporen en het bevorderen van ruimtelijke ontwikkelingen daarboven. Die ambitie zou deze gemeente moeten hebben. Eigenlijk doen we als Wijkoverleggen het werk waarvoor de Taskforce Ruimtewinst (TFR) werd ingezet. De TFR komt niet met verkeerskundige oplossingen voor de doorsnijding van het spoor. De TFR komt niet verder dan méér ruimte opofferen voor wegen, het bouwen van fly-overs en het offeren van gebied met verhoogde natuurwaarden. En dat op een schaal waarvan het Taskforcepanel zelf zich wel afvroeg of zich dat met het karakter van het gebied zou verdragen.

Welnu, dat doet het niet!

Wat wij van u vragen is de moed op te brengen om een groot en vooral duurzaam proiect aan te pakken.

Robuust, toekomstbestendig, in een compacte(re) stad.
Met hoogwaardige, veilige en ongestoorde spoorverbindingen.
Ontsluiting van wijken en met optimale benutting van de A8.
Verbetering van de leefbaarheid, niet alleen voor auto’ s en fietsers, maar ook voor de mensen die langs de spoorweg en de spoorwegovergangen wonen. Vermindering milieubelasting Met kansen voor ruimtelijke ontwikkeling.
Ruimtewinst.

Wij zijn voorstanders van en adviseren u met klem:

1. Een nieuw en groot Infra project op te starten, gericht op het onder de grond brengen van het spoortraject Zaandam t/m station Koog-Zaandijk incl. aansluitende werken op het wegennet.
2. B&W te vragen deze variant met Prorail uit te werken. Men is op de goede weg met een tunnelbak, maar het ambitieniveau moet veel verder omhoog.
3. Te accepteren dat na aftrek van alle subsidies en bijdragen er sprake is van een kostbaar project. Het gaat echter ook om de toepassing van bestaande technieken en beproefde concepten. Het risicoprofiel van dit project is zeer overzichtelijk
4. Dit project tot een project te verheffen dat partijpolitieke tegenstellingen overstijgt. Meerdere colleges in ongetwijfeld verschillende samenstellingen zullen het in hun portefeuille aantreffen.

In Almelo rijdt de trein al verdiept, in Best, Nijverdal, Goes lopen projecten.

Zaanstad staat in dit project niet alleen. Bel Prorail en maak een afspraak!

Namens de besturen van de Wijkoverleggen en de vereniging Hart voor de Stad

De voorzitters.
Oud Koog aan de Zaan - Lydia Slinger
Oud Zaandijk - Jan Duijvis
Rooswijk - Arjo van der Horst
Westerwatering - Joop Vogelaar
Hart voor Stad - Hans Valk

Meer over de spoorse doorsnijding

Voorzitter wijkoverleg Rooswijk wil verdiept spoor

Tegen Dagblad Zaanstreek heeft de voorzitter van het wijkoverleg Rooswijk, Arjo van der Horst gezegd dat hij met Rooswijk een verdiepte spoorlijn op de agenda van de raad wil.

Met een verdiepte spoorlijn kan het verkeer op het maaiveld over het spoor rijden waarmee een van de grootste en gevaarlijkste obstakels in het Zaanse wegennet, de overweg in de Guisweg, opgeheven wordt. De gemeente wil de spoorovergang vervangen door twee tunnels; een voor fietsers en een voor autoverkeer.

Onlangs wees onderzoek uit dat de tunnel veel duurder wordt dan gedacht. ,,Natuurlijk is het te duur’‘, zegt Van der Horst. ,,Dan krijg je straks het verhaal dat voor de tunnels grond aan de Guisweg verkocht moet worden voor woningbouw en dat de sportvelden naar de Fortuinweg moeten. Nou mooi niet.’’ (Dagblad Zaanstreek)

Wijkoverleg
Volgens Van fer Horst moeten we af van het heilloos plan dat we ondertunneling noemen en dat vervangen door een duurzame oplossing, ook voor de aanwonenden, nl.  de verdieping van het spoor van vóór Koog-Bloemewijk t/m voorbij station Koog-Zaandijk. Eindelijk ruimtewinst.

Met de voorzitters van de wijkoverleggen die ook aan het spoor liggen wil Van der Horst met o.a. een handtekeningenactie en een burgerinitiatief een verdiept spoor zien te realiseren.

Spoorse Doorsnijdingen
Zaanstad heeft 35 miljoen euro subsidie ontvangen vanuit het rijksprogramma ‘Spoorse Doorsnijdingen’ voor de aanleg van een tunnel ter vervanging van de spoorwegovergang Guisweg.

VVD
In de raadsinformatiebrief staan allerlei onheilspellende en negatieve ontwikkelingen aangegeven, tot zelfs stoppen met het project aan toe. Daar er reeds een groot subsidie bedrag klaar ligt voor de spoorse-door-snijdingen en allerlei bedrijven, verenigingen en personen gebaat zijn bij een goede en snelle oplossing verzoekt de VVD om bespreking van de raadsinformatiebrief en daarin specifiek de voortgang en de verschillende scenario’s, zonodig gedeeltelijk in een geheime commissie vergadering.

Toelichting
Naar aanleiding van de raadsinformatiebrief over de voortgang, project Guisweg van 5 januari 2010 heeft de fractie van de VVD besloten om de voortgang van het project en de verschillende scenario’s te bespreken met als doel om meer duidelijkheid te krijgen voor bedrijven, verenigingen en bewoners die bij een goede en snelle oplossing gebaat zijn

Aangezien de spoorlijn Uitgeest-Zaandam steeds intensiever gebruikt gaat worden en in de toekomst om de 10 minuten treinen heen en weer rijden met als gevolg dat de spoorbomen steeds vaker dicht zullen zijn voor alle verkeer, dient deze kruising zo spoedig mogelijk ongelijkvloers te worden gemaakt.

Meer informatie over de spoorse doorsnijding

Openingstijden Zaandijker sluis

De Zaandijker sluis is van 30 april t/m 1 oktober elke zaterdag en zondag van 9-18 uur geopend. Ook door de week kan men van de sluis gebruik maken. Vooraf even bellen: 06 5335 7287

Op zomerse dagen is het flink druk in de sluis

Op werkdagen zijn de openingstijden van de sluis 9, 11, 13, 15 en 17 uur.

Men dienst vooraf te melden dat men geschut wil worden.
Bellen naar 06 5335 7287.

Een doorvaart kost 1 euro. Brug openen 1 euro.

De brug op de Domineestuin wordt ook door de sluiswachters bediend, de bestuurder van de boot is Gert-Jan Molenaar, zoon van kapper Nico Molenaar, die een kapperszaak had aan de Lagedijk 85. Schuin tegenover de Zaandijkersluis

Chronologisch overzicht rond Zaandijkerkerk

Onderstaand leest u in een chronologische overzicht hoe de Zaandijkerkerk in de gemeenteraad de afgelopen maanden ter sprake kwam.

22-06-09
Beantwoording schriftelijke vragen door B&W aan ROSA
Vraag 1. In de raadsvergadering van 2 juni j.l. heeft wethouder Ootjers diverse malen gezegd dat het team Monumenten naar de monumentwaardigheid van de kerk heeft gekeken. Kunt u aangeven wanneer exact één of meerdere mensen van het team Monumenten de kerk hebben bezocht?
Antwoord: Op maandag 22 juni 2009 zijn er twee beleids-medewerkers Monumenten voor het eerst in de kerk geweest.

22-06-09
Verslag monumentencom-missie d.d. 16-07-09
“Mevr. Verhoek (beleidsmedewerkermonumenten) vertelt dat het team monumenten met het interieur van de kerk werd geconfronteerd toen zij toevallig een keer langsliep [op 22-06-09] en graafwerkzaamheden in de kerk zag. Mevr. Van den Berg (beleidsmedewerker monumenten) en mevr. Verhoek zagen direct dat de kerk monumentale kwaliteiten bezit.”

24-06-09
Zaans Stadsblad Aanvraag sloopvergunning Zaandijkerkerk

28-06-09
Stichting Cuypers-genootschap Verzoek aan B&W tot aanwijzing Zaandijkerkerk als gemeentelijk monument

02-07-09
Motie van ROSA en DZ
De gemeenteraad van Zaanstad, in vergadering bijeen op donderdag 2 juli ’09,
Overwegende dat er op 24 juli j.l. een aanvraag in het Zaans Stadsblad heeft gestaan voor een sloopvergunning voor de Zaandijkerkerk.
Constaterende dat
De meningen van bouwkundigen verdeeld zijn over de noodzaak van acute sloop van de kerk. Onbekend is welke consequenties sloop van het schip van de kerk heeft voor de toren die moet blijven staan. (De toren is gemeentelijk eigendom) De afdeling monumenten niet geconsulteerd is omtrent de aanvraag van een sloopvergunning.Er door het gerenomeerde Kuijpers-genootschap een brief aan de gemeente is gezonden omtrent de monumentwaardigheid van de gehele kerk. De kerk een prominente plek inneemt in de toekomstvisie van het onlangs aangenomen bestemmingsplan Oud Zaandijk
Draagt het college op de aanvraag voor een sloopvergunning vooralsnog niet en in ieder geval tot na het zomerreces uit te stellen totdat de raad een duidelijk beeld heeft gekregen van de toekomstplannen en mogelijkheden voor de Zaandijkerkerk.
En gaat over tot de orde van de dag.

02-07-09
Notulen raadsvergadering “4.6 Motienummer 72 Zaandijker kerk
De heer Pauw (ROSA) wijst op het artikel in het Zaans Stadblad van 24 juni over de sloopvergunning voor de Zaandijker kerk. Het is niet netjes om zo’n vergunning kort voor de zomervakantie af te geven. ROSA stelt in motie 72 voor om de sloopvergunning op te schorten en eerst een duidelijk beeld te krijgen van de toekomstplannen en mogelijkheden voor deze kerk.

Het Cuypersgenootschap heeft in een brief laten weten dat het de kerk een monument vindt. Het gaat om een beeldbepalend pand, dat niet zou moeten worden gesloopt omdat het jarenlang is verwaarloosd. In het bestemmingsplan Oud-Zaandijk heeft de kerk een centrale plaats. De kerk is eigendom van een projectontwikkelaar, terwijl de toren van de gemeente is. Blijft de toren nog wel staan als alleen het schip wordt gesloopt? Ook daarover is advies van de monumentencommissie nodig.

De heer Molenaar (DZ) zegt dat zijn fractie de motie inmiddels mede heeft ondertekend. Spreker wijst erop dat er ook een juridische strijd kan ontstaan met de blikfabriek die in dat gebied geen woningbouw zal willen. Ook kunnen eeuwigdurende grafrechten een rol spelen. De sloop van de vloer is al bezig en dat moet morgen worden stopgezet.

Wethouder Ootjers benadrukt dat de aanvraag voor een sloopvergunning niet door de gemeente is gedaan. De kerk is geen monument en zal het ook niet worden. De afdeling Monumenten is geconsulteerd en die heeft de kerk geschouwd. Het volume van de kerk is inderdaad beeldbepalend, maar het is geen monument. De aanvraag voor de sloopvergunning loopt en wordt volgens de gebruikelijke regels afgehandeld. Er zijn wat stoffelijke resten weggehaald, die archeologisch worden onderzocht. Een advies van de monumentencommissie is niet aan de orde, omdat de deskundigen hebben vastgesteld dat het niet om een monument gaat. De wethouder wijst de motie af, mede omdat die iets vraagt wat strijdig is met de te hanteren regels bij het slopen van gebouwen.

De heer Pauw’(ROSA) zegt dat laatste te betwijfelen, want de raad heeft daarin het laatste woord. Spreker heeft de tekening van de projectontwikkelaar gezien en daaruit blijkt dat het oorspronkelijke, beeldbepalende volume niet terugkeert. Iemand krijgt nu een sloopvergunning nadat hij bewust een pand heeft verwaarloosd. De afdeling Monumenten is echt niet geconsulteerd over de sloopvergunning. Het pand staat op historische funderingen. Zowel de afdeling als de monumentencommissie dient zich uit te spreken over de vraag of er sprake is van een monument. De brief van het Cuypersgenootschap steunt hem daarin. Spreker handhaaft de motie.

Wethouder Ootjers zegt dat ‘wij met z’n allen’ de verwaarlozing hebben laten gebeuren. Het verantwoordelijke team vindt dat er geen sprake is van een monument. De door de raad vastgestelde regels voor het geven van sloopvergunningen worden nauwgezet gevolgd. De heer Pauw (ROSA) merkt op dat ook in een eerder geval het monumententeam niet is geconsulteerd. Wethouder Ootjers zegt dat de afdeling wel is geconsulteerd. De kerk is niet meer als kerk in gebruik.”

16-07-09
Verslag monumenten-commissie d.d. 16-07-09
“Mevr. Verhoek heeft zich sindsdien (22-06-09) bezig gehouden met de kerk. Het team monumenten heeft tot nu toe geen advies gegeven aan de wethouder, maar heeft laten weten eerst het onderwerp te willen onderzoeken. Wel heeft het team laten weten dat op het eerste oog de kerk monumentale waarden bezit. Het onderwerp staat hoog op de agenda van mevrouw Verhoek.”

16-07-09
Verslag monumenten-commissie d.d. 16-07-09
“Dhr. Koudijs vraagt of een pand aangewezen kan worden als er al een sloopvergunning is aangevraagd. Mevr. Van den Berg antwoord dat zij dit heeft uitgezocht met de aanwijzing van Padlaan 1 te Krommenie tot gemeentelijk monument. Uit jurisprudentie blijkt dat je een pand kan aanwijzen tot monument ook al is een sloopvergunning aangevraagd”.

16-07-09
Verslag monumenten-commissie d.d. 16-07-09
“Dhr.Koudijs meldt dat dhr.Ootjers in zijn weblog zegt dat hij niet weet of een aanwijzing wel kan als al een sloopvergunningsaanvraag is ingediend en of de overheid dan niet onbetrouwbaar is. Hij vindt dit een vreemde opmerking, want bij de Padlaan is dit onlangs op dezelfde wijze geschied. Dhr. Homburg vindt het kwalijk dat de afdeling monumenten en de gemeente Zaanstad in en slecht daglicht is gekomen door de weblog van wethouder Ootjers. De commissie sluit zich hierbij aan. De leden vinden de weblog schadelijk voor de afdeling monumenten. De commissie is verwonderd door de uitspraken in de weblog. Deze bevat blijkbaar onjuiste informatie.”

16-07-09
Publicatie bouwhistorisch opnamerapport Zaandijkerkerk door de vereniging Zaans Erfgoed.
Het opnamerapport is een weergave van de bouwhistorie en de monumentale kwaliteiten van de kerk.

20-08-09
Stuk ter kennisname aan de leden van de gemeenteraad
Aanwijzing van de voormalige Hervormde Gemeente Zaandijk, de Zaandijkerkerk, inclusief bijbehorende graven als beschermd gemeentelijk monument.

21-08-09
Beantwoording schriftelijke vragen Zaandijkerkerk
Geachte leden van de gemeenteraad,
Door de heer R. Pauw zijn mede namens de leden van de fractie van ROSA vragen gesteld op grond van artikel 51 van het Reglement van Orde voor de gemeenteraad van Zaanstad, betreffende de Zaandijkerkerk.

De vragen luiden als volgt:

1. In de raadsvergadering van 2 juli j.l. heeft wethouder Ootjers diverse malen gezegd dat het team Monumenten naar de monumentwaardigheid van de kerk heeft gekeken. Kunt u aangeven wanneer exact een of meerdere mensen van het team Monumenten de kerk hebben bezocht?
2. Kunt u ons de schriftelijke bevindingen van het team Monumenten overleggen? Zo ja, graag toevoegen aan de beantwoording. Zo nee, waarom niet?
3. De wethouder zegt in de raadsvergadering dat de afdeling Monumenten de kerk niet dusdanig monumentwaardig vond dat het nodig was om tot plaatsing op de monumentenlijst over te gaan. Kunt u het rapport van de afdeling monumenten overleggen waaruit dit blijkt?
4. Is onderzocht wat de consequenties zijn voor de toren, wanneer het schip van de kerk wordt gesloopt? Zo ja, graag een bouwkundig rapport overleggen over het zelfstandig kunnen blijven staan van de toren. Zo nee, waarom niet?
5. Kunt u uitleggen welke constructies in de kerk dusdanig slecht zijn dat sloop gerechtvaardigd is?
6. Kunt u vertellen of het klopt dat in de kerk mensen begraven liggen met eeuwigdurend grafrecht?
7. In de raadsvergadering van 2 juli 2009 zei wethouder Ootjers dat in het verleden de kerk al waarschijnlijk niet monumentwaardig is bevonden. Kunt u gegevens overleggen waaruit deze bewering van de wethouder blijkt?

Alvorens wij tot de beantwoording van uw vragen overgaan willen we u kort de voorgeschiedenis schilderen. In de jaren 2003 - 2005 is gewerkt aan een zgn. monumentenlijst. Doelstelling van uw raad was toen om de achterstand in het monumentenbestand van de gemeente weg te werken. Hiervoor is destijds een lijst op gesteld (grotendeels door externen) met daarop allerlei panden die mogelijk voor een monumentenstatus in aanmerking zouden komen. Van deze lijst hebben veel panden de monumentenstatus gekregen. In deze zin is in de monumentencommissie in 2004 en 2005 Zaandijkerkerk wel aan de orde geweest, maar was er geen aanleiding om voor dit pand tot een nader grondig onderzoek over te gaan om het monumentale karakter te toetsen. Begin 2005 heeft een verschuiving plaats gevonden in het gemeentelijk monumentenbeleid van de beoordeling van individuele panden naar het u bekende “Parels Rijgen”, waarin monumentenbeleid sterker werd ingezet t.b.v. een breder perspectief met cultuurhistorie en toerisme. Panden als de Zaandijkerkerk zijn vanaf die tijd niet meer actief beoordeeld, maar in behandeling genomen als daartoe aanleiding bestond of er verzoeken kwamen. De Zaandijkerkerk werd weer actueel op het moment dat er gestut moest worden i.v.m. de bouwvalligheid. .

Uw vragen beantwoorden wij als volgt:

1. Op maandag 22 juni 2009 zijn er twee beleidsmedewerkers Monumenten voor het eerst in de kerk geweest. Toen was ook de bekleding van het interieur verwijderd en kon er ‘een nieuwe blik op de kerk geworpen worden’.
2. Naar aanleiding van het bezoek op 22 juni en wat daar werd aangetroffen is besloten tot een nader onderzoek, uitgevoerd door het team Monumenten. De resultaten van dit onderzoek hebben ertoe geleid dat het college tot voorbescherming van de kerk is overgegaan. Dit besluit, inclusief de onderzoeksgegevens wordt u separaat aangeboden (Z/09/65086). Tevens wordt er met de eigenaar overleg gevoerd over de mogelijke bestemmingen.
3. De wethouder heeft deze uitspraak gedaan in het licht van de bevindingen zoals die tot dan gedaan waren. In de loop van de dagen volgend op 22 juni is de wethouder in eerste instantie mondeling globaal geïnformeerd omdat men eerst meer duidelijkheid wilde hebben. Toen in de loop van juli bleek dat de monumentale situatie mogelijk toch echt anders lag dan tot die tijd aangenomen werd, is een grondig onderzoek uitgevoerd naar de cultuurhistorische waarde van de kerk. Tevens is alles in het werk gesteld om het pand zeker te stellen voor de tijd die nodig is om onderzoek uit te voeren.
4. De eigenaar heeft nog niet aangetoond of dit constructief mogelijk is. Pieters bouwtechniek maakt in opdracht van de eigenaar een constructief rapport en aan hen is aanvullende informatie gevraagd.
5. Het is niet bekend of sloop om constructieve redenen gerechtvaardigd is. Dit is voor een aanvraag sloopvergunning in z’n algemeenheid niet van belang. Indien een pand een monument is in slechte bouwkundige staat kan het een afweging zijn om toch een sloopvergunning te verlenen. Er is wel een bouwtechnische notitie opgesteld door de afdeling Milieu- en Gebruikstoezicht waaruit blijkt dat er voorlopige stuttende maatregelen nodig waren in de kerk. (bijlage 1)
6. Personen kunnen zich beroepen op eeuwigdurend grafrecht. Alleen personen die middels documenten kunnen aantonen nog rechten op die graven te hebben, kunnen in actie komen om hun rechten zonodig te beschermen. Ons is niet bekend dat er mensen begraven liggen met een eeuwigdurend grafrecht.
7. Zoals in de preambule vermeld is de kerk aan de orde geweest in de Monumentencommissie. Dit gebeurde mondeling. Hier lagen geen rapporten aan ten grondslag. Tussen 1986 en 1995 is er een landelijk Monumenten Inventarisatie Project (Hierna: MIP) uitgevoerd. Er zijn 25 panden uit Zaandijk (waaronder de Zaandijkerkerk) meegenomen in deze inventarisatie. De monument-waardigheid van deze panden is echter nooit door het rijk getoetst. Zowel bij de rijksdienst als bij ons is niet bekend waarom deze toetsing niet heeft plaatsgevonden. Dit zal nader onderzocht worden.

In het vertrouwen u voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend,
burgemeester en wethouders van Zaanstad,
G.H. Faber, burgemeester
drs. A. van der Berg, gemeentesecretaris

04-09-09
Informatie aan de bewoners in de omgeving van de Zaandijkerkerk van de dienst Wijken. M.b.t. de ontwikkelingen rond de Zaandijkerkerk wordt de bewoners het volgende gemeld: Instortingsgevaar is geweken, de kerk is van binnenuit gestut De kerk is een gemeentelijk monument geworden. De sloopvergunning zal niet verleend worden. De gemeente is in overleg met de eigenaar over de toekomst.

Bestuur Stichting Zaandijk 500

Van vrijdag 2 september tot en met zondag 11 september vierde Zaandijk het 500-jarig bestaan.

Honig Breethuis

Het Honig Breethuis maakt deel uit van de Gortershoek, de authentieke Zaandijkse woonbuurt tegenover de Zaanse Schans.

Zaanse woongeschiedenis
Het monumentale koopmanshuis dateert uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Het prachtige authentieke interieur geeft een goede indruk van de wooncultuur van een welgestelde Zaanse familie. Het Honig Breethuis ligt op een loopafstand van tien minuten van de Zaanse Schans.

Honig Breethuis
Ook in het Honig Breethuis is een deel van de collectie van het Zaans Museum te zien. Het verbergt achter de mooie ingangspartij een prachtig interieur met beschilderde behangsels, een rijk gedecoreerde tuinkamer, kostbaar hout en marmer en kasten vol serviezen. Het laat de inrichting zien van een woning van een 18de eeuwse Zaanse doopsgezinde koopman. Een bijzonder huis met een prachtig uitzicht op de Zaan.

Bezoekadres:
Lagedijk 80, 1544 BJ Zaandijk
tel: 075-6217626.

Openingstijden
di t/m vr 13.30 -16.00
zo 13.30-16.00
overige dagen op afspraak
1e Kerstdag en Nieuwjaarsdag gesloten

Toegangsprijzen
volwassenen 2,40
Combi Zaans Museum 5,80
kinderen tot 13 jaar 1,20
Combi Zaans Museum 3,40
CJP/65+ 1,80

Zaandijkerkerk was vroeger een parel

Wie van welke kant ook maar naar het silhouet van Zaandijk kijkt, ziet de Zaandijkerkerk hoog boven de historische bebouwing van deze parel aan de Zaan uittorent.

Of het nou vanaf de Kalverringdijk is, of vanuit het westen langs het Guisveld, Zaandijk kun je niet missen. De kerk wijst op Zaandijk’s ligging aan de Zaan.

Die kerk, 350 jaar het sociaal en cultureel middelpunt van Zaandijk, staat nu te verkommeren en dreigt misschien gesloopt te worden. Zaandijkers, loopt te hoop, zoals eerder door uw actie Oudheidkamer en Zaandijkersluis werden gered!

Historie
Na de reformatie gingen de Zaandijkers, (Nederlands Hervormd) toen gereformeerd geheten en was de officiele kerkgemeenschap), naar Westzaan ter kerke, wat geen sinecure was. Men moest via het Guispad en zompige dreven langs de randen van weiden soppen door het veenweidelandschap, dat net zo nat en ontoegankelijk was als nu. Over dwarsgelegde schuiten, sloten met natte voeten in de koude kerk.

Het spreekt vanzelf dat er aandrang uit de bevolking kwam om ter plaatse een eigen kerk te bouwen. Een centraal gelegen plaats leek een plek in de Domineestuin, waar een boerderij werd omgebouwd tot kerk met afmetingen van plm. 14,5 m x 11,75 m en plm. 3,25 m hoog. Een derde van dit gebouwtje was ook nog eens bestemd tot woning van de noodzakelijke schoolmeester. In deze ruimte zal het puur benauwd zijn geweest, zodat sommigen er van hun stokje gingen.

De predikant Ds. Jacobus Borstius was een onvermoeide voorvechter van een nieuwe kerk, doch eerst werd op de bouw van een nieuwe predikantswoning aangedrongen (nu Kerkstraat 11-13). Een stuk land voor het kerkgebouw werd aangekocht voor fl. 600,00. De stenen voor de kerk waren al in 1640 gekocht.

Het werk begon: met heyen werd voortgegaen. Waertoe meest allen de buren van lle gesindten seer willigh en eendrachtigh sijn geweest.  Ook enige liefhebbers der religie op het Kalf en die op de Coogh hebben elck een dag of twee geheydt, alles uyt liefde. De eerste steen heeft met eygener handen geleydt Dirck Willemsz Prins in 1641.

Het geld voor de bouw was echter nog niet compleet. Ds. Borstius heeft zich het vuur uit de sloffen gelopen om de benodigde pegulanten bij elkaar te krijgen hetgeen hem zeer veel moeite kostte. Terecht is dan ook een Zaandijkse straat naar hem vernoemd. Uit het nu 750-jarige Alcmaer kwam veel geld.

Op dinsdag 1 april (!) 1642 heeft Ds. Borstius de eerste preek gehouden in de nieuwe kerk. Toen de nieuwe stenen kerk was gebouwd, heeft men het houten predikhuis verkocht en vervoerd naar Koog aan de Zaan en daar tot woonhuis verbouwd. Bij de bouw van de kerk was inbegrepen de ontsluiting naar de Lagedijk. Een brug over de wegsloot van de Kerkstraat naar de Lagedijk werd gebouwd, zodat de sociale verbinding met heel Zaandijk was gelegd.

In totaal was er een investering van fl. 10.536,00 mee gemoeid. Het gaat te ver om alle kosten van stenen, kalk, zand etc. te bespreken. Opvallend is dat naast leveren van kruiwagens, schop en zonnewijzer, ook de aankoop van (avondmaals- ?)wijn wordt genoemd en levering van bier.

Ruim 40 jaar later in 1686 wordt de kerk voorzien van een houten toren met klok, die in 1827 werd vervangen door een stenen. In 1707 werd besloten de kerk te vergroten en naar het Noorden uit te breiden, waarmee tevens ruimte werd geschapen voor het aanleggen van 15 extra graven. Door verzakkingen moest voortdurend worden overgegaan tot ophoging van de vloer en de graven (die er nog steeds liggen) in de gehele kerk.

Oranjegevoel verdampt snel
Als op 16 januari 1795 Daendels met zijn Bataafse leger Utrecht heeft bereikt, vlucht drie dagen later Prins Willem V per vissersboot naar Engeland. Daags daarna staat op 20 januari 1795 in de Kerkstraat voor de kerk een mooie vrijheidsboom, teken van de Franse revolutie: De prins (van Oranje) was nog in 1788 in Zaandam met gejuich ontvangen.

Het volk was altijd oranje gezind in tegenstelling tot de machthebbers, de regenten. Op 1 september 1788 werden de Zaandijkse kooplieden onder vreselijke bedreigingen in de Gerrit Jan Honig Sluis, in de volksmond Zaandijker sluis, opgehouden, bespuwd en bevuild en moesten zij drie maal Oranje boven roepen. Dit oranjegevoel was in 1795 echter helemaal verdwenen!

Brand
Op 19 mei 1878 heeft een hevige brand de kerk voor een groot deel verwoest. Delen van de muren bleven echter staan. De school met onderwijzerswoning aan de Kerkstraat werd gered door 17 spuiten, waaronder de beroemde stoomspuit Jan van der Heyden uit Amsterdam.

Met gezwinde spoed werd met herstel en herbouw van de verbrande kerk begonnen. Op 25 januari 1880 vond inwijding van de kerk, die op de fundamenten van de oude kerk was herbouwd, plaats.

Een deel van de oude muur is nog te zien bij de consistoriekamer, het rechthoekige gebouw dat aan de kerk grenst. De graven in de kerk met grafstenen zijn nog onder de huidige houten vloer aanwezig.

Toen, na het samengaan van de gemeente met die van Koog aan de Zaan, het kerkgebouw kwam leeg te staan, werd er spontaan een actie tot behoud van dit bouwwerk, dat voor een zeer groot deel het gezicht van Zaandijk bepaalt, gerealiseerd. In 1978 werd het cultureel centrum van de Zaanstreek. Het heeft nog steeds een sociaal culturele bestemming.

Slot
Een kerkgebouw, dat met zoveel eendracht (van alle gezindten), gebouwd, herbouwd en in stand gehouden (1978) is, moet toch ook nu met aller inspanning behouden kunnen blijven!

Stichting Zaan en Dijk
Frans Wytema

Veel van de hierboven vermelde gegevens zijn ontleend aan de boeken van Oosterbaan: De kerk in het midden 1981 (pag. 32-41) en Tussen leven en dood, 1979 (pag. 92).

Op 19 mei 1878 heeft een hevige brand de kerk voor een groot deel verwoest. Delen van de muren bleven echter staan. De school met onderwijzerswoning aan de Kerkstraat werd gered door 17 spuiten, waaronder de beroemde stoomspuit Jan van der Heyden uit Amsterdam. (foto: archief Vrijwillige brandweer Zaandijk)

Kinderboerderij Rooswijk

Onze kinderboerderij herbergt een mengelmoes van allerlei dieren. De kinderboerderij is in Rooswijk gevestigd.

Openingstijden
tot 1 april dagelijks van 12 tot 15.30 uur.
vanaf 1 april ma-vr. van 12 tot 16.30 uur.
zaterdag en zondag van 12 tot 15.30 uur.

Zo zijn er konijnen, cavia’s, geiten, schapen, vollierevogels, papagaaien, pauwen, eenden en er scharrelen vele soorten kippen rond.Onze kinderboerderij bestaat al 25 jaar en heeft in die jaren nog nooit subsidie ontvangen. Om de boel toch financieel draaiende te houden, zijn we afhankelijk van onze sponsors, donateurs en leden. Iedereen die Kinderboerderij Rooswijk een warm hart toedraagt, kan lid of donateur worden. Je wordt dan vriend van Kinderboerderij Rooswijk en ontvangt 4 keer per jaar ons clubboekje ‘Dier en Vreugd.’

Al het werk in en rondom de kinderboerderij wordt met veel liefde gedaan door een fantastische groep vrijwilligers, die ieder op zijn/ haar manier enorm veel betekent voor de kinderboerderij.

Om een kinderboerderij te laten zijn wat het waard is, zijn dus veel mensen nodig. Helaas zijn daar nooit genoeg van.

We zijn dus naarstig op zoek naar enthousiaste mensen, die dól zijn op dieren en bereid zijn de handen uit hun mouwen te steken op de wei!

Regelmatig zijn er dieren te koop. Dat kan varieeren van binnengebrachte konijnen, jonge cavia’s, geitjes, schapen, maar ook kuikens e.d. Neem eens een kijkje in de ‘nieuw tehuis gezocht’- hoek.

Onze kinderboerderij biedt ook de mogelijkheid een dier te adopteren. Natuurlijk is het ‘t allerleukst om eens persoonlijk een bezoekje te komen brengen aan onze kinderboerderij.

Fotoalbum Kinderboerderij Rooswijk

Kinderboerderij Rooswijk
Dr. J.J. van der Horststraat 2 D
1544 XE Zaandijk
tel.: 075-6409017 ( tijdens openingstijden)
E-mail:  email
website: www.kinderboerderijrooswijk.nl

Bazuinhof

De bazuin is een soort trompet of hoorn, met een zeer krachtige klank. De verschillende vormen zijn al zeer lang bekend, met name bij Oosterse volken, om vee bijeen te roepen.

Het Raadhuis aan de Lagedijk

Aan de Lagedijk te Zaandijk bevindt zich aan de Zaanzijde een dichte bebouwing van lage huizen.

Daaronder enkele zeer brede panden met aan de straatzijde een zorgvuldig gemetselde gevel van baksteen. De achtergevels van deze huizen en soms ook de zijgevels zijn van hout. In de sobere straatgevels vertonen alleen de ingangspartijen enige versiering in de vorm van houtsnijwerk.

Al die vanaf de straat zo eenvoudig ogende huizen werden eertijds gebouwd voor welvarende kooplieden, fabrikanten en walvisreders (vaak waren die verschillende functies in één persoon verenigd) uit de streek. Hun huidige verschijningsvorm stamt in belangrijke mate deels uit de 18de eeuw, deels uit de eerste helft van de 19de eeuw. Zo sober als de huizen aan de straatkant ogen, zo rijk waren zij van binnen aangekleed. Dit is overigens niet typisch Zaans.

Het exterieur van het Noordnederlandse woonhuis wordt in de 18de eeuwen in het begin van de 19de eeuw - vergeleken met dat in andere Europese landen - gekenmerkt door een grote mate van soberheid. Binnen kwam men in ons land bij de aankleding van de huizen tot een wat grotere uitbundigheid en rijkdom. Zo kon men zijn gangen laten versieren met lijsten en ornamenten van stucwerk of fraai houtsnijwerk laten aanbrengen op deuren en aan trappen.

In de meest representatieve vertrekken werden langs de wanden z.g. behangselschilderingen aangebracht: kamerhoge schilderingen op doek. Het bekendst zijn de grote landschapstaferelen, maar ook behangselschilderingen met bloem- en vogelmotieven kwamen voor. Wie er het geld voor had, kon bovendien één of meer rijk gebeeldhouwde marmeren schoorsteenmantels plaatsen en in één of meer vertrekken een stucplafond laten aanbrengen. Het grote voorbeeld waar de bewoners van de Zaanstreek bij de aankleding van hun huizen naar hebben gekeken, wordt gevormd door de rijke koopmanshuizen in het nabijgelegen Amsterdam.

Daarnaast vertonen de interieurs regionale kenmerken: zij hebben bij voorbeeld betegelde schoorsteenmantels en smuigers, die men in de 18de en 19de eeuw niet op dezelfde wijze aantreft in de grote steden, maar wel volop op het Noordhollandse platteland benoorden het IJ. Tot de meest gave voorbeelden van zo’n groot 18de-eeuws Zaans koopmanshuis, met eenvoudige voorgevel en zeer rijk aangekleed interieur, behoort het pand Lagedijk 104. Weliswaar is het sinds 1855 geen woonhuis meer, maar gemeentehuis, respectievelijk gemeentesecretarie en trouwzaal, doch het werd wel in 1752 als koopmanshuis gebouwd. Dat geschiedde in opdracht van de zeer rijke koopman en oliefabrikant Cornelis Florisz. de Lange. Van de luxueuze aankleding, die te oordelen aan de stijl deels nog uit de bouwtijd zal stammen en deels uit het begin van de 19de eeuw, is opmerkelijk veel bewaard, meer dan in soortgelijke woonhuizen in de Zaanstreek het geval is.

Alvorens nader wordt ingegaan op de aankleding van het interieur van Lagedijk 104, wordt eerst iets verteld over de bouwheer en de verdere bewoners tot 1854 en wordt een uitgebreide bouwhistorische beschrijving gegeven, daarna wordt de aandacht gevestigd op de rijk versierde ingangspartijen in de overigens zo sobere voorgevel. Beide ingangspartijen vertonen namelijk deuren en bovenlichten, gevat in een monumentale omlijsting van Ionische pilasters.

Eén en ander is uitgevoerd in de stijl van het neoclassicisme, zoals dat aan het eind van de 18de eeuw was ontstaan, maar ook nog in de eerste jaren van de 19de eeuw werd toegepast. Vermoedelijk dateren de deuren en de bovenlichten uit dat laatste tijdvak. Terwijl de meeste deuren in neoclassicistische stijl slechts versierde lijsten, slingers e.d. vertonen, zijn de deuren van Lagedijk 104 voorzien van medaillons met vrouwen in antieke kleding, die enkele attributen bij zich dragen.

De vrouw op de linkerdeur, met een olielampje en een boek bij zich, stelt de waakzaamheid voor, de vrouw op de andere deur waarschijnlijk de Romeinse godin Ceres. In de bovenlichten ziet men tussen de symbolen van Mercurius, de Romeinse god van de handel, en Neptunus, de Romeinse god van de zee en van het water in het algemeen, twee forse vogels. In de ene herkent men de haan, hier afgebeeld als symbool van de waakzaamheid; de andere is de kraanvogel, eveneens een eertijds bekend symbool van de waakzaamheid. Er zijn in de Zaanstreek nog enkele van die deuren en bovenlichten met fraai houtsnijwerk uit dezelfde tijd en in dezelfde stijl, gevat in een omlijsting van pilasters.

Maar alleen Lagedijk 104 heeft twee van die even rijk versierde deuren en bovenlichten, gezet in een even verzorgd afgewerkte pilasteromlijsting (waarvan helaas het snijwerk op sommige plaatsen iets te veel met verf is dichtgesmeerd). Merkwaardig is overigens dat de beide vogels in de bovenlichten niet van hout zijn, maar van ijzer. Binnen zijn de grote behangselschilderingen in de zaal, die thans tot trouwzaal dient, het meest spectaculair.

Zij stammen uit dezelfde jaren als de voordeuren en zijn alle voorzien van idyllische landschapstaferelen. Deze zijn deels gesitueerd in en nabij buitenplaatsen in neoclassicistische stijl, deels op het platteland. Het merendeel der plattelandsscenes draagt een Noordnederlands karakter, een enkel tafereel doet buitenlands aan. In de taferelen met een Noordnederlands karakter bemerkt men diverse motieven van Zaanse en Westfriese herkomst.

Uitzonderlijk is het grote aantal personages in modieuze empirekleding uit circa 1805-1806, waarmee diverse taferelen zijn gestoffeerd. Het is het meest rijk gestoffeerde behangselschilderingenensemble in de Zaanstreek dat bewaard is gebleven. Het is ook het ensemble dat de meeste verschillende landschapstaferelen (totaal dertien stuks) telt. Evenals elders gebruikelijk was, werden in de Zaanstreek in dergelijke van landschapstaferelen voorziene zalen bovendeurstukjes in een afwijkende schildertechniek aangebracht: de z.g. witjes of grauwtjes. Ook daarvan heeft Lagedijk 104 er meer dan alle andere Zaanse koopmanshuizen gekregen: totaal liefst zeven stuks, die als het ware in drie groepen te verdelen zijn.

Over het algemeen gaat het bij de witjes of grauwtjes om allegorische voorstellingen. In dit geval zijn op symbolische wijze boven de enkele deuren de vier elementen (hemel, aarde, water, vuur) verbeeld en boven de dubbele deuren verschillende deugden (o.a. geloof, hoop en liefde en trouw, kracht en voorzichtigheid). Het grauwtje boven de schoorsteenmanstel spiegel is een illustratie van psalm 150, vers 2. Deze spoort de mens aan om met muziek God te loven, maar bevatte tevens voor de toenmalige beschouwers een verwijzing naar de harmonie in het leven. Ook in de Amsterdamse koopmanshuizen komt een in symbolentaal verhulde verwijzing naar de harmonie in het leven meermalen voor.

In dezelfde beginjaren van de 19de eeuw, waarin de zojuist behandelde schilderingen in de zaal werden aangebracht, werd ook het houten plafond, voorzien van een vakkenbeschildering, vervaardigd. In de hoofdopzet van het plafond is een zekere verwantschap te bespeuren met die van de reeds behandelde bovenlichten boven de voordeuren. Beide vertonen de stijlkenmerken van het neoclassicisme, dat in ons land mede door de voorbeeldenboeken van de Luikse architect De Neufforge verbreid werd. Evenals in de bovenlichten zijn ook in het plafond symbolische voorstellingen aangebracht, en wel in de hoeken. Daar bevinden zich kleine tafereeltjes met voorwerpen, bloemen, groente en vruchten.

Elk tafereeltje verbeeldt één van de seizoenen. Behalve de genoemde decoraties uit de eerste jaren van de 19de eeuw, die uitgevoerd zijn in neoclassicistische stijl, heeft het huis ook veel te bieden uit de bouwtijd in het midden van de 18de eeuw. Op dat moment was de Lodewijk XV-stijl of rococo stijl in zwang. In dit verband moet het fraaie rococo stucwerk in de zuidergang en in het bijbehorende trappehuis genoemd worden.

Ook in het kleine zuidergangetje op de verdieping en in de lichtkoepel, die het trappehuis bekroont, treft men dat mooie, fijn uitgevoerde stucwerk aan. Nog meer rococo stucwerk kan men zien in de rechtervoorkamer: daar bevindt zich een plafond, dat met wolken, zonnestralen en veel kleine vogeltjes is versierd. Voorts is er nog iets aan stucwerk in de noordergang. Er zijn geen andere voorbeelden van Zaanse huizen aan te wijzen, waar zoveel stucwerk uit de rococo periode aanwezig is. Wel heeft het allang afgebroken huis van PieterGerritsz. Vis in Zaandijk, waarmede twee jaar na de bouw van het huis van Comelis de Lange werd begonnen, over allerlei stucwerkversieringen beschikt waarvan tekeningen over zijn.

Te oordelen aan de stijl zal voor beide huizen een Amsterdamse ontwerper de stuc-decoraties hebben getekend. Wie is niet met zekerheid te zeggen, maar er moet zeker worden gedacht aan de gebroeders Huslij die in deze jaren in Amsterdam tal van stucwerkdecoraties in een verwante stijl hebben ontworpen. Niet alleen het stucwerk vertoont de zwierige rococo stijl der Huslijs, maar ook de marmeren schoorsteenmantel. Marmeren schoorsteenmantels met zijstukken die de vorm van een langgerekte S kregen, zijn in Amsterdam in diverse grachtenhuizen bewaard. Maar niet in de Zaanstreek.

Daar is de marmeren schoorsteenmantel in Lagedijk 104 het enige voorbeeld. Opmerkelijk is de grote rijkdom aan houtsnijwerk in rococo stijl. Men treft het aan op diverse deuren op de begane grond en langs de trap; voorts aan de schoorsteenboezem van de zaal. Deze laatste is niet alleen zowel aan de bovenzijde als aan de onderzijde versierd, maar vertoont bovendien schitterend snijwerk rond de spiegel en rond het schoorsteenstuk daarboven. Wat betreft de spiegel: deze heeft een geslepen rand, die de contour van het houtsnijwerk volgt. Zeer bijzonder zijn de bij het huis horende horren, eveneens van fraai rococo houtsnijwerk voorzien.

Karakteristiek voor het snijwerk van de horren, maar ook van de deuren van Lagedijk 104, zijn de kleine bloemslingertjes. Tot de bijzonderheden die men elders in de Zaanstreek tevergeefs zal zoeken, behoort een illusionistisch geschilderd plafondstuk, omgeven door een rococo omranding, in de noordergang, nabij de voordeur. Hier is op symbolische wijze het element "lucht" verbeeld, en wel door de Romeinse godin Juno. Men ziet haar hier, gezeten op haar door pauwen voortgetrokken zegekar naar Romeins model. Rondom haar enorme wolken en boven haar een regenboog.

Zij wordt omgeven door diverse vrouwen en gevleugelde kinderen, die allen een attribuut van de lucht bij zich hebben: bliksem, donder (in de vorm van kleine trommeltjes), een kruik water (symbool van de regen), een ster, een komeet. Er is nog meer, dat te oordelen aan de stijl uit het midden van de 18de eeuw zal stammen. Daaronder twee soorten rococo behangsel in de zuidervoorkamer (thans secretarie. Het ene treft men aan tussen de ramen. Het is een behangsel dat bestaat uit een jute-achtige ondergrond, waarop eerst een grondering is aangebracht, vervolgens een blauwgroenige verflaag. Daaroverheen is een zeer vrije imitatie van een goudleer patroon geschilderd.

Over het imitatie goudleer patroon zijn ten slotte in afstekende kleuren planten met rode bloemen, vogels en rotspatronen aangebracht. Elders in de kamer treft men een ander geschilderd behang aan. Ook hier ziet men een jute-achtige onderlaag, waarop een grondering is aangebracht en vervolgens een blauwgroenige verflaag. Er is hier echter geen sprake van een geschilderde, zeer vrije imitatie van kostbaar goudleer, maar van een zeer vrije imitatie van kostbaar Chinees behangsel. Op de blauwgroenige verflaag zijn allerlei Chinese en andere Oosters aandoende motieven geschilderd: vogels, bloemen, klauwmotieven. Voorts grote schelpmotieven, hekwerkjes en ranken, zoals men veel in de periode van de rococo stijl heeft toegepast. In 1916/1917 werd het vertrek naar achteren uitgebreid.

Bij die gelegenheid vervaardigde de Zaankanter Lucas van der Meer een knappe aanvulling bij het bestaande 18de-eeuwse behang, waarbij niet rechtstreeks op een jute-achtige ondergrond werd gewerkt, maar op papier. Even uniek als de twee geschilderde rococo behangsels in de zuidervoorkamer, zijn de drie bedrukte linnen behangsels in de drie kamers (waarschijnlijk eertijds slaapkamers) op de verdieping. Alle drie zijn voorzien van 18de-eeuwse patronen.

In de grootste kamer treft men een fijn linnen behangsel aan, waarin in blauw grote bloemmotieven zijn uitgespaard, terwijl over het blauw vervolgens nog patronen in heel donkerblauw zijn aangebracht. Zowel de vorm van de siermotieven als de gehele compositie met haar zware symmetrische opzet is nog geheel die van Lodewijk XIV stijl, die al ten tijde van de bouw van Lagedijk 104 wat ouderwets geworden was.

Maar kennelijk was dat voor een slaapvertrek geen bezwaar. In de twee kleinere kamers ziet men een jonger type behang. Hier zijn op een effen geschilderde ondergrond siermotieven gedrukt, die ten tijde van de rococo stijl gangbaar waren: diverse soorten bloemen en bladeren. Ook de wijze waarop de motieven losjes en op ruime afstand van elkaar werden geplaatst, is die van de rococo stijl.

Verwante motieven komt men tegen op stoffen uit dezelfde periode, o.a. bij de in die tijd geliefde sitsen. Overigens zijn niet alleen de siermotieven anders dan in de grote slaapkamer. Ook de gebruikte stof is anders, nl. zwaarder. Bij de ene kleine slaapkamer is sprake van een lichtgele ondergrond met kobaltblauwe motieven, waarover vleksgewijze nog twee tinten bruin zijn aangebracht, bij de andere slaapkamer is sprake van een lila ondergrond, waarop groene motieven zijn aangebracht. Ook hier is over het groen nog een andere kleur gezet: hier en daar zijn contouren geaccentueerd met blauw.

Al even bijzonder is dat in de slaapkamers nog veel van het oorspronkelijke verfwerk overbleef, waarin de in de 18de eeuw geliefde kleur blauw overheerst. Voorts was nog in 1979 veel van de gemarmerde houten vloeren te zien, die thans echter grotendeels onder vast tapijt zijn verdwenen. Wel is de marmerschildering in de kasten nog waar te nemen. Gemarmerd is ook de houten schoorsteenmantel in de grote slaapkamer. Tot de belangrijke interieuronderdelen van het huis behoren ten slotte de vele tegels. Zij zijn te vinden in de schouw boven (witte tegels met blauwe landschapjes, waaronder nogal wat met molentjes en bruggetjes, omgeven door een rand van mangaankleurig beschilderde tegels met Bijbelse taferelen in dubbele cirkel) en in de geheel betegelde smuiger beneden.

Ook hier weer Bijbelscènes (hier echter in blauw geschilderd). Voorts een omranding van witte tegels met blauw siermotief. In de vuurnis tegels met z.g. Alkmaarder sitspatroon. Het pand Lagedijk 104 is één van de drie panden in de Zaanstreek met een tegeltableau met een voorstelling van de walvisvaart. Het heeft eertijds in een schouw in het naastgelegen pand Lagedijk 106 gezeten, dat bij Lagedijk 104 behoorde.

Bij de grote wijzigingen die in 1917 in dat pand werden uitgevoerd, verdween de schouw geheel, maar werd het tegeltableau behouden en overgebracht naar Lagedijk 104, waar het nu in de linkergang hangt. Het tafereel, met zijn grote zeilschepen die de jaartallen 1754 en 1770 dragen, is verwant aan soortgelijke walvisvaartvoorstellingen op tegeltableaus uit de 18de eeuw. Een pand als Lagedijk 104, waarin zoveel bijzondere interieuronderdelen zitten, die elders allang verdwenen zijn, verdient bijzondere zorg en aandacht. Het mooiste zou zijn, als alles wat er nu nog in zit, ook daadwerkelijk ter plekke behouden kan blijven, zodat ook zij die na ons komen een indruk kunnen krijgen van hoe onze voorouders hun huizen van binnen hebben aangekleed.

Geschiedenis van het Weefhuis

Het Weefhuis is een rijksmonument en staat op een van de mooiste plekken van de Zaanstreek, midden in het beschermd dorpsgezicht de Gortershoek met als voortuin de Beeldentuin.

Het gebouw is omstreeks 1650 gebouwd. Het behoorde toe aan een papierkoopman die aan de overkant woonde.

Het pand wisselde een aantal keren van eigenaar en kwam in 1870 in het bezit van de weduwe Vis-Van Gelder. Zij verbouwde het pakhuis tot een woonhuis voor haar dochter Cornelia, die er in 1875 ging wonen. Toen pas is er een verdieping op het gebouw gezet.

In 1904 kwam het huis in het bezit van de familie Honig en later van Aart Schipper die met Catharina Honig getrouwd was.

In 1960 werd het pand verkocht aan de gemeente Zaandijk. Vanaf dat moment tot 1974 heeft het dienst gedaan als cultureel centrum. Vele kunstenaars, bekende en minder bekende, van binnen en buiten de Zaanstreek, hebben er geëxposeerd.

Zaanse kunstenaars jaren ‘60
Toen het kunstcentrum de Zienagoog in Zaandam werd gevestigd verloor het Weefhuis zijn functie als tentoonstellingsruimte en werd het pand gebruikt als kantoor van de Vereniging Zaansche Molen. Deze vereniging heeft het pand in 2003 verlaten. Zij betrok haar eigen kantoor in het Molenmuseum aan de Museumlaan in Koog aan de Zaan. In dat zelfde jaar werd Stichting Het Weefhuis opgericht. Stichting Het Weefhuis is direct voortvarend aan het werk gegaan om het pand in orde te brengen voor tijdelijke openstelling, fondsen te werven en plannen te maken voor de restauratie. Vanaf de zomer van 2004 is het Weefhuis opengesteld als ruimte voor bijeenkomsten en expositieruimte. (Bijna) ieder weekend was er een expositie. De restauratie is begonnen op 1 juni 2006. Vanaf februari 2007 is het gerestaureerde Weefhuis weer opengesteld voor het publiek.

De beeldentuin
In die tijd was het nog zo dat de bewoners van de Zaankant van de Lagedijk vaak een overtuin hadden aan de andere kant van de wegsloot. Zo’n tuin had vooral een praktisch nut. Men verbouwde er groente of men bouwde er, zoals deze papierkoopman een pand dat gebruikt werd als werkplaats en voor opslag van de gefabriceerde goederen. Een siertuin werd het pas in 1804 toen de beelden Morgen, Middag, Avond, Nacht en Bacchus geplaatst werden. Vanaf toen sprak men van de Beeldentuin.

De Beeldentuin is de naam van de bekende tuin voor het “Weefhuis” aan de Lagedijk te Zaandijk met de vijf grote beelden voorstellende Bacchus,Ochtend, Middag, Avond en Nacht. De beelden werden in 1804 op een veiling te Westzaandam gekocht.

De notaris Gerrit van der Jagt te Zaandijk schreef het onderstaande rijmloze gedicht waarschijnlijk direct na 1804 na inrichting van de beeldentuin:

Op ‘t net Zaandijk, op open erf
Aanschouwt men Bacchus in zijn beeld
Den Wijngod van ‘t oud heidendom
bij Morgen, Middag, Avond, Nacht
Vier beelden, waar van elk een hoek
terwijl de god het midden vult
Ja vult, want bijna colossaal is ieder beelt van deze vijf
op ‘t open erf, eens woonings grond.

Op ‘t dicht betimmerd net Zaandijk denke elk
bij dezen wijngod nu aan ‘t nuttige der matigheid
des morgens, ‘s middags, ‘s avonds, ‘s nachts;
daartoe is ‘t beeldwerk fraai genoeg.
Sinds door een kerkhervorming ‘t beeld een heiligen geen kerk versiert
een beeldspraak van ‘t oud heidendom den hof en vele bladen vult
waar toe zou zelfs een kerkportaal met enig beeldwerk zijn versierd?

Bevindingen naar aanleiding van de restauratie
Van het Weefhuis is al tamelijk veel bekend. Vele bronnen hebben van het Weefhuis een verhaal gemaakt.

Door het strippen van het gebouw ten behoeve van de restauratie ont-dekken we letterlijk bouwkundige details die het bestaande verhaal versterken of soms een ander licht werpen van wat we dachten te weten.

Kunnen we de functie van het Weefhuis, de ouderdom van het pand bepalen, welke veranderingen zijn er in de loop van de eeuwen aangebracht en waarom? Dit zijn de vragen die we opnieuw zijn gaan stellen bij de restauratie van het meer dan 350 jaar oude Weefhuis.

Het Weefhuis, papierpakhuis of werkplaats
Er is ook tijdens de restauratie twijfel ontstaan of het pand een papierpakhuis is geweest. Uit de constructie kan gelezen worden dat dat eigenlijk niet het geval kon zijn. Er zijn zeker vier aanwijzingen voor deze stelling.

1. Gezien vanaf de deur aan het Weefhuispad waren de eerste drie vakken 50 cm hoger dan het overige gedeelte. Dit kan er op wijzen dat de voorkant werkplaats is geweest en de achterkant opslagruimte.
2. Bijzonder is ook en dat wijst ook niet op een pakhuis, is dat de deur oorspronkelijk links van de huidige deur aan het Weefhuispad heeft gezeten. Recht tegenover de deur, aan de noordzijde bevond zich eveneens een deur aan de zijkant, aan de rechterzijde, gezien vanaf de buitenkant. Voor belading van een pakhuis zitten de deuren op een verkeerde plek.
3. De balken zijn half zo zwaar als het papierpakhuis de Baars op de grens van Koog en Zaandijk.
4. Oorspronkelijk hebben er ramen in het Weefhuis gezeten dat is niet gebruikelijk voor een pakhuis

Het zou kunnen zijn dat het Weefhuis een werkplaats is geweest. Het ligt voor de hand dat er een relatie met papier is omdat het pand al lange tijd eigendom was van de familie Honig. Van deze familie is bekend dat zij al langdurig met de fabricage van papier had te maken.

Het vermoeden is nu dat de werkplaats werd gebruikt om schepramen te weven. Deze ramen werden geweven en gebruikt als papiervorm. De schepvormen werden wel op een soort weefgetouw gemaakt. Zou daardoor het pand de naam Weefhuis hebben gekregen?

Er zitten aan weerszijden van de ruimte balken met gaten die later zijn dichtgemaakt. Is dit een aanwijzing dat daar een weefgetouw heeft gezeten? Het ligt voor de hand, maar we weten het niet zeker.

De ouderdom van het pand
We kunnen zien aan de glas in lood ramen die oorspronkelijk in het pakhuis zaten, dat de bouw dateert uit de periode rond 1650. Aan de noordgevel is nog te zien dat er een constructie zat voor glas in rood ramen. Na 1670 deed men dat niet meer; men maakte vanaf die tijd ramen met roeden.

Aan de noordgevel is terug te vinden dat de kleur van de getrapte weeg Bentheimer zandsteen was in combinatie met okergeel. Bentheimer was een relatief goedkoop pigment afkomstig van zandsteen dat in de buurt van Bentheim in Duitsland werd gevonden. In de loop van de tijd zijn er twee kleuren groen opgebracht. Eerst een wat lichtere kleur groen en later de donkere kleur.

Verbouwing tot woonhuis rond 1870
De kap van het pand was oorspronkelijk symmetrisch. Bij de verbouwing in 1870 is dat veranderd en is de kap asymmetrisch geworden. Opvallend is het z.g. wolfsend op het dak aan de zuid- en noordzijde dat er oorspronkelijk op gezeten heeft. Een wolfsend zie je eigenlijk nooit in Zaanse pakhuizen.

In 1870 zijn er aan de gevel aan de Beeldentuin rabatdelen aangebracht. Te zien is dat deze wand oorspronkelijk een getrapte weeg was.

In de fundering waren nog restanten van een stookplaats terug te vinden die na de verbouwing in 1870 was aangebracht. Deze stookplaats zit nu onder de betonnen ondervloer. Het pand heeft door de verbouwing meer een 19e eeuwse uitstraling gekregen.

Restauratie in 2006
Voor de restauratie in 2006 zijn er voor de fundering twaalf nieuwe z.g. de Waalpalen gebruikt van dertien meter lang. Daarna is er een betonnen funderingsplaat gestort onder het gehele gebouw. Door deze manier van restaureren hoefde het pand niet te worden gesloopt en opnieuw te worden opgebouwd. Het gebouw kon dus blijven staan en worden rechtgezet. Het gebouw hing ongeveer 18 cm uit het lood. Het pand is 50 cm opgekrikt en weer “rechtgeschrankt”. Het opkrikken had verschillende voordelen:

• door de demping van de wegsloot en het ophogen van de Beeldentuin werd het Weefhuis een afvoerput; er stond dus altijd water onder het gebouw.  
• het pand komt beter tot zijn recht in zijn omgeving en krijgt meer body  
• de mogelijkheid voor een provisieruimte onder de trap  
• de kruipruimte wordt verbeterd

Oorspronkelijk stond het pand op acht paaltjes per penant. De paaltjes (sparretjes) hadden een dikte van 6-8 cm. Elk paaltje kan belast worden met 900 kg. De paalkoppen waren niet alleen verrot, maar de paaltjes waren door het wegzakken van het pand afgebroken en daardoor niet meer bruikbaar.

De hoofdbalken zijn vernieuwd, terwijl de overige balken traditioneel zijn. Door de eisen van openbaar gebouw moesten de tussenbalken worden versterkt. De bovenvloer heeft als bouweis dat zij 400 kg per m2 moet kunnen dragen. De oplossing was om de balken met staal te versterken, mede omdat de balken waren doorgezakt door de grote overkapping. Het schothout aan de westkant is gedemonteerd en spijkervrij gemaakt. Dit hout wordt gebruikt voor aanvulling van de andere wanden. Er zit nog steeds oorspronkelijk hout uit 1650 tussen.

Kerstmarkt in Rooswijk

Zaterdag 18 december organiseert Stichting buurtevenementen Rooswijk een Kerstmarkt in een verwarmde tent op het Rooswijkplein. De kerstmarkt is geopend van 15 tot 19 uur.

Sinterklaasfeest in Rooswijk

Woensdag 24 november 14 uur organiseert Stichting buurtevenementen Rooswijk een Sinterklaasfeest op het Rooswijkerplein.

Beschoeiingen in Zaandijkse sloten vernieuwd

Dit najaar gaat de gemeente Zaanstad op diverse locaties in de stad de houten beschoeiingen, de houten ‘wand’ tussen water en oever, van de Zaanse sloten vernieuwen of renoveren.

De oevers liggen er dan weer netjes bij. De werkzaamheden starten in de week van 13 september.

Vanaf 10 november
Tuinsloot, rechterzijde
Tuinsloot achter tankstation
Tuinsloot, linkerzijde

December
Triangelhof
Claude Debussystraat

Om de beschoeiingen te kunnen vervangen, moet de aannemer er zowel vanaf de oever als vanuit het water bij kunnen. Er kunnen dan geen boten of steigers liggen. Bij de plekken waar gewerkt gaat worden, staan borden op de oevers. Booteigenaren kunnen hierop zien waar en wanneer de werkzaamheden beginnen, en wanneer ze hun bootje dus verplaatst moeten hebben.

Ook worden er bewonersbrieven rondgebracht in de buurten waar gewerkt gaat worden en op de website van Zaanstad kunnen mensen zien wanneer er bij hen in de buurt gewerkt gaat worden. Niet vergunde steigers zullen worden verwijderd, bootjes worden verplaatst.
De gemeente hecht veel waarde aan een schone, hele en veilige stad. Vanuit dat streven pakt de gemeente verschillende onderdelen in de openbare ruimte aan.

Eigenaren van boten wordt verzocht deze tijdelijk te verwijderen.

Historischevereniging en station Koog-Zaandijk

Reizigers die op hun trein moeten wachten kunnen een mini-expositie van de Historischevereniging Koog-Zaandijk bekijken. Op een bord in de wachtkamer is de historie van het station te zien.

Stationschef D. Hoogendonk van 1930 tot 1936,  zwaaide met zijn spiegelei op station Koog-Zaandijk

Doordat veel toeristen in Koog-Zaandijk uitstappen is er ook een bord met foto’s van de Zaanse Schans in opbouw geplaatst.

Het station Koog-Zaandijk in 1962

Geschiedenis
Het eerste stationsgebouw van Koog en Zaandijk, dat op 1 november 1869 werd geopend, moest in 1931 worden gesloopt omdat het in de weg stond bij de aanleg van de Provincialeweg. Het werd door een nieuw gebouw vervangen dat even westelijker werd neergezet. Eind jaren ‘70 verdween ook dit gebouw en kwam het huidige station mei het tunneltje lot stand. Het terrein rondom het station was lange tijd het kermisterrein van Koog.

Moord
Deze kermis was gekomen van de gemeente Zaandijk, waar men het vermaak had afgeschaft omdat liet festijn regelmatig ontaardde in vechtpartijen, in Koog ging dat blijkbaar beter, ofschoon: omstreeks 1905 kwam het bij de Koger kermis tot een zo hevige vechtpartij dat het het leven kostte aan de Assendelver Cornelis Kok. Hierna is de kermis van Koog lange tijd niet meer gehouden.

Opening
Het station werd met groot feestelijk vertoon, geopend. Op verschillende plaatsen in zowel Koog als Zaandijk waren illuminaties en. erepoorten aangebracht. In verscheidene gelegenheden werd bal gegeven, zodat ook de gewone man deze stap voorwaarts mee kon vieren, Tol volle tevredenheid heeft de Zaanstreek nu al ruim 110 jaar eee spoorverbinding met Amsterdam. Toch is de spoorweg later niet altijd met even veel feestelijkheid omgeven, geweest. De bebouwing van de Zaanstreek heeft zich enorm uitgebreid. Naar het oosten toe is Zaanstad nu helemaal volgebouwd, ou breidt de stad zich naar het westen. uit. De spoorlijn is daarbij een barrière, die maar bij een paar spoorwegovergangen is over te steken. Een belangrijke ontwikkeling was de bouw van het Coentunnelviaduct over de spoorbaan, heen. Daarna werd de nieuwbouwwijk Westerkoog aangelegd.

Nieuw seizoenprogramma Wijksteunpunt De Boed

Het nieuwe seizoen is weer begonnen en wij willen graag een greep eruit aan u voorstellen. Vanaf woensdagmiddag 8 september van 13.30 uur tot 15.00 uur Tai Chi, 12 lessen voor € 85.-

Het wijksteunpunt aan de Willem Dreeslaan

Vanaf donderdagochtend 16 september LineDance, om 09.30 uur voor beginners en om 11.00 uur voor gevorderden, 14 lessen voor €50.-  Ook elke donderdagmiddag vanaf 13.30 uur klaverjas, de contributie bedraagt € 1.75 per week, er zijn leuke prijzen te verdienen. Dan start vanaf maandag 13 september elke dag onze computercursussen weer, zowel voor beginners als voor gevorderd, Excel en Digitale Fotografie en Internet. Ook zijn wij aangesloten bij Seniorweb.

Daarnaast hebben wij ook nog andere activiteiten, voor inlichtingen en opgave kunt u telefonisch terecht elke ochtend tussen 09.00 en 12.00 uur aan de receptie op tel: 075-628 32 64.

U kunt ook langskomen naar Wijksteunpunt De Boed, Willem Dreeslaan 1 te Zaandijk van 09.00 tot 16.30 uur voor een gezellig kopje koffie en samenzijn.

Bezoek ook eens onze website

Trots zijn op nieuwe Gemeentehuis

Met enige trots stond ik zaterdag 28 augustus naar het nieuwe Gemeentehuis van Zaanstad te kijken, een prachtig, eigenzinnig ontwerp van Sjoerd Soeters. (uit weblog Piet van Tellingen)

Het nadert zijn voltooiing, al is het plein voor het Gemeentehuis nog niet klaar en de daaraan liggende winkeltjes. Ook de fontein en het begin van de nieuwe gracht die doorloopt tot het einde van de Gedemdpte Gracht moeten nog worden gerealiseerd, maar de “kop"van het grote vernieuwingsplan van het centrum van Zaandam nadert de voltooiing.

Ik stond er even toen een Engels sprekend echtpaar mij aansprak, ademloos kijkend naar het nieuwe hotel en het gemeentehuis. Zij waren uit Amsterdam gekomen omdat zij van het hotel hadden gehoord. Zij vonden het prachtig. Als straks ook de ombouw van de Saentower, een ontwerp van Liesbeth v.d. Pol, klaar is, dan hebben we dus een centrum dat ook buitenstaanders interessant vinden.

En dan hoop ik van harte dat er mooie aantrekkelijke winkels bij komen, b.v. goede heren- en damesmodezaken. Daar is behoefte aan. De infrastructuur voor een scorend centrum ligt er straks. Het woord is dan aan de kopers en de winkeliers.

Weblog Piet van Tellingen

Nieuwe speeltoestellen Triangelhof

De flats aan het Triangelhof worden momenteel gerenoveerd en zorgt voor enige overlast voor de bewoners. Voor de kinderen is er een prachtige speelplaats aangelegd.

Politie zoekt getuigen straatroof Oud-Heinstraat

De politie is op zoek naar getuigen van een straatroof op de Oud Heinstraat. Op maandagmiddag 30 augustus, om 17.40 uur, fietste een 16-jarige jongen voorbij een groep jongeren.

Hij werd uitgescholden. Twee jongens uit de groep rende de fietser achterna en pakten hem aan zijn rugzak waardoor hij viel. De groep kwam om de jongen heen staan. Een van de jongens bedreigde hem met een mes en sommeerde hem geld af te geven. Het slachtoffer gaf zijn geld waarna de groep er vandoor ging in onbekende richting. Het volgende signalement van twee verdachten is bekend:

Verdachte 1:

• Licht getinte jongen
• Leeftijd ongeveer 17 – 18 jaar
• Lengte ongeveer 180 cm
• Droeg een donkerblauwe spijkerbroek met witte cijfers 96 op de achterzijde en een zwart vest met capuchon

Verdachte 2:

• Blanke jongen
• Leeftijd ongeveer 17 – 18 jaar
• Lengte ongeveer 165 – 175 cm
• Kort, blond haar
• In beide oren een oorbel met diamantje

Hebt u iets gezien van de straatroof of herkent u de verdachten aan de signalementen? Neemt u dan contact op met de politie Zaanstreek-Waterland via telefoonnummer 0900-8844. Dit kan ook anoniem: 0800-7000.

Wijkoverleg Rooswijk vergadering op maandag

Op maandag 13 September vindt de openbare vergadering plaats in het clubgebouw van Zaandijks Fanfare Corps aan de Oud Heinstraat.

De agenda volgt nog

Vaarexcursie door bijna herfstachtige Kalverpolder

Na een korte vakantiepauze organiseren de Stichting Kalverpolder en het Zaans Museum op zondagmorgen 12 september a.s. weer een vaarexcursie door de Zaanse Kalverpolder.

Centraal in deze excursie staan de nazomer en de gevolgen daarvan op de bijzondere flora en fauna van dit waterrijke natuurgebied. Tijdens de tocht vaart u met de boot “Schele Hannes” door de bijna herfstachtige Kalverpolder met z’n talrijke eilandjes, waarvan u de mooiste – kwa natuur – ook even bezoekt.

U heeft onderwijl een prachtig zicht op de indrukwekkende sky-line van de Zaanse Schans met z’n vele molens en het pittoreske oud-Zaandijk.

Al varend door de polder en lopend op de bezochte eilandjes kijkt u samen met de gidsen uit naar de daar nu aanwezige planten en vogels. Welke broedvogels zijn er nog (o.a. de boerenzwaluw, het visdiefje en de bruine kiekendief) en welke zijn al vertrokken naar de zuidelijker gelegen warme landen? En .........zijn er al wintergasten gearriveerd?

Wintergasten zijn vogels uit het noorden/noordoosten van Europa en Rusland, die de komende tijd in de Kalverpolder overwinteren. Voorbeelden hiervan zijn de smient (ook wel “fluiteend” genoemd vanwege het fluitend geluid dat het mannetje maakt), de wintertaling (de kleinste europese eend), de slobeend (met z’n spatelvormige snavel) en de watersnip.

Uiteraard vertellen de gidsen u regelmatig interessante wetenswaardigheden over de Kalverpolder en hetgeen u daar op het gebied van natuur en cultuur tegenkomt. Tevens laten ze u “iets” zien van nuttige veldwerk, dat wekelijks door de vrijwilligers van de Stichting Kalverpolder wordt verricht.

De nazomerse vaarexcursie start zondagmorgen 12 september a.s. om 10.00 uur vanaf het Zaans Museum te Zaandam. Halverwege is er een korte stop bij de werkschuur van de Stichting Kalverpolder, voor o.a. het drinken van een gratis kop koffie en/of thee.

De totale duur van de excursie (inclusief koffie-/theestop is ca. 2 ½ uur. Hierdoor is de tocht niet geschikt voor kinderen tot 4 jaar.
De “Schele Hannes” is een open boot. Daarom is het verstandig om te zorgen voor warme- en zonodig regenkleding. Ook het dragen van stevige schoenen, alsmede het meenemen van een verrekijker en/of fototoestel wordt aangeraden.

De kosten van de vaartocht zijn 10 euro per persoon (donateurs van de Stichting Kalverpolder betalen 8 euro en kinderen van 4 tot 17 jaar 4 euro).

U kunt zich aanmelden bij het informatiecentrum in het Zaans Museum, tel. 075-6810000 of via e-mail .
   

Natuurwerkdag in Park Rooswijck

De natuurwerkgroep Park Rooswijck organiseert i.s.m. Landschap Noord-Holland een natuurwerkdag in het Guisveld, het gebied dat bekend staat als Park Rooswijck i.o.

De werkzaamheden zullen voornamelijk bestaan uit het opruimen van de gemaaide vegetatie. Daarnaast geeft landschap Noord-Holland advies en tips over het beheer van het gebied.

Kom ook langs voor dit ontspannende werk in de natuur! Zaterdag 11 september van 9.00 tot 15.00 uur is iedereen van harte welkom om te komen helpen.

Open Monumentendag Koog-Zaandijk

Tijdens de Open Monumentendag, zaterdag 11 september, zijn in Zaandijk en Koog aan de Zaan een aantal monumenten gratis toegankelijk voor publiek.

Met het thema De smaak van de 19e eeuw is er aandacht voor de talloze en vaak fraaie – in neostijl opgetrokken - bouwwerken uit deze eeuw.

Een eeuw die stormachtige ontwikkelingen doormaakte, zowel op het gebied van industrie als sociaal-maatschappelijk. Mede hierdoor is er tijdens de 19e eeuw een grote verscheidenheid aan gebouwen verrezen. Die verscheidenheid zal kenmerkend zijn voor de Open Monumentendag van dit jaar.

Gebouwen en neostijlen
Er zal aandacht zijn voor industriële gebouwen, scholen, universiteitsgebouwen, kerken, musea, sociëteiten, parken, begraafplaatsen, woonhuizen, stationsgebouwen en kastelen. Om er een paar te noemen. Veelal uitgevoerd in neostijlen: neoclassicisme, neogotiek, neorenaissance; eerdere bouwstijlen in een negentiende-eeuwse jas. Over neostijlen werd veel gediscussieerd, en lange tijd was de waardering ervoor gering. Een kwestie van smaak, zo blijkt, want de laatste twintig jaar blijkt de waardering voor de 19e eeuw toegenomen.

Publicatie
Over de 19e eeuw heeft de Stichting Open Monumentendag onlangs een boekje uitgebracht met de gelijknamige titel De smaak van de 19e eeuw, geschreven door Annet Pasveer. Op allerlei gebied wordt de ontwikkeling van de 19e eeuw geschetst en wordt een overzicht en beschrijving gegeven van de verschillende bouwwerken uit deze periode. Het boekje is HIER te bestellen.

Open Monumenten Klassendag
Om ook leerlingen uit groep 7 en 8 van de basisschool in aanraking te laten komen met monumenten, zal dit jaar voor het eerst de Open Monumenten Klassendag plaatsvinden. De Klassendag vindt plaats op de vrijdag voor de Open Monumentendag, op 10 september. Dan zullen in bijna 80 gemeenten maar liefst rond de 14.000 leerlingen monumenten bezoeken. De landelijke Stichting Open Monumentendag heeft hier speciaal lesmateriaal voor laten ontwikkelen.

Landelijke opening
Open Monumentendag 2010 zal landelijk worden geopend op donderdag 9 september in Apeldoorn. Een stad die uitstekend past bij het landelijk thema, gezien de grote betekenis van de 19e eeuw in de Apeldoornse geschiedenis en rijkdom aan 19e-eeuwse gebouwen. Tijdens de opening vindt ook het startschot plaats van de Open Monumenten Klassendag. Jan Terlouw, auteur en voormalig politicus zal hierbij een rol spelen.

European Heritage Days
De Open Monumentendag is onderdeel van de Europese Open Monumentendagen, de European Heritage Days, die in 49 Europese landen in september worden georganiseerd. In Europees kader doet Nederland mee aan de internationale fotowedstrijd voor de jeugd, voor jongeren tussen 10-18 jaar.

Zaandijk viert 400-jarige bestaan Zaandijkersluis

In 2010 is het 400 jaar geleden dat de eerste Zaandijker Sluis in gebruik werd genomen. De sluis was tot ongeveer 1970 een belangrijke schakel tussen de Zaan en het achterland.

Vooral de aanvoer van hout voor houtzaagmolens en later voor houthandel Donker: ‘Steek uw licht op bij Donker’. In het weekend van 12 tot 14 september wordt dit uitgebreid gevierd. Alle optredens zijn gratis te bezoeken.

In deze omgeving spelen de feestelijkheden zich af. Foto: Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank.

Vrijdagavond 10 september in Café Vanouds Oost-Indië
“Nacht van de poëzie”
22.00 tot 01.00 uur
Landelijke en streekdichters lezen voor uit eigen werk. En er is een Zaandijker Dichtwedstrijd. U wordt uitgedaagd tot het schrijven van gedichten. Van de vele inzendingen- en die verwachten wij zeker!- worden er drie door een vakkundige jury gekozen. Win één van de drie prijzen. Tot 8 september kunt u uw gedichten inleveren bij Gerrit van den Nieuwendijk, Orgelmakersgracht 34, Zaandijk. Of email.

Zaterdag 11 september op de loswal bij AAK
14.00 tot 15.30 uur
Optreden van het Barbershop showkoor Whale City Sound o.l.v. Martijn Hoeksema (foto), een mannenkoor van 70 leden.

Uit een recensie na het optreden in maart 2010 in het Concertgebouw: ‘Gisteravond in het concertgebouw zóóó genoten van jullie! De show stelen was niet moeilijk: wat een discipline en wat een sound. Jullie staken er met kop en schouders boven uit!!

16.00 tot 17.00 uur
Musical songs, zang: Mark de Waal en Melanie Uijleman, piano: Tirza van Ollefen.

19.00 tot 23.00 uur
Optredens van o.a. Goldsick Monkey - Blaffers n’ Begonias - Ten Hut

Zondag 12 september op de loswal bij AAK
14.00—16.00 uur
Jongeren tot plusminus 14 jaar. Toon je talenten, kom dansen, muziek maken en luisteren.

20.00 tot 20.45 uur
Harmonie Apollo voert zijn musicalrepertoire uit.

21.15 tot 22.30 uur
Woodside Bigband

Dit weekend is mede mogelijk gemaakt door Gemeente Zaanstad, Onno Seymour Transport, Studio Jottem en de hulp van de vrijwilligers uit het dorp.

Tai Chi vanaf 8 september in De Boed

Wijksteunpunt De Boed geeft ouderen en jonge ouderen de mogelijkheid kennis te maken met de Chinese bewegingsleer Tai Chi. Deze bewegingsleer beoogt innerlijk evenwicht.

Wat is Tai Chi ?

In tal van tegenstellingen wordt door eindeloze beoefening steeds weer opnieuw gezocht naar evenwicht. Tai Chi bestaat uit een aantal basishoudingen. Ze worden heel langzaam, in elkaar overvloeiend, volgens een vast patroon uitgevoerd. Het is voor iedereen mogelijk de patronen aan te leren. Het is te vergelijken met het leren van een nieuwe taal. Vaak beschikken we nog niet over voldoende bewustzijn van het lichaam en vertelt ons ongeduld dat we het onderhand wel weten, of dat we het nooit zullen leren.

Als je bereid bent tot geduldig oefenen en de manier van bewegen je aanspreekt, kan Tai Chi je als leerproces en bewustzijnontwikkeling, een weg bieden die in iedere fase de moeite waard is. Voor “ouderen” is het een prima manier om je veilig, stabiel door het leven te bewegen. Vanaf woensdagmiddag 8 september van 13.30 uur tot 15.00 uur Tai Chi, 12 lessen voor € 85.-

Voor inlichtingen en aanmelden kunt u bellen, elke maandag t/m vrijdag van 09.00 tot 12.00 uur, telefoon: 075-628 32 64 of u kunt langskomen bij het wijksteunpunt aan de: Willem Dreeslaan 1 te Zaandijk.

Werven en Scherven in Molenmuseum

Zondag 5 september t/m 31 oktober huisvest het Molenmuseum in Koog a/d Zaan een tentoonstelling over de zeventiende-eeuwse scheepswerven aan de Hogendijk in Zaandam.

Onder de titel Werven en Scherven. In de jaren 1998 en 1999 verrichtte de afdeling Zaanstreek, Waterland en Omstreken van de Archeologische Werkgroep Nederland hier spectaculaire opgravingen, voorafgaande aan de geplande bouw van het Zaantheater.  Met deze tentoonstelling, die voor een belangrijk deel financieel mogelijk werd gemaakt door de gemeente Zaanstad, vieren de amateurarcheologen hun vijftigjarig jubileum.

Geen scheepsbouw zonder houtzaagmolens
De tentoonstelling Werven en Scherven gaat uitgebreid in op de scheepsbouw langs de Zaan in voorbije eeuwen, toen de Zaan nog via het IJ in open verbinding stond met de Zuiderzee. Dit vormt de oorsprong van de bloeiende Zaanse industrie op velerlei gebied: scheepsbouw, metaalindustrie voor ankers en kettingen, zeildoekweverijen en scheepsbeschuit.

Houtzagergilden
Dat juist het Molenmuseum de tentoonstelling houdt verbaast niet, wanneer men zich realiseert, dat zonder een snel groeiend aantal houtzaagmolens de scheepsbouw nooit op gang had kunnen komen. In Amsterdam vreesden de houtzagergilden voor verlies van hun broodwinning en waren houtzaagmolens niet welkom. Ten noorden van het IJ lag dat anders. Hier verrijzen balken- en plankenzagers die het benodigde hout leveren voor de scheepsbouw. Daarmee verwerft de Zaanse scheepsbouw internationale bekendheid, getuige het verblijf van Tsaar Peter de Grote in Zaandam aan het einde van de zeventiende eeuw.

De opgravingen laten zien hoe het er daarbij aan toe ging. Zuinig, zo blijkt uit de opgegraven scheepswerf aan de Hogendijk, die van resthout is gemaakt. Armoede heerste onder het werkvolk, maar de reders konden het er goed van doen. Dat blijkt wel uit de huisraad en de persoonlijke bezittingen die de amateurarcheologen in de bodem zijn tegengekomen. Dat er een levendige handel bestond met verre landen, laten de opgegraven exotische en kostbare voorwerpen in de tentoonstelling zien. Aafje Gijsen, een 18e-eeuwse meisje van goeden huize, vertelt in de tentoonstelling hoe feestelijk een tewaterlating kon zijn; enkele van haar dagboeknotities zijn nagesproken in deftig Zaans. Het Molenmuseum is te vinden aan de Museumlaan 18 te Koog aan de Zaan. Inlichtingen op telefoonnummer 075 6288968.

Japie op de scheepswerf
De tentoonstelling vormt de aanleiding tot een kinderactiviteit met als titel Japie op de scheepswerf. Net als in voorgaande jaren kunnen kinderen hier actief aan de slag met doe- en denkopdrachten. Op een nagebouwde scheepswerf achter molen Het Pink, op loopafstand van het museum, laten kinderen schepen te water of halen ze die juist aan wal. Door - op een veilige manier overigens! – een balk te zagen ervaren ze hoe zwaar dit werk kon zijn en hoe dankbaar we moeten zijn voor de Zaanse houtzaagmolens. En natuurlijk graven ze net als de archeologen “historisch” materiaal op. Zo maken ze kennis met hun eigen leefomgeving en een stukje uitgesproken Zaanse geschiedenis.

Reserveren
Op zondagmiddag 5 september zijn ouders en kinderen welkom en is de toegang gratis. Daarbij loopt Japie rond in hoogsteigen persoon! In de weken hierna komen veel Zaanse basisscholen op bezoek, maar een individueel bezoek is mogelijk op de woensdag- en zondagmiddagen. De ideale invulling van een verjaardags-partijtje! Reserveren is vanzelfsprekend noodzakelijk: 075 6288968.

Onze conservator vertelt over Cees Dekker!

Zondag 5 september geeft de conservator van het Zaans Museum, Hester Wandel, een speciale lezing over Cees Dekker.

Zij zal die middag bijzonder leuke en interessante informatie geven en verhalen vertellen over de tentoonstelling ‘Cees Dekker, kunstenaar bij Verkade’. De lezing is geschikt voor de hele familie. De lezing is gratis, u betaalt alleen de toegang tot het Zaans Museum. Aanvang: 14.00 uur.

Reserveren voor de lezing is noodzakelijk en kan via: .  of: (075) 681 00 00

Aquarellisten Collectief Nederland in Het Weefhuis

In het weekend van 4/5 en 11/12 september a.s. van 11:00 – 18:00 uur laat een aantal leden van het eerste uur van het Aquarellisten Collectief Nederland hun werk zien.

Door de verschillende mogelijkheden die deze techniek biedt, te laten zien, hoopt het collectief de huidige onderwaardering van het “waterverven op papier” voorgoed naar het rijk der fabelen te verwijzen. De leden werken allemaal in Nederland, zijn gevestigd kunstenaar en hebben de aquarelkunst als hoofdmoot. Wel in zo veel mogelijk vormen,dus abstract, expressief, realistisch, landschap, dieren, model, mensen en ga zo maar door.

Juist door met zulke fantastische kunstenaars aan de weg te timmeren hoopt dit Collectief hun kunstvorm wat meer in het zonnetje te zetten. De moeite waard om even te komen kijken want zeg nou zelf: hoe vaak zie je 9 gerenommeerde kunstenaars met één kunstvorm samen in één ruimte?

Neem vast een voorproefje op hun website

Open Dag Wormerveerse Roeivereniging De Zaan

Op zaterdag 4 september van 10.00 tot 14.00 uur houdt WRV De Zaan een open dag voor iedereen die met de roeisport kennis wil maken.

Op de open dag is er de gelegenheid om na een korte instructie onder deskundige begeleiding een eindje te roeien op de Zaan. Ook kunnen bezoekers zich opgeven voor twee proeflessen om erachter te komen hoe leuk en roeien is.

Roeien is ook een gezonde bezigheid waarbij alle spieren aan bod komen en gewrichten niet zwaar belast worden. Roeiers hebben dan ook minder last van blessures. WRV De Zaan legt zich vooral toe op het roeien van toertochten en een enthousiaste groep leden roeit marathons door het gehele land, denk bijvoorbeeld aan de Elfstedentocht.

Verder worden veel tochten in de buurt geroeid onder andere in het Guisveld, Jisperveld en het Westzanerveld. Waar andere roeiverenigingen vaak in vaste ploegen roeien is er bij De Zaan veel gelegenheid om in verschillende samenstellingen in verschillende boottypes te roeien.

Dus iedereen die op een andere, gezonde manier wil werken aan zijn of haar conditie is er op zaterdag 4 september volop gelegenheid om kennis te maken met het roeien en met WRV De Zaan (adres: Lagedijk 334, Zaandijk).

Voor een routebeschrijving en meer informatie over de vereniging kunnen geïnteresseerden terecht op de website.

Voor één dag bijrijder op een truck

Zaterdag 4 september rijdt een bonte stoet van 125 trucks een tocht van ongeveer 45 kilometer door Noord Holland tijdens de jaarlijkse Truckrun.

De bijrijders deze dag zijn cliënten van de Prinsenstichting, stichting Odion en thuiswonenden. De organisatie ligt in handen van Stichting Globetruckers in samenwerking met afdeling Vrijetijdsbesteding van de Prinsenstichting.

De tocht begint om 14:00 uur in de Wezelstraat in Zaandijk, ter hoogte van motorclub Mozamo en zal daar rond 17:00 uur weer eindigen. Aansluitend is er een barbecue met live muziek voor alle vrijwilligers en cliënten.

Op de website http://www.globetruckers.nl staat meer informatie over onder andere de route die de trucks volgen.

Uitbreiding station Wormerveer

Om in de toekomst meer treinen op de Zaanlijn te kunnen laten rijden, ondergaat station Wormerveer de komende jaren een ingrijpende verbouwing.

Er komen twee extra perrons, liften, een bewaakte fietsenstalling en een nieuwe overkapping van de entree.

Wormerveer heeft nu alleen een middenperron met twee sporen. Dat is onvoldoende voor een traject waar acht treinen per uur rijden, zegt Cees de Vries. Hij is sinds juni regiodirecteur Randstad Noord bij Pro Rail. De krappe infrastructuur op de Zaanlijn leidt in de praktijk tot oponthoud. ,,Als een stoptrein vertraagd is, moet de Intercity er noodgedwongen achteraan hobbelen.’’ Door de aanleg van twee extra perrons en extra sporen kunnen intercity’s passeren. ,,Dat betekent een hogere punctualiteit’‘, zegt De Vries.

De extra ruimte gaat ten koste van twee goederensporen. De Velser spoortunnel is volgens De Vries een goed alternatief voor de goederentreinen die vanaf Corus naar Zuid-Nederland rijden. Als de infrastructuur bij Wormerveer en bij Uitgeest (waar de Zaanlijn en de spoorlijn vanuit Haarlem samenkomen) is aangepast, wordt ‘rijden zonder spoorboekje’ in de toekomst mogelijk, zegt Cees de Vries. ,,Dat is een zaak van NS.’‘

In de toekomst gaan op de Zaanlijn 12 treinen per uur rijden (nu zijn dat er 8).

Bouw fietsenstalling bij station van start gegaan

De materialen voor de bouw van de fietsenstalling aan de Provincialeweg tegenover station Koog-Zaandijk lagen er al vanaf begin dit jaar. Nu is dan toch de bouw van start gegaan

Er komen 100 overdekte fietsplekken bij. Dit deelde een woordvoerder van ProRail aan deze website mee.

De fundering van de fietsenstalling in aanbouw

Dat de fietsenstalling geen overbodige luze is bewijst deze foto

Begin dit jaar werd de bouw al aangekondigd

Scooterregeling gemeente Zaanstad succes

Van 1 december 2009 tot en met mei 2010 konden Zaankanters gebruik maken van een scooterregeling. Dit heeft opgeleverd dat er 29 oude 2-takt brommers zijn ingeleverd en vernietigd.

Er zijn 63 elektrische scooters aangeschaft. De gemeente is zeer tevreden met dit resultaat.

Vorig jaar werd de Regeling stimulering verbetering luchtkwaliteit vastgesteld. Het doel was het verbeteren van de luchtvervuiling door de CO2 uitstoot van brommers en scooters te verminderen. Bewoners die hun oude 2-takt brommer inleverden kregen hier een premie voor van € 200. De regeling bestond ook uit een stimuleringsdeel. Wanneer een bewoner een nieuwe elektrische scooter aanschafte werd maximaal 50% van de koopprijs gesubsidieerd. Het heeft opgeleverd dat er 29 vervuilende brommers van straat verdwenen zijn en er 63 schone, elektrische scooters bij zijn gekomen.

Wethouder Robert Linnekamp is tevreden met dit resultaat. ‘De luchtkwaliteit in Zaanstad staat onder druk. Hier zijn veel factoren voor aan te wijzen, maar 1 factor die je in het dagelijkse leven vaak tegenkomt zijn de oude 2 takt-brommers. De CO2 uitstoot van deze brommers is relatief gezien zo groot dat je de luchtkwaliteit flink kunt verbeteren als ze verdwijnen. Dat veel mensen gebruik hebben gemaakt van deze regeling is een succes, maar een nog veel groter voordelig effect is dat er nu meer fietsenhandelaren zijn die elektrische scooters verkopen. Het aanbod wordt hiermee diverser en groter voor de consument.’

Bij de start van de regeling was er slechts één handelaar die elektrische scooters met een milieuvriendelijke lithium-icon accu verkocht. Nu zijn dat er 7. Daarnaast is het aanbod flink verruimd en zijn de scooters goedkoper geworden. Het gemeentebestuur overweegt om de regeling vanaf 1 januari 2011 weer open te stellen.

Ab Rijken maakt zich zorgen over Zaandijkerkerk

,,De Zaandijkerkerk moet blijven”, stelt Ab Rijken. Vanaf de Zaanse Schans kijken toeristen over het water naar de achterkant van de typisch Zaanse woningen aan de Lagedijk, daarbovenuit prijkt de kerktoren.

Dit beeld van de Zaandijkerkerk vanaf de Zaan mag niet verloren gaan

Dit beeld van de Zaandijkerkerk mag niet verloren gaan, ware het niet dat de kerk in een slechte staat verkeert. De afgelopen jaren is het gebouw een stevig onderwerp geweest van discussie in de gemeenteraad, maar ook daarbuiten. Het zal nog wel een tijd doorgaan.

De Zaandijkerkerk staat naast de blikfabriek van Pielkenrood. Foto Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank.

Eigenaar Witkamp wil appartementen bouwen in de kerk. De aangrenzende blikfabriek Pielkenrood is bang voor geluidsoverlast door het laden en lossen van hun vrachtwagens. En daar staan twee belanghebbenden tegenover elkaar. Oud-wethouder Ronald Ootjers (CDA) heeft in de afgelopen raadsperiode, 2006-2010, hier niet echt brood in gezien. Of de slopershamer moet een oplossing bieden of men moet tot zaken komen.

Monument
,,Er gebeurt helemaal niets”, zegt Ab Rijken verontwaardigd. ,,De kerk rot helemaal weg.” De meeste raamluiken zijn verdwenen. Regen en sneeuw kunnen het gebouw in en het verwoestende werk is begonnen.  Voorstanders van het opknappen van de kerk hebben de suggestie gedaan om de monumentale status te verkrijgen. Het klinkt mooi, maar Zaandijk is dan met handen en voeten gebonden. De spelregels voor een monument zijn streng. Kortweg moet alles in originele staat gebracht worden.
Onduidelijk is nog wat er met de aanvraag voor het ‘monument’ gebeurt. Ab Rijken: ,,Dit was de enige mogelijkheid om de sloopvergunning tegen te houden. Ik volg de ontwikkelingen, maar aan al die vergaderingen lijkt geen eind te komen. Ambtenaren spreken een taal die niet te verstaan is, dus je moet steeds opletten.”

Oplossing
Diep in zijn hart ziet de Zaandijker Pielkenrood graag verdwijnen naar een industriegebied, zodat de tegenargumenten van de fabriek van tafel kunnen. Bovendien zijn er nieuwe kansen. ,,Je houdt het huidige terrein over. Sloop de fabriekspanden. Maak vanaf de Domineestuin tot en met dit gebied een Zaanse buurt met woningen en minimaal een supermarkt.” De Zaanse bouwstijl vult volgens Ab Rijken mooi aan wat er te zien is op de Lagedijk. En zolang de contouren van de Zaandijkerkerk zichtbaar blijven is het voor hem goed. Appartementen in het kerkgebouw vindt hij ‘schitterend’. ,,Ik verwacht genoeg ‘power’ uit het dorp om de kerk te behouden en er is veel organisatietalent om het voor elkaar te krijgen. Het liefst zie ik de kerk klaar voordat ik dood ga”, stelt de tachtigjarige Ab Rijken.

Organist
De andere kerk van het dorp is ‘De Ontmoeting’ aan de Parklaan. Zo’n vijftien jaar geleden is deze gereformeerde kerk uitgebreid door nieuwbouw. Leden van deze gemeenschap hebben in samenwerking met de architect en bouwkundigen veel werkzaamheden verricht. Ook Ab Rijken heeft zijn steentje bijgedragen door allerlei activiteiten te organiseren waardoor er voldoende geld bijeen is gebracht en zelfs bespaard.

Voor De Ontmoeting is hij een poosje ouderling geweest en niet te vergeten 45 jaar lang organist. ,,Je moet als organist goed kunnen begeleiden om de mensen mee te trekken. Je voelt ‘het’ wanneer er gezongen wordt. Het mooiste is als men bijna gaat staan.” Tegenwoordig bespeelt zijn zoon het instrument. Muzikaliteit zit erin, want er zijn meer organisten binnen de familie.

Het orgel is destijds ook vernieuwd. Deels is het elektronisch-pneumatisch geworden met behoud van het originele pijpwerk. Voor de echte organisten, zoals Ab Rijken, niet de eerste keuze, maar nu het zo is geeft hij grif toe dat het geluid mooier is. Door het toevoegen van extra stemmen is bijvoorbeeld ook een hobo te horen.

Glunderend spreekt hij over deze passie, maar de kerk betekent meer. ,,Ik ben een christen, misschien wel van de oude stempel. Toch ga ik mee met de moderne tijd. Vroeger werd bij ons het catechismus erin gestampt, dat is niet meer zo. In wezen werden wij toen een beetje geïndoctrineerd, maar ik heb er wel heel veel moois aan overgehouden.”

Sfeer
Zaandijk is alles voor hem. De sfeer kun je dagelijks proeven in het dorp. Ab Rijken roemt de gemeenschapszin. Hij is de man van het voetveer en één van degenen die de Zaandijkersluis heeft behouden.  ,,Op maandagochtend houden wij een werkbespreking bij de sluis. Daar drinken wij koffie en vertellen moppen. De één komt met een appeltaart en de ander met gevulde koeken, dat moet je erin houden. Ik hou wel van gezelligheid.” Als geboren en getogen Zaandijker heeft hij altijd gezegd:. ,,Nooit ga ik van Zaandijk af.” Zo hebben zijn ouders van 1925 tot 1970 de groentezaak ‘De Tuinbouw’ gehad. Door de opkomst van super-markten zijn veel winkels van de Lagedijk verdwenen. ,,Vroeger kende men elkaar beter door een praatje te maken op straat of bijvoorbeeld bij ons in de zaak. Maar toch lukt het nog steeds om elkaar goed te kennen, zolang je het dorpse vasthoud. Daar hoort nou ook de Zaandijkerkerk bij”, eindigt Ab Rijken vastberaden.

Willem Croese

EHBO Koog-Zaandijk start nieuwe cursussen

De afdeling Koog-Zaandijk van de Eerste Hulp Bij Ongelukken gaat in september weer een cursus Eerste Hulp organsiseren. Wilt u uw medemens helpen meldt u dan aan.

De cursus wordt gegeven in De Ontmoeting, de Gereformeerde Kerk, aan de Parklaan. De lessen starten in september. Meer info hier

Willem Hoogkamer: van spoor naar water

De meeste Zaandijkers kennen hem als sluiswachter van de Zaandijkersluis, daarnaast is hij ook nog lid van de onderhoudsploeg van voetbalvereniging ZVV Zaandijk.

Samen met zijn maatje Wolter van der Meij neemt Willem Hoogkamer het er even van. Zij zitten op een bankje en kijken voldaan over de Zaan. Enkele bootjes zijn net door de ‘Gerrit Jan Honigluis’ – Zaandijkersluis - gevaren. Het voetveer brengt intussen toeristen naar de overkant. De wieken van enkele molens op de Zaanse Schans draaien. Het is een prachtig schouwspel.

Wolter van der Meij (links) en Willem Hoogkamer op het leugenbankje bij de Zaandijkersluis

Sinds de heropening van de Zaandijkersluis in 1996 is Willem Hoogkamer één van de achtentwintig sluiswachters. Voor die klus werd hij gevraagd door initiatiefnemer Luc Ooms. ,,Het leek mij wel wat. Je moet wat te doen hebben na pensionering. Ik heb meer mensen leren kennen in Zaandijk door dit werk, waardoor ik mij meer betrokken voel bij het dorp.”

In de kost
Door toeval is Willem Hoogkamer (78) in Zaandijk terechtgekomen. Na zijn militaire dienstplicht werd hij op 22-jarige leeftijd ‘leerling stationsambtenaar’ bij de Nederlandse Spoorwegen in zijn geboorteplaats Haarlem. Zijn taken bestonden uit het verkopen van kaartjes, de boekhouding doen en vrachtbrieven schrijven. Totdat hij bij zijn chef werd geroepen.

Station Koog-Zaandijk in de periode dat Willem Hoogkamer hier werkzaam was. Geheel rechts de kiosk van de familie Groot

De jonge NS-medewerker werd overgeplaatst naar het station Koog-Zaandijk. ,,Ik kreeg een treinkaartje om naar Zaandijk af te reizen. Vermoedelijk was ik boventallig in Haarlem en aangezien het Zaanse station onder hetzelfde district viel was de keuze niet moeilijk.” Eén dag kreeg Willem Hoogkamer de tijd om een kosthuis te vinden. In Rooswijk kwam hij bij een weduwe die nog een paar kostgangers had. De van oorsprong Amsterdamse hospita vroeg 23 gulden kost-en-inwoning per week. Zijn werkgever gaf hiervoor nog een kleine toelage bovenop het salaris. Op zijn vrije dagen ging hij naar ‘huis’ in Haarlem. Zes jaar lang ging dit zo.

De spoorwegovergang aan de Guisweg in de zestiger jaren. Op de fotoinzet de apparatuur waarmee de seinen en wissels werden bediend. De spoorbomen op de foto werden al elektrisch bediend

Zaandijk
Tijdens de oorlogsjaren werd Willem Hoogkamer ondergebracht bij een pleeggezin in het Gelderse Eerbeek. ,,Mijn moeder had zeven kinderen. Er was in die tijd te weinig eten voor ons, daarom werd ik uitbesteed. Na de oorlog kwam en kom ik nog regelmatig bij mijn pleegouders. Ik leerde daar mijn vrouw kennen.” De verkering hield aan. Tijdelijk woonde zijn aanstaande vrouw in Haarlem bij de moeder van Willem Hoogkamer. Door te trouwen kwam het stel op de ‘Rijksvoorkeurslijst’, waardoor zij een urgentie kregen voor een woning in Zaandijk. Hun stulpje lag aan de Blauwe Reigerstraat, waar zij na dik vijftig jaar nog steeds wonen.

Het station in de tijd dat het zes sporen telde. Tussen de sporen zijn de trekdraden te zien waarmee de seinen en wissels werden bediend. Ook op het perron was een ruimte waar een seinhuiswachter zijn werk deed.

Treindienstleider
Op het station Koog-Zaandijk was Willem Hoogkamer ‘treindienstleider’. In het seinhuisje bij de spoorwegovergang en ook in een stenen gebouwtje midden op het perron. Hij regelde met zijn collega´s het treinverkeer in drieploegendiensten. Het was nog de tijd van zes sporen. Fabrieken uit de omgeving vervoerden hun goederen vaak per trein. De klad kwam erin toen met vrachtwagens het werk werd uitgevoerd. Voor de spoorwegen was er dus steeds minder te doen. Begin jaren zestig werd Willem Hoogkamer overgeplaatst naar Amsterdam waar hij gemiddeld driehonderd wagons per dag op het juiste spoor zette. Dit bleef hij doen tot zijn pensioen.

Gezelligheid
En nu is Willem Hoogkamer jarenlang werkzaam als vrijwilliger bij de onderhoudsploeg van voetbalclub ZVV Zaandijk. Om zijn conditie bij te houden gaat hij twee keer per week naar de sportschool. ,,Maar ook voor een kop koffie en een praatje.” Bij de Zaandijkersluis is het niet anders. Ook daar gaat het om de gezelligheid. Ondanks dat hij al zo lang in het dorp woont voelt hij zich nu steeds meer Zaandijker. Hij kent veel mensen en misschien nog wel meer mensen kennen hem. Een boot zou hij zelf niet willen hebben, want dan zit je naar zijn idee opgesloten. ,,Je kunt er niet uit wanneer je dat wilt. Ik heb hier wel eens gevaren. Eigenlijk was dat leuk, want toen hoefde ik de sluis niet te openen.” Niettemin betekent het sluiswachterswerk veel voor hem, want zo hou je naar zijn zeggen de sluis in stand.

Van seinwachter tot sluiswachter

Sluiswachter
Voor de verbinding tussen de polder en de Zaan worden de sluizen geschut. Zo’n 65 centimeter hoogteverschil moet overbrugd worden. In de sluisdeur zit een luik, ook wel rinket genoemd, die vanaf de wal wordt bediend door een rad rond te draaien. Een ketting schuift de stuwklep open, zodat het water langzaam doorstroomt. Daarna kan de sluiswachter met een pikhaak de deuren open duwen. ,,Een zware klus”, geeft Willem Hoogkamer ruiterlijk toe. ,,Maar, zodra de deur in beweging is valt het mee. Ik denk dat het wel honderd kilogram per keer is. Overigens ook de brug bij de sluis wordt handmatig bediend. Al met al een hele verantwoordelijkheid, maar nog steeds erg leuk om te doen.”

Gevulde koek
Hartelijk moet hij lachen wanneer Willem Hoogkamer zich realiseert dat hij in Zaandijk van seinwachter sluiswachter is geworden. Van spoor naar water. Het doet hem goed om het verkeer te regelen. Met een schuin oog slaat hij de verrichtingen gade van zijn collega sluiswachter Wolter van der Meij. Zij drinken daarna nog een kop koffie en eten een gevulde koek. Stralend van plezier keuvelen de mannen verder, terwijl zij wachten op de volgende boot die door de sluis moet.

Willem Croese

Historische Vereniging Koog-Zaandijk onderdak

Het Brandtweer, dat is de naam van het nieuwe buurtcentrum aan de Breestraat 110 in oud-Koog. Eerder was daar de Jeugdbrandweer gevestigd.

Tijdens de onthulling van het bord aan de muur door Leny Vissers-Koopman (wethouder Openbare Ruimte, Wijkgericht Werken, Publieke Dienstverlening & Cultuur) en Rob Mijerink (directeur Wonen van Parteon) vorige week, was het een drukte van belang. Er was taart voor iedereen, de brandweer kwam met een spuitauto en alle vrijwilligers kregen bloemen van Partheon en de gemeente Zaanstad aangeboden.

Alom tevredenheid over de opening van de broedplaats waar buurtbewoners allerlei initiatieven kunnen ontplooien. Recentelijk werd al gestart met een koffieochtend. Veel enthousiaste buurtbewoners gaven aan hier graag naar toe te komen voor een gezellig kopje koffie en een praatje. Zo komen er met medewerking van Raaz van Welsaen wekelijks vier dagdelen voor jongeren vanaf twaalf jaar. Verder worden er spreekuren van de beheerder van woningbouwcorporatie Parteon en de wijkmanager gehouden. Eveneens zijn er ontmoetingsbijeenkomsten voor jeugdbrandweerlieden en vergaderingen van de 135 leden tellende Historische Vereniging Koog Zaandijk gepland.

Verschillende personen hebben een en ander mogelijk gemaakt, onder wie Christel Huijzer van Parteon, brandweerlieden Joop Koopman en Jan Muusse en buurtbewoners Anneke Steemers, Ben de Boer, Carmen Benjamins, Altun Altasever, Lydia van Hulst en Annabelle Onrust.

Wijkwethouder Leny Vissers in haar toespraak tijdens de opening: ,,Het bijzondere van deze wijk is dat de Koger ondernemers, de bewoners en vele anderen hier heel actief zijn en elkaar goed weten te vinden.

Ook in tijden waarin het economisch niet iedereen voor de wind gaat, blijkt er dus nog ruimte te zijn voor nieuwe initiatieven om voor elkaar mooie en nieuwe zaken voor elkaar te krijgen.’’

Steunfractielid Sellmeijer brengt boek uit

Er is een bundel "'K Weenie Waar 't Over Gaat maar ik ben er op tegen" verschenen van de columns die Eric Sellmeijer van 2008 tot 2010 heeft geschreven voor diverse websites.

Hij geeft zijn mening soms komisch, soms bloedserieus, maar altijd ongezouten. Sellmeijer is steunfractielid van Trots in de gemeenteraad van Zaanstad. Maandelijks schrijft hij een column voor Kijk op Zaandijk

Meer info op de website van Sellmeijer

Vereniging Hart voor Stad vindt het welletjes

Vereniging Hart voor Stad heeft het helemaal gehad met de politiek in Zaanstad. In een open brief aan de gemeenteraad lucht Hart voor Stad zijn hart.

Inhoud van de Open Brief

Geacht raadslid,

Onze vereniging zegt BASTA, het is genoeg. Van ons zult u, bijzondere omstandigheden daargelaten, over de Gedempte Gracht niets meer horen. Wij hebben u voldoende getracht duidelijk te maken dat u op de verkeerde weg bent. Wij zullen ons met andere zaken van gewicht ten behoeve van de gemeente en haar burgers bezig houden. Wij herhalen dat wij een positieve samenwerking zoeken met Raad en College. Vooral na de verkiezingen en met een nieuw college hebben wij nog altijd de hoop dat deze samenwerking ooit tot vruchtbare resultaten zal leiden.

Het is uw verantwoordelijkheid, en dan ook alleen de uwe, als controlerend hoogste orgaan:

• Dat de gemeente links en rechts, zelfs op sociaal gebied, moet bezuinigen om de ongewenste gracht te graven (kosten meer dan 14 miljoen)
• Dat winkeliers en bezoekers het laten afweten (vertraging gaat 1,5 tot 2 jaar worden)
• Dat het college zijn verantwoordelijkheid voor vertragingen afschuift op de burgers van Zaanstad (Uitspraak wethouder Luiten, gesteund door de heer Linnekamp) en tracht een journalist te beïnvloeden (mail van de heer R. Swart)
• Dat de burgers geen open oor vinden maar zich aan de kant voelen worden gezet door uw ambtenaren en juristen (kwansuis democratie, polls, open brief van winkeliers, burgerinitiatief, correspondentie, ‘brieven van lezers’ in dagbladen, zienswijzen enz.)
• Dat met notulen naar believen wordt aangerommeld
• Dat een brief van de ombudsman wordt verdonkeremaand (niet op BIS) en niet wordt opgevolgd
• Dat wederzijds aanspreekbaar tot nu toe een farce is gebleken.

De Vereniging Hart voor Stad zegt BASTA!

Het is volledig uw (kostbare) baby. En u bent verantwoordelijk.

Met vriendelijke groeten,
Vereniging Hart voor Stad
B. Bok (voorzitter), W. H. Evers (secretaris)

Stoplicht Guisweg/Provincialeweg aangepast

Of het aan de vragen van D66 heeft gelegen is niet bekend maar de fietsers uit de richting Zaandam kunnen nu duidelijk het stoplicht zien wanneer ze de Provincialeweg willen oversteken.

Fietsers uit richting Zaandam en Wormerveer zien stoplicht

Alleen fietsers uit richting Wormerveer zagen het stoplicht

Door de plaatsing van een extra stoplicht is het probleem voor de overstekende fietsers en voetgangers opgelost.

Het gemeenteraadslid Emre Kanik van D66 heeft aan het college van B&W van Zaanstad schriftelijke vragen gesteld over de kruising Guisweg/Provincialeweg. De SP deed dit al eerder.

De kruising Provinciale weg – Guisweg is één van de meest gecompliceerde, drukste en onveiligste verkeerskruisingen in Zaanstad. De kruising wordt met regelmaat gepasseerd door scholieren op hun weg naar het St. Michael College en van het Saenredam College.

Een van de ambtenaren heeft toegegeven dat er een fout in de tekeningen zat, waardoor een verkeerslicht niet goed staat. Ook de fietsersbond heeft aangegeven de huidige situatie onveilig te vinden.

Reden genoeg voor D66 om hier over schriftelijke vragen aan het college stellen.

Geacht College,

De kruising Provinciale weg – Guisweg is één van de meest gecompliceerde, drukste en onveiligste verkeerskruisingen in Zaanstad. De fractie van D66 zou graag haar zorg uiten over één van de verkeerslichten aan deze kruising. Dit stoplicht wordt met regelmaat gepasseerd door scholieren op hun weg naar het St. Michael College en van het Saenredam College. Wanneer meerdere fietsers zich voor dit verkeerslicht opstellen raakt de verkeers-doorstroming voor doorgaand fietsverkeer langs de provinciale weg en voor afslaand verkeer van voor de spoorbomen naar links ons inziens ernstig belemmerd.

Echter belangrijker is dat het verkeerslicht voor de wachtenden niet zichtbaar is! Bij navraag blijkt ook de fietsersbond de huidige situatie onveilig te vinden. Bovendien heeft een van uw ambtenaren ten overstaan van een onzer leden toegegeven dat er inderdaad een fout in de tekeningen zat en het verkeerslicht dus inderdaad niet goed staat opgesteld.

1. Bent u het met ons eens dat wachtende fietsers het stoplicht niet goed kunnen zien?
2. Bent u het met ons eens dat de huidige situatie onveilig is?
3. Bent u bereid op korte termijn een oplossing voor deze problemen te bieden?

In afwachting van uw antwoord,
D66 Zaanstad,
Emre Kanik

Interesse in een computercursus

In wijksteunpunt de Boed worden dit najaar weer een aantal computercursussen gegeven. De deelnersgroep bestaat uit 6 cursisten en 2 docenten.

De Basis: Windows XP voor beginners
Veel mensen zijn onbekend met de computer en hebben er daarom een aversie tegen. De basiscursus is bedoeld om u vertrouwd te maken met de computer. U leert omgaan met de muis en het toetsenbord. Daarnaast leert u basisbegrippen van de computer.

Spelenderwijs leert u om te gaan met de computer. Een docent en assistent staan voor u klaar om u te helpen bij het maken van opdrachten. De cursus bestaat uit 8 lesdelen van twee uur. U kunt ervoor kiezen om eerst 2 introductie lessen te nemen om te kijken of u het leuk vindt. Ook het gebruik van Internet en het versturen van e-mail berichten komt in de cursus aan de orde.

Voor wie is de basiscursus
In eerste instantie is deze cursus bedoeld voor ouderen (vanaf 50+) uit de wijk die, om welke reden dan ook, nooit of zelden in aanraking zijn geweest met computers. Ook mensen met een beperking zijn van harte welkom.

Na de basiscursus kunt u

1. Omgaan met de muis en het toetsenbord
2. Basisbegrippen van de computer
3. Een brief typen in Word
4. Een brief opslaan en archiveren
5. Een elektronische kaart of brief versturen naar een vriend(in) en/of familielid
6. Uw elektronisch brievenbus openen en lezen wie u wat heeft gestuurd
7. Het nieuws lezen op internet of informatie over ‘iets’ op zoeken

Mocht u na deze cursus de smaak te pakken hebben gekregen, dat kunt u eventueel een vervolgcursus gaan volgen.

Overzicht overige cursussen

1. Introductie kennismaking 2 lessen € 15.-.
   Deze korte introductie heeft tot doel om inzicht te krijgen of men het leuk vindt om te werken met de computer, het wegnemen van drempelvrees.
2. Wegwijs in Windows XP voor beginners
   8 lessen € 95.- incl. lesboek. In deze cursus leert men omgaan met de computer, met het besturingssysteem Windows XP (in de toekomst Windows Vista) Internetten en E-mailen.
3. Wegwijs in Word/Internet/E-mail
   8 lessen € 115.- incl. 2 boeken. Een verdieping van Internet /E-mail om meer zekerheid te krijgen bij het werken met de computer.
4. Vervolgcursus Word/Veilig werken /CD en DVD branden
   4 lessen € 55.- incl 1 boek
5. Wegwijs in Digitale fotografie 8 lessen € 95.-  incl 1 boek.
   Digitale foto’s maken en bewerken met het bewerkingspakket Picasa 2.
6. Wegwijs in Excel 7 lessen € 95.- incl 1 boek.
   In deze cursus leert u omgaan met het spreadsheet (rekenblad) programma Excel.  Voor cursus heeft u minimaal beginnerervaring XP nodig. Hij is ook geschikt voor mensen die reeds met Excel werken maar toch nog onzeker zijn.
7. Wegwijs in Internet bankieren 2 lessen € 25.-.
   In deze cursus leert u het internet-bankieren en de daarvoor benodigde beveiligingen gebruiken.

Piraat

Ik heb eigenlijk te druk om een stukje te schrijven. Maar ik weet iemand die zit er elke week op te wachten. Nu vraagt u zich af waar Lotman het druk mee heeft.

Ik moet twee keer in de week naar het ziekenhuis voor me oog. Ik dacht dat het goed ging. Hij staat weer op ze plaats en zag niet meer dubbel. De oogarts zei dus dat me hersens die corrigeren de boel. Klopt ook wel, avonds ben ik doodmoe en moet een ooglap voor doen. Dus dan is Robert de piraat.

Zal een paar gouden oorringen kopen (knipoog). Ik moet weer onder het mes. Er zijn een paar zenuwen niet aangesloten. Wat een ongein. Dan heb ik druk met me zaak op te zetten. En de administratieve afhandeling die volgt op zo’n ongeluk. Ze willen nog net niet weten welke kleur onderbroek in aan had. Ik zal gelijk iedereen vertellen dat hij niet wit was en niet geel van voren en bruin van achter. Maar een zwart boxershort.

Acht bladzijde met vragen. En dan moet je niet goed kunnen zien. Naar beneden kijken is nog steeds moeilijk. Na 3 koppen cappuccino was ik klaar. En alle letters en cijfers danste weer voor me ogen.

Verder ben ik me rommelkamertje aan het opruimen. Blij dat Ruud Schroot vlakbij woont. Ik heb weer een aantal donaties gepleegd. Heb nog drie beeldschermen, een computer en opklapbed over. Zij kunnen GRATIS worden afgehaald op de Prunuslaan. Even terug naar het opruimen. Wat een troep verzameld een mens. We lijken wel eekhoorns. Kwam dingen tegen dat ik dacht, heb ik dit ooit gekocht.

Mijn nieuwe visitekaartjes zijn ook klaar. Daar heb ik dus druk mee.

Oudste abeel van Nederland staat in Beeldentuin

De vrijwilligers van de onderhoudsploeg van de Beeldentuin zijn er maar wat trots op. In hun tuin staat namelijk de oudste grauwe abeel van Nederland. Geplant tussen 1860 en 1870.

De Beeldentuin wordt onderhouden door een aantal vrijwilligers

Van de lente tot de herfst onderhouden sinds begin jaren negentig van de vorige eeuw op dinsdagochtend een aantal vrijwilligers de Beeldentuin aan de Lagedijk in Zaandijk. Reden om het onderhoud aan te pakken was de slechte staat van de Beeldentuin. De Beeldentuin is eigendom van een particulier in Westzaan.

In 2009 werden de beelden nog van een wit verflaagje voorzien zodat ze er weer fris bij staan.

Tijdens de Open Monumentendag 11 en/of 12 september zal er iets speciaals te zien zijn in de Beeldentuin.

Meer over de Beeldentuin

Zomerreces

Tijdens het zomerreces heb ik ontdekt dat ik een nieuwe hobby heb ontwikkeld. Wat doe je namelijk als je voor het eerst geen kinderen meeneemt op vakantie?

Behalve constant je mobiele telefoon checken dan? Dan ga je winkelen. We waren in de buurt van huis gebleven dit jaar. We zaten in Egmond aan Zee. Zo konden in geval van nood snel thuis zijn. De pretparkentijd is voorbij, dus ga je lekker aan het strand liggen of winkelen. Bataviastad, Egmond, Alkmaar. Lekker winkelen. Ik weet heet, het klinkt wat verwijfd, maar ik vind het gewoon gezellig en leuk, dat winkelen. En is mijn vrouw daar blij mee? Nou, ik slaag meestal eerder en vaker dan zij, dus meestal niet. In de vakantie heb ik echter meer tijd en dan neem ik me soms voor om vandaag niet of minder voor mezelf te gaan kijken.

Van mijn vrouw kreeg ik aan het begin van de vakantie de mededeling dat ik tijdens de “Sale” altijd even bij de jasjes moet kijken. Sinds ik in de politiek zit moet ik zo nu en dan netjes voor de dag komen en daar zijn colbertjes, of “jasjes” uitermate geschikt voor. En zo liep ik tegen heuse Frans Molenaar voor slechts 20 euro op. Jawel, u hoort het goed, 20 euro. De verkoopsters kregen het schaamrood op de kaken. Het had niet gemogen en laat Molenaar het maar niet horen, maar ik had hem te pakken. Ik moet echter wel uitkijken dat ik straks niet een kast vol jasjes heb hangen. Ik ben daarna dus maar over gestapt op het winkelen naar schoenen.

Oké, dan kunnen we nu, na vier weken winkelen en aan het strand liggen en cappuccino’s testen op alle terrasjes van Egmond, weer normaal doen. De eerste fractievergadering van Trots is weer een feit. Maandagavond waren we allen weer aanwezig op het Bannehof. Iedereen vol frisse moed en klaar voor de strijd. Welke strijd er ook gevoerd mag gaan worden de komende maanden, Trots is er klaar voor.

De eerste strijd moest maandagavond dan ook al gevoerd worden met de lieftallige dames van de beveiliging. Nou ja, strijd, we hadden er even niet op gerekend dat de beveiliging van het Bannehof ook reces hield. De dames wilden dus om 20:30 uur naar huis. Daar hadden wij dan weer even niet aan gedacht, maar de dames hadden natuurlijk gelijk. Wij waren gewoon een weekje te vroeg. Het is ongelofelijk hoeveel en wat je zoal in één enkel uurtje kan bespreken. Wat een efficiëntie in onze fractie, zeg. Tussendoor is er zelfs nog koffie gehaald en binnen een uur stonden we weer buiten.

We hadden plannen gemaakt en spijkers met koppen geslagen. De beveiliging van het Bannehof deed ons inzien dat wij zelfs na dat politieke slaapverwekkende reces snel weer op scherp staan. We hebben er zin in en dat geldt vast en zeker ook voor de andere fracties, dus dames en heren gepeupel, het zou wel eens aan alle kanten kunnen gaan spetteren in het komende politieke jaar, tussen het verhuizen naar Inverdan door.

Website Parteon vernieuwd

Vanaf donderdag 26 augustus lanceert woningcorporatie Parteon haar vernieuwde website. De website heeft een nieuwe indeling gekregen.

Op de vernieuwde website kunnen huurders en woningzoekenden snel en gemakkelijk de gewenste informatie vinden. Naast een heldere indeling heeft de website een frisse vormgeving gekregen. Ook is een aantal nieuwe functies toegevoegd waardoor huurders gebruik kunnen maken van digitale diensten, zoals het online indienen van een reparatieverzoek.

Direct reageren op beschikbare huurwoningen
De belangrijkste twee onderdelen op de website zijn de informatie voor huidige huurders en informatie voor mensen die een woning zoeken in de Zaanstreek (huur of koop). Iets wat geheel nieuw is op de website, is het overzicht van de beschikbare huurwoningen van Parteon. Door een samenwerking met WoningNet is het mogelijk om via de website van Parteon direct te reageren op een huurwoning.

Actueel aanbod koopwoningen
Op de nieuwe website staat het actuele aanbod van de woningen die Parteon te koop aanbiedt. Ook staat hier een overzichtelijke aanbod van nieuwbouwwoningen van Parteon.

Parteon kiest groene stroom voor algemene ruimtes

Woningcorporatie Parteon heeft onlangs gekozen voor een ‘groene’ oplossing voor de energievoorziening van haar algemene ruimten in wooncomplexen.

Door hiervoor groene energie in te kopen wordt een CO2-reductie van 0,62kg per kWh bereikt. In totaal is dit voor Parteon 1.426.000 kg per jaar. Hiermee levert Parteon een goed meetbare bijdrage aan het behalen van de CO2 doelstellingen.

De groene energie, geleverd door Nuon, is ingekocht op basis van een maatwerkcontract met deze energieleverancier. Op basis van de specifieke wensen en behoeften van Parteon zijn de mogelijkheden in kaart gebracht en heeft Parteon een scherpe prijs weten te bedingen waarvan uiteindelijk ook de huurders profiteren.

Een overweging om de energielevering te laten plaatsvinden door Nuon is ook de mogelijkheid van één overzichtelijke factuur voor alle aansluitingen. Parteon kan bij vragen over al haar aansluitingen terecht bij één aanspreekpunt, wat de efficiëntie ten goede komt. 

Herbestraten Parkstraat begonnen

De Gemeente Zaanstad heeft besloten om iets te doen aan de slechte onderhoudstoestand van de bestrating in de Parkstraat in Oud Zaandijk, ter hoogte van de huisnummers 15 t/m 35.

De bestrating is op sommige plaatsen dusdanig verzakt, dat er een ongelijk wegdek is ontstaan. Met het gedeeltelijk herbestraten wordt het wegdek weer tot een acceptabel niveau hersteld. Ook het trottoir wordt in het werk meegenomen.

De werkzaamheden starten in de week van 23 augustus en duren tot 17 september. Er wordt gewerkt tussen 7 en 16 uur.

Gevolgen
Tijdens de werkzaamheden zijn de betreffende woningen niet met de auto bereikbaar.

Modellen gezocht

Als ik naar buiten kijk dan is weer om een erfenis te verdelen. Wat een water komt er naar beneden. Beter nu dan in het weekend toen de Jaarmarkt er was.

Ik heb er twee dagen een uurtje over rond gezworen. Niet dat wat zocht maar het was een mooie kans om mensen te fotograferen. Niet gewone mensen maar mensen met mooie koppen of mensen die er anders uitzagen dan de familie Doorsnee. Heerlijk vind ik dat soort mensen te fotograferen. Met me Nikon en een 200 mm zoomlens in de aanslag en dan gewoon de mensen fotograferen. Zaterdag was de vangst 14 foto’s en zondag 19.

Voor de rest van de week druk geweest met me businessplan en ziekenhuisbezoek speciaal voor me oog. Avonds als ik moe ben dan doe ik een ooglap voor. Ik ben dan net Piet Piraat. Een voordeel is dat ik weer tandjes heb. Het moet nog wel even wennen hoor. Eigenlijk vindt ik het niks. Ik kan weer vast voedsel tot me nemen en dat is een voordeel. Om bij Cruiff te blijven. Elk nadeel heeft ze voordeel.

Terug naar de foto’s van de Jaarmarkt. Met twee mensen zou ik nog wel meer foto’s willen maken. Als deze twee dames zouden willen reageren dan graag.

Meer foto’s van de Jaarmarkt.

D66 stelt vragen over Winkeltijdenwet

De fractie van D66 Zaanstad heeft vragen gesteld aan B&W over de consequenties van een uitspraak door het Hof Den Haag, voor de winkeliers in onze stad.

Uit deze uitspraak volgt dat de Winkeltijdenwet ruim uitgelegd dient te worden, namelijk dat indien een klein deel van de gemeente tot toeristisch gebied is verklaard, dat dit feitelijk voor de gehele gemeente zou moet gelden.

De Zaanse Schans is momenteel het enige gebied in Zaanstad dat als toeristisch gebied is aangewezen. Hier mogen de winkeliers op alle zon- en feestdagen hun deuren openen.

D66 wil van het college weten wat de consequenties van deze uitspraak voor Zaanstad zijn, en of zij het met de D66 fractie eens zijn dat met name de winkeliers die buiten het Zaanse Schans gebied vallen en voortaan op zondag hun deuren openen, zich succesvol zouden kunnen beroepen op de ruimte die de Winkeltijdenwet biedt.

Het is geen geheim dat D66 voorstander is van de zondagsopenstelling van winkels. Het past in het liberale gedachtegoed van D66 dat de ondernemer zelf beslist of hij/zij op zondag de winkel voor publiek openstelt. Bovendien zal de zondagsopenstelling voor alle winkels de huidige oneerlijke concurrentie, waarbij slechts enkele supermarkten op zondag open mogen, wegnemen.

Eerder heeft het college van B&W het voorstel om een extra vergunning voor zondagse avondwinkels (de supermarkten) te verlenen, ingetrokken. B&W willen eerst een onderzoek doen naar zondagsopenstelling in heel Zaanstad.

D66 hoopt dat door de uitspraak van het Hof Den Haag het door B&W gewenste onderzoek overbodig maakt en de winkeliers in onze stad per direct hun deuren op zon- en feestdagen kunnen openen.

Het zal een belangrijke impuls geven aan de lokale economie, de werkgelegenheid en het toerisme, hetgeen de fractie van D66 en naar wij aannemen elke liberaal zeer toe zal juichen.

Stichting Kalverpolder genomineerd voor prijs

De Stichting Kalverpolder is één van de negen genomineerden voor de Paul Fentener van Vlissingen/AD-Natuurprijs. Er is maximaal 50.000 euro aan prijzengeld beschikbaar.

De Paul Fentener van Vlissingen AD Natuurprijs ,,de Natuurprijs’’) is in het leven geroepen door Paul Fentener van Vlissingen om mensen te eren die zich op een bijzondere manier hebben ingezet voor natuurontwikkeling of natuurbehoud in Nederland.

De winnaar van de hoofdprijs van de Natuurprijs krijgt behalve een geldbedrag ook een reis aangeboden naar een van de parken van African Resorts, en als tastbare herinnering een legpenning. De overige winnaars krijgen een oorkonde als blijk van onderscheiding.

Voorzitter Ron Sman van de stichting Kalverpolder is blij met de nominatie. “Het project waar wij ons voor inzetten, krijgt steeds meer bekendheid.” Een grote groep vrijwilligers is wekelijks in de weer om het oorspronkelijke landschap in de polder te herstellen. Het is Sman niet bekend wie de voordracht heeft gedaan.

De voorzitter van de stichting Kalverpolder, Ron Sman (links), in een geanimeerd gesprek met wethouder Linnekamp van Zaanstad

Medio september deelt de jury, onder leiding van Ed Nijpels, mee wie dit jaar de winnaar is. Een vertegenwoordiging van de jury van de stichting Fentener van Vlissingen is op bezoek geweest bij de Stichting Kalverpolder. Zij hebben een toelichting van voorzitter Ron Sman gekregen en een rondvaart door de Kalverpolder gemaakt.

Opknappen N203 in Zaandijk begonnen

Met afsluiten van de Guisweg om 19 uur zijn de werkzaamheden aan de Provincialeweg N203 tussen Wormerveer en de Guisweg in Zaandijk van start gegaan.

Het gedeelte van de Provincialeweg N203 tussen de Guisweg en Wormerveer is van 19 uur tot 5 uur afgesloten voor alle verkeer.

De werkzaamheden duren tot tot en met 20 augustus.

Maandag om 19 uur werd de N203 richting Wormerveer afgesloten

Ondernemer

Na een gesprek met een gemeente ambtenaar heb ik besloten om niet meer tegen de bierkaai te vechten. Het help niks !!

Het enige antwoord dat je krijgt is meneer u moet dan het nummer van de gemeente bellen.  Ik heb geen zak met geld naast me telefoon staan. Als ik nu de rotzooi loop dan kijk ik maar de andere kant uit en denk zoek het zelf maar uit. 

Er zijn genoeg mooie plaatsen in Zaandijk waar ik wel een wel een gelukkig moment heb.  Vanaf nu krijgt u van mij geen gemopper meer over Zaanstad of de Tweede Kamer.  Het heeft toch geen zin!!.  Je slaat tegen een muur maar die muur wijkt toch echt niet. Ik ben het gewoon zat.  Het levert alleen maar negatieve energie op.  Van me ongeluk heb ik een ding geleerd.  Ik leef nog en heb een tweede kans gekregen.  Die ga ik volledig benutten.  Denk nu gelijk dat ik het Licht heb gezien heb, ik weet ook het knopje zit waar je het mee kan uitdoen (knipoog). Hier werd ik van middag heel gelukkig van ... een egel in me achtertuin.

Ik ga me richten op meer positieve dingen. Zoals me herstel van me oog dat nog niet helemaal in orde is.  Volgende week heb ik nieuwe tanden dus kan ik weer eten wat ik wil.

Ben ook bezig om een een bedrijfje op te richten.  Waarin zal u vragen.  Wat ik het liefst doe.  Fotografie.  U kan me inhuren om mooie foto’s van u product te maken of een bedrijfsreportage.  Ook mode fotografie doe ik.  Ik richt me op kleine ondernemers en starters.  De foto’s worden met meer creativiteit gemaakt dan de gewone foto’s die door een andere fotograaf worden gemaakt. Maar alles zit nog in het vat.  Ik ben aan het zoeken naar een ruimte waar ik een studio kan huren.

Als u een tip heb dan graag maar me budget is beperkt.

Subsidieaanvraag studie Spoorse doorsnijdingen

Zaanstad is bezig met de bestuursopdracht om te onderzoeken in hoeverre het project Guisweg (de onderdoorgang van het spoor te Zaandijk ter vervanging van de spoorwegovergang)

levensvatbaar is en samen met externe partners gerealiseerd kan worden. Het Ministerie van VROM kent de Innovatieregeling Mooi Nederland.

Deze subsidieregeling draagt bij in de planontwikkeling van innoverende en voorbeeldwaardige projecten die bijdragen aan het bevorderen van de ruimtelijke kwaliteit en aan het herstellen, behouden of vernieuwen van de identiteit van een plek of landschap. Een aanvraag indienen in het kadervan Mooi Nederland voor de gebiedsontwikkeling van de stationslocatie Koog Zaandijk (knooppuntontwikkeling) past goed binnen de bestuursopdracht m.b.t. de Guisweg. Het beoogde resultaat is een succesvolle subsidieaanvraag waarmee diverse onderzoeken uitgevoerd kunnen worden in het kadervan de bestuursopdracht m.b.t. de Guisweg enhet verkennen van de mogelijkheden voor de gebiedsontwikkeling van de stationslocatie Koog Zaandijk. Naast de financiele bijdrage is de subsidieaanvraag goed voor de exposure random de voorgenomen gebiedsontwikkeling, waarvan de oplossing voor de spoorwegovergang bij de Guisweg een onderdeel vormt. Verwacht wordt dat dit een positief effect zal hebben op de betrokkenheid van de externe partners.

Opschaling van het project Guisweg is noodzakelijk om kans van slagen te vergroten. Op 23 maart 2010 is de raad geinformeerd over de eerste resultaten van de bestuursopdracht om te onderzoeken in hoeverre het project Guisweg (de onderdoorgang van het spoor te Zaandijk ter vervanging van de spoorwegovergang) levensvatbaar is en samen met externe partners gerealiseerd kan worden. Gebleken is dat externe partners enthousiast zijn en bereid zijn mee te denken over het vervolg en de financiering. Wei moet het project daarvoor breder worden gepositioneerd, namelijk als onderdeel van de gebiedsontwikkeling stationslocatie Koog Zaandijk. Op 7 juni 2010 vond er een ronde tafel gesprek met externe partners plaats om deze opgave een stap verder te brengen. Het betreft vertegenwoordigers van de ministeries van EZ, VROM en V&W, Rijkswaterstaat, de provincie Noord-Holland, de Stadsregio Amsterdam, ProRail, NS Poort en NS Reizigers.

Mooi Nederland biedt kans om knooppuntontwikkeling Koog Zaandijk stap verder te brengen. Het Ministerie van VROM kent de Innovatieregeling Mooi Nederland.

Het doel van deze regeling is meer partijen aan de slag te laten gaan met ruimtelijke kwaliteit en identiteit van stad en land. De regeling is bedoeld om ruimtelijke kwaliteit te bevorderen en de identiteit van een plek of landschap te herstellen, behouden of te vernieuwen. Publieke en private rechtspersonen kunnen innoverende en
voorbeeldwaardige projecten indienen diedaaraan bijdragen. De regeling is er voorzowel plannen en ideeen als uitvoeringsprojecten. In het eerste geval gaat het om een bijdrage voor de planontwikkeling. Bij uitvoeringsprojecten gaat het om een bijdrage voor de daadwerkelijke realisatie. De bijdrage voor wat betreft planontwikkeling - relevant m.b.t. de knooppuntontwikkeling Koog-Zaandijk- is 50% met een maximum van € 100.000.

In het kadervan de bestuuropdracht Guisweg dient een aantal onderzoeken uitgevoerd te worden die inzicht geven in de ontwikkelingskansen van het knooppunt Koog Zaandijk e.o.. Deze onderzoeken passen goed binnen de Innovatieregeling Mooi Nederland. Het betreft immers een complexe opgave op het snijpunt van ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur, waarbij een vernieuwende vorm van samenwerking met externe partners noodzakelijk is. Kern van de subsidieaanvraag betreft 3 meerwaardeonderzoeken

De subsidieaanvraag betreft op de eerste plaats een aantal netwerkbijeenkomsten van belanghebbenden, waarin wordt toegewerkt naar beter inzicht in de wenselijkheid en daadwerkelijke uitvoering van de ontwikkeling van de stationslocatie Koog Zaandijk.

Daarnaast worden drie meerwaardeonderzoeken verricht: Het eerste onderzoek betreft een mobiliteitsonderzoek op het uitgaande dat de A8 wordt doorgetrokken naar de A9 en het Programma Hoogfrequent Spoor wordt doorgezet. Tevens wordt de bijdrage die het gebied kan leveren aan de regio als transferiumgebied in het noorden van de Metropool Amsterdam in kaart gebracht.

Het tweede onderzoek betreft een milieuonderzoek voor het gebied om gericht invulling te geven aan de woningbouwtaakstelling van de Metropool Amsterdam (Zaan/IJ-oevers) op een binnenstedelijke OVlocatie waarbij de unieke kwaliteiten en potenties van het gebied worden benut.

Het derde onderzoek betreft onderzoek naar het (door)ontwikkelen van de maatschappelijke functies in het gebied vanuit een regionaal perspectief met de nadruk op creeren van een toplocatie voor sport en recreatie voor de regio (gezien de te optimaliseren bereikbaarheid van de locatie) en het doordenken van de rol van wat de locatie Koog-Zaandijk in economische zin kan gaan betekenen voor de metropool Amsterdam. E.e.a. (letterlijk) gekoppeld aan een verdere (inter)nationale benutting van de cultureel-economische functie van de Zaanse Schans.

Tot slot omvat de subsidieaanvraag het opstellen van een gebiedsuitwerking of ontwikkelingsplan voor de stationslocatie Koog-Zaandijk en het delen van de ervaringen van het project via publicatie en een te organiseren bijeenkomst.

De totale projectkosten bedragen € 186.000. Er wordt voor
€ 93.000 (50%) aan subsidie gevraagd. Met de subsidieaanvraag wordt mede gevolg gegeven aan het Coalitieakkoord. In het coalitieakkoord ‘Wederzijds aanspreekbaar op basis van vertrouwen’ 2010 - 2014 wordt veel verwacht van het project Spoorse Doorsnijdingen (project Guisweg), waarin samen met de Task Force Ruimtewinst van de Provincie, de Stadsregio Amsterdam en ProRail onderzocht wordt hoe de bereikbaarheid van aangrenzende wijken subsidieaanvraag Mooi Nederland met gebiedsontwikkeling kan worden versterkt. Met de onderzoeken zoals weergegeven in de subsidieaanvraag wordt hieraan mede uitvoering gegeven.

Met de subsidieaanvraag zullen de contacten met VROM en andere externe partners sterk worden aangehaald. Dit heeft naar verwachting een positief effect op de betrokkenheid van de externe partners bij de opgave om de gebiedsontwikkeling van de stationslocatie Koog-Zaandijk een stap verder te brengen. De totale projectkosten bedragen € 186.000. Er wordt voor € 93.000 (50%) aan subsidie gevraagd. Dit betekent dat de eigen bijdrage van Zaanstad € 93.000 omvat. De dekking hiervoor komt uit het
voorbereidingskrediet van € 350.000 voor het nader haalbaarheids-onderzoek voor het project Guisweg (de bestuursopdracht). In deze € 350.000 is voor circa € 170.000 budget opgenomen voor diverse te starten studies (zie het collegebesluit van 20 april 2010, waarin het budget is opgehoogd van € 220.000 naar € 350.000).

De schatting was als volgt opgebouwd:
Studie second opinion € 30.000
Studie infrastructuur € 30.000
Studie omgeving € 30.000
Studie haalbaarheid € 30.000
3 Ateliers en 3 workshops € 30.000
Onvoorzien € 20.000
Totaal €170.000

De overige studies en werkzaamheden (geschat op € 140.000) worden nu vervlecht in de werkzaamheden en onderzoeken zoals weergegeven in de subsidieaanvraag Mooi Nederland.

Wandeling over het Hazepad

Staande op de sluis strekt zich westelijk van ons 't Hazepad uit. Daarlangs loopt de waterweg naar het Westzijderveld, waar zich toen nog vele molens en houtwerven bevonden.

Naast het langgerekte houten huis, dat zijn voorfront aan het Hazepad had en dat u bekend is van de vorige tekening, bevond zich een steeg waaraan Schuddeboom woonde met daarachter Heimering, die in petroleum en eieren handelde. Hierbij stond het woon-en winkelhuis van J. Kaat, die daar een muziekhandeltje had. De tekening laat u nog juist een deel van dit pand zien. Eerder woonde daar schoenmaker Van Amersfoort. Wat er in het volgende woon en winkelhuis te koop was, is u bij aandachtige beschouwing zelf reeds duidelijk. Eigenaar was Bolding, wiens roggebrood wijd en zijd vermaard was. Bakker Ter Velde, die zich hier vervolgens vestigde, voorzag zijn voorganger nog lang van dit kwaliteitsprodukt omdat de zaagselovens in deze bakkerij er speciaal voor waren ingericht. Buurman was Ab Ratelband de nachtwacht, die in zijn woning vele kostgangers heeft gehuisvest.

Het volgende pand had Sluis tot bewoner en achter dit huis had C. Kaat zijn domein. We zijn daarmee de slagerij van Rensen genaderd met aangrenzend de woningen van Gorter en Huisman. De boerderij van Zwart, die u daarachter gewaar wordt, is naderhand gesloopt en ter plaatse werden enkele huizen gebouwd.

Nog juist voor de brug over de Nieuwevaart treffen we een smederij aan, vanouds geheten: “De sociëteit der ijzersmederij” . Deze kwam tot stand toen enige moleneigenaren het voordeliger vonden een eigen smederij te stichten. In dit bedrijfspand werd later de verbrandingsmotorenfabriek van Cornelis Honig gevestigd. Mensen van de oude stempel hadden al gauw een wat gewilde slagzin verzonnen, die bovendien onbillijk was. “Honigs patent, reparatie zonder end” zo luidde deze kritiek. Zij vergaten echter, dat de techniek nu eenmaal haar tijd nodig heeft voor vervolmaking. en daarbij kwam, dat de mensen, die de motoren moesten bedienen, vaak ondeskundig met het materieel omsprongen. De spotters kregen echter ongelijk en verscheidene schepen, waaronder ook zeewaardige, zijn hier van een verbrandingsmotor in het achteronder voorzien. Na Honig kwam hier Poulain met een kachelsmederij.

Gaan we de brug over dan bevinden we ons op de hoek van de Nieuwevaartkade-Hazepad, waar we de kruidenierswinkel aantreffen van Th. Starreveld. Degenen, die er aan een glaasje Schiedams vocht wilden lippen, bediende Starreveld in het kroegje. Verderop stonden de woningen van Chris Eikel, Klaas Heinhuis en D. Spreeuw met in de nabijheid houtzaagmolen De Windhond met enkele loodsen, waarvan de firma Vis eigenaresse was. Het was een fraaie paltrok die in 1908 door sloop verdween.

Vervolgen we onze wandeling naar het westen, dan staan we weer voor een bruggetje met aan de overkant een buurtje, dat de typische naam van Christendom of Jodenhoek droeg. De boerderij van Rensen, die we daar zien, is de plek, waar zich eerder oliemolen De Haan verhief. In 1849 was hij rijp voor de sloop.

Na de huizen te zijn gepasseerd van Ero en Gruis, bereiken we de spoorbaan, waarbij later ‘t scheepswerfje van Beudeker werd gebouwd. Daar stond voorheen oliemolen De Zwarte Ruijter, die in 1895 voor de sloop werd verkocht. De molenschuur bleef staan en diende later tot onderbouw van een wiekenzwaaiertje, dat van het Blauwe Arendspad te Zaandam afkomstig was en dat De Roohoorn werd genoemd. Gerrit van Keulen liet hem in 1905 naar hier overbrengen om er ameril en marmerslijp mee te malen. De oliemolen op de achtergrond rechts op de tekening is De Zoeker.

De bakkerij aan het Hazepad

Het geheel is bij de wat oudere Zaandijkers beter bekend als de Bakkerij van Bolding. Het bouwjaar van Hazepad 11 is niet dat het in het begin van de zeventiende eeuw is ontstaan.

De bakkerij en woonhuis is in 1971 verhuisd naar de Zaanse Schans

Aanvankelijk echter alleen als woonhuis. Dit woonhuis zou gebouwd zijn voor een knecht van de bakker (‘t kan ook zijn zoon geweest zijn), die gevestigd was aan de Lagedijk te Zaandijk, schuin tegenover de ingang van het Hazepad. Aan het einde van de zeventiende eeuw wordt “eene verbeetering” aan het pand aangebracht. De bakkerij wordt er aangebouwd. Hiertoe werd in 1697 een stukje grond aangekocht door Jan Dircksz. De Backer.

Lagedijk 216 was in de zeventiende eeuw een bakkerij

Niet alle grondaankopen waren in die jaren alleen bestemd voor uitbreiding van het bakkersbedrijf. Ook in het pand Hazepad 11 hebben bakkers gewoond, die een gecombineerd boeren- en bakkersbedrijf uitoefenden. Zij waren zowel veehouder als bakker. 

Hoewel ook deze bakkerij was uitgerust met een z.g. Zaagseloven, de goedkoopste brandstof in deze streek met z’n vele houtzagerijen, bleef hij altijd gespaard voor het noodlot, dat zovele Zaanse bakkerijen trof: brand.  Daardoor was het voor de deskundigen betrekkelijk gemakkelijk vast te stellen uit welke periodes de verschillende delen van het complex stammen. In de wintermaanden brachten de gloeiende resten van de ovenbrandstof nog wat extra geld op als “gloed”, een stoofvulling die de kerkgangers voor totale bevriezing in de steenkoude kerken behoedde. In de loop der eeuwen springen een aantal namen naar voren. De eerste is die van de familie de Backer. ln een tijd waarin men spreekt over Jan Dirckszoon, Claes Symonszoon, e.d. is het niet vreemd, dat de beoefenaren van de edele bakkunst ook nog “de Backer” genoemd worden. Voor zover valt na te gaan heeft deze familie zo’n zeventig jaar in dit pand het bakkersbedrijf uitgeoefend. Bakker Baas heeft het er veertig jaar volgehouden (van 1765 tot 1805). De familie Bolding oefende er de laatste drieënzestig jaar het bedrijf uit.

Dat een bakkerij niet altijd een bron van waar levensgeluk behoeft te zijn, bewijst het geval van Klaas de Neef. Hij wordt in 1872 eigenaar en verlaat gedesillusioneerd het pand in 1881. Het is hem volslagen onmogelijk enig personeelslid lang aan zich te binden. De knechts van zijn voorganger zijn al snel vertrokken, terwijl hij er in de loop van negen jaar nog zo’n dertig verslijt. In 1881 verkoopt hij de zaak en vertrekt naar Amsterdam en gaat daar kostgangers houden. De bakkerij aan het Hazepad stond op het kruispunt van het ontstaan van een aantal belangrijke Zaanse industrieën.

Klaas Bolding, een bakkerszoon uit Zaandam, koopt in 1892 voor 3700 gulden, het pand van Gebr. Swart. Bakker Swart trekt zich uit het bedrijf terug en vestigt zich in Westzaan. Niet zonder redenen, want in 1899 was hij reeds een compagnieschap aangegaan met zijn zwager Piet Molenaar. Molenaar hield in Westzaan een gerstpellerij gaande voor zijn schoonmoeder. Met de verkoop van de bakkerij aan het Hazepad, viel het defiinitieve besluit; alle aandacht te wijden aan de verdere ontwikkeling van de compagnieschap. P. Molenaar en Co.; Molenaar’s Kindermeeltabrieken.

De bakkerij van Bolding aan het Hazepad

Tot 1905 blijft Klaas Bolding zijn krachten uitsluitend wijden aan het bedrijf aan het Hazepad. In dat jaar besluit Klaas Hille de bakkerij in Koog aan de Zaan, aan het Zuideinde, op te geven om de beschuitbakkerij in Zaandam (op grotere schaal) te gaan beoefenen. Hieruit zou later Hillie’s Beschuitfabrieken ontstaan. Bolding trekt dan naar Koog aan de Zaan. De bakkerij aan het Hazepad wordt toevertrouwd aan de eerste knecht: Theunis Ter Velde. Later wordt deze als zetbaas opgevolgd door Wybrand Roos, die in 1940 overlijdt. Gerrit Koerse beheerde het bedrijf tot aan de sluiting in 1956.

Eigenaren
De bakkers, die -in ieder geval sinds 1677 -in de bakkerij die nu aan de Zaanse Schans staat, hun broodwinning vonden (in de meest letterlijke zin van het woord) zijn bekend.

De zaak was achtereenvolgens eigendom van:

Jan Dirckz. de Backer (tot 1706);
Claes Symonsz. de Backer (tot 1707);
Cornelis de IJBacker (tot 1713);
Jan Dirckz. de Backer (tot 1735);
Jan de Ruyghe (tot -1756);
Dirk Dekker Snel (tot 1761);
Frederick Sulstra (tot 1765);
Hendrick Claesz. Baas (tot 1805),
Jacob de Boer (tot 1825),
Klaas Oosterhoorn (tot 1838);
Jan Wit (tot 1869);
Franciscus Pelk tot 1872);
Klaas de Neef (tot 1881);
Gerbrand Swart (tot 1893),
Klaas Bolding (tot 1900);
Theunis Tervelde (tot 1929);
Wijbrand Roos (tot 1940)
Gerrit Koerse (tot 1956)

Afvaltoerisme? (2)

Verleden week donderdag berichtte ik u dat het elke dag zon rotzooi was bij de kliko op hoek Prunuslaan /Provinciale weg. Tot mijn verbazing was een dag later geheel opgeruimd.

Nu zult wel denken goed geschreven jochie. Helaas het tegendeel is waar. Vanaf maandag ligt er alweer troep. Ik maak nu elke dag er een foto ervan. Misschien is het Oostzaanse afvaltoerisme of van luie mensen die het daar maar neer zetten of van mensen waarvan de telefoon is afgesloten maar wel met een auto rijden.

Er lopen tegenwoordig een aantal toeristen langs die plaats,  misschien is het een idee van /voor de gemeente op daar een nieuwe toeristische punt van te maken. Laten zien hoe de gemeente de rotzooi niet opruimt door de bezuinigen. Van een raadslid kreeg ik de raad om gewoon het nummer van de gemeente te bellen 14075. De aanhouder wint zei ze erbij. Nou dan kan ik elke dag wel bellen. Een andere lezer had dit commentaar.

Ik citeer: “Niet alleen in Zaandijk, maar in zo’n beetje heel Zaanstad kom je dit tegen. Het gaat niet om waarom JIJ je druk maakt, maar de wijkmanager zelf wil zich niet druk hoeven maken. Vroeger reden er overal van die kleine gemeentewagentjes rond die zwerfvuil ophaalden. Die zie je helemaal niet meer. Zullen wel weg bezuinigd zijn, want als je zegt dat er op ambtenaren bezuinigd moet worden, schoppen ze de verkeerde ambtenaren er uit.”

Ik ben geheel met die man eens. Alleen die gemeentewagentjes bestaan nog, maar die rijden alleen nog in het centrum van Zaandam. Als ze nu eens wat minder het gras maaien, maar eens de boel gingen aanvegen of staat dat niet in hun contract. Misschien draaf ik wat door, maar als we nu eens de afvalbelasting eens voor de helft betalen en op de giro zetten bij de mededelingen: “Gemeente maakt niet schoon”. Eens kijken hoe snel ze dan gaan lopen. Alleen dan weer met de verkeerde ambtenaren.

Ik heb een vraag aan de lezers. Zou u mij een foto willen sturen over de meest smerige plek of kliko bij in de buurt. Ik maak daar een collage van en bied hem aan de wethouder van (vervuild) milieu van Zaanstad. Ook zet ik op me site met naamsvermelding en plek.

Hier nog een filmpje

De school op de Guisweg

In het verleden werd vele malen de wens geuit het schoolgebouw te slopen. Toch werd het pand steeds weer gebruikt voor het geven van onderwijs.

Het deed dienst als lagere school, uloschool en onderkomen voor leerlingen van de technische eendagsschool. In een reeds gesloopt gedeelte was voorts enige tijd de libertaire school (nu school De Werf) ondergebracht. Het pand werd in 1894 opgetrokken.

Het gold voor die tijd als zeer modern, omdat de school een bovenverdieping had. Deze kon in de ogen van veel ouders van leerlingen echter geen genade vinden, omdat men zich zorgen maakte, voor de gevolgen bij brand in zo’n “hoog gebouw”.

De scholieren konden op het schoolplein komen via een houten brug met in het midden een hek over de Guispadsloot. Zoals eerder bericht komt op de plaats van het schoolgebouw een parkeerterrein, terwijl voorts na de sloop kan worden begonnen met reconstructie van de kruising.

Wandelen in Zaandijk 3

inleiding

Voor we nu verder wandelen, en een beetje omdat we zojuist die stenen onderpui noemden, vertellen we dat er in de Zaanse bebouwing niet alleen houten buizen, maar ook geheel of gedeeltelijk stenen huizen voorkomen. Dat hangt grotendeels samen met de datering van de brand-preventie voorschriften, maar ook wel met de welstand van de bewoners. Wat die brandvoorschriften betreft: al voor 1650 werden de voordien veel voorkomende rieten daken verboden. In de 18de eeuw werd steeds meer aangedrongen op geheel of gedeeltelijke bouw in baksteen en na 1893 is er nog alleen in steen gebouwd. Dat was duurder dan de gebruikelijke houtbouw en doordat enige pronkzucht sommige Zaankanters niet vreemd was; is er al in steen gebouwd voordat het door de gemeentelijke overheden werd afgedwongen. En nog zo iets: in het jaar 1810 ging Zaandijk een belasting op het aantal ramen in de gevels invoeren. Ze werden geteld, het waren er 3062. Alle ramen hadden toen nog een roede-verdeling. De zuinige Zaandijkers gingen er toen toe over de ramen te veranderen, van bijvoorbeeld 9 naar 6 ruiten of naar de T-ramen met slechts twee ruiten en een bovenlicht, zoals we die bij nr. 112 zien. Ook de gebogen hoekvensters bespaarden belasting. Eerder hadden ze een middenstij1 en mogelijk een roede-verdeling, nu konden de bewoners de belasting gaarders door één groot raam uitlachen.

Gemeentelijke belastingen zijn wel eens meer vergezocht geweest. Denk maar aan de belasting op de binnenbetimmering ‘van eikenwagenschot. Die lastenverzwaring ontliepen de huiseigenaars eenvoudig door het wagenschot te behangen.

Zaandijk hief omstreeks 1910 zelfs forensenbelasting. Een Zaandijker fabrikant die zijn bedrijf in Koog had,verhuisde om die reden naar Heemstede. En toen Zaandijk na de Tweede Wereldoorlog precario (dat is belastingvoor gebruik van gemeentegrond) wilde heffen op alle steigerpalen in de Zaan, protesteerden de bewoners van Zaanhuizen met sukses onder het motto: “probeer eerst maar es te bewijzen dat het Zaanwater van de gemeente is”.

Gemeentehuis
We zijn nu aangekomen bij het vroegere gemeentehuis van Zaandijk Lagedijk 104, het grotendeels stenen pand dat, althans van 1852 tot 1974, als gemeentehuis in gebruik was. Het was daarvoor een woonhuis, een magistraal koopmanshuis, dat in 1782 was gebouwd voor Cornelis de Lange, die naast zijn zakelijke besognes ook nog tijd vond om de plaatselijke vroedschap als burgemeester te leiden. Het werkelijke bestuur berustte toen nog bij het Bansbestuur, dat in het Rechtbuis te Westzaan zetelde. Hij “trouwde er in” met zijn bruid Harije Speciaal uit Oostzaan. Ze overleed na 15 jaar, Cornelia stierf enkele jaren later. Zijn stiefschoonzoon kocht bet pand daarna voor f 7100,-. Daar heb je nu een middelmatige tweedehands auto voor. Waarom die vergelijking? We zouden het gebouw eens van binnen moeten zien! Er zit niet alleen een kostbare betegelde smuiger in (dat is een van onderen open schoorsteen met een uit welvende bovenzijde, (meestal) met bijbelse voorstellingen betegeld. (Smuigers worden als typisch Zaans beschouwd). Ook vinden we prachtig en zeer zeldzaam beschilderd behang dat omstreeks 1806 is aangebracht door Hoornse kunstenaars.  De Gemeente Zaanstad heeft het Zaandijkse gemeentehuis verkocht aan de stichting Raadhuis, die het verwaarloosde gebouw geheel heeft gerestaureerd om het daarna te exploiteren als trouwzaal en receptieruimte. Een gedeelte is verhuurd als kantoorruimte.

Aan de buitenkant is dit eigenlijk een eenvoudig gebouw. De toegangsdeuren hebben een Ionische pilasteromlijsting en er zijn mooie snijramen boven aangebracht, naar Zaans gebruik, met attributen van handel en zeevaart en met bijvoorbeeld het symbool van de waakzaamheid. De horren voor de ramen zijn vroegere schepramen uit papiermolens, waarmee Zaandijk een wereldvermaard centrum is geweest. Die horren zijn later zo mooi versierd. Ze maken het vrijwel onmogelijk binnen te gluren, jammer!

De Beeldentuin en het Weefhuis
Na veel onduidelijkheden jaren van verwaarlozing. is de Beeldentuin nu weer voorbeeldig gerestaureerd. Hij was in 1804 ingericht als overtuin van het zojuist besproken koopmanshuis, dat later dus gemeentehuis werd. De vijf beelden stonden toen naar dat koopmanshuis gericht. Toen de tuin in 1904 een andere eigenaar kreeg, zijn ze in de richting van diens huis gedraaid. De beelden symboliseren de morgen, de middag, de avond en de nacht, met in hun midden de Griekse god Bacchus of Dionysos, zoon van
Zeus en god van de vruchtbaarheid en in het bijzonder van de wijnbouw. Ze zijn in Italië gemaakt en na een lange omzwerving hier in Zaandijkerechtgekomen. Oorspronkelijk was in de tuin een kralenperk aangelegd in rood en blauw, met als leesbare tekst: “Morgen, middag, avond, nacht, niet te veel aan Bacchus gebracht”.

De tuin is een goed voorbeeld van 18de en vroeg 19de eeuwse tuininrichting. Er is ook een theehuisje ingeplaat. In het dorp is dit een beeldbepalend rustpunt. We moeten er eigenlijk de wegsloot met zijn bruggetjes bijdenken. Zoals al eerder is verteld waren er vroeger meer overtuinen. De straatnamen Tuinstraat, Parkstraat, Boschstraat en Bredenbofstraat (naar de hof van Breet) zijn daaraan, naast deze beeldentuin, nog de enige herinnering.

Het Weefhuis, dat als het ware de achterwand vormt van de beeldentuin, is omstreeks 1650 gebouwd als papierpakhuis voor de koopman Simon de Lange.  Zaandijk was een centrum van fabricage van wit en grauw papier, schrijf-en pakpapier. Het dorp telde 13 papiermolens, sommige ervan met 60 man en vrouw personeel. Er was namelijk veel vrouwen- en kinderarbeid bij het sorteren en scheuren van lompen als grondstof en ‘t zogeheten “knopenziften”.  Later is in het pakhuis een harenmakerij gevestigd.  Zoals u ziet is in het houten gebouw het kantoor van de vereniging “De Zaanse Molen”  gevestigd.

Nog niet zo heel lang geleden stonden er in de Beeldentuin twee walviskaken, als herinnering aan het vroegere kralenperk. Kralentuinen van tamelijk grote even belangrijke als avontuurlijke Groenlandvaart, glazen of aardewerken stuiters in allerlei kleuren die tot ver in de 18de eeuw voor veel bedrijvigheid zijn vroeger tamelijk populair geweest.

Kijken we even naar links dan zien we in het tuintje voor Lagedijk 100 een moderne nabootsing van een kralenperkje. De bewoonster, mevrouw Bouman, is twee jaar bezig geweest de 2000 kralen te vormen en te bakken.

Bij Lagedijk 96, een langgerekt koopmanshuis met een stenen voorgevel valt natuurlijk het snijraam op. We zien hoe de gulle Vrouwe Fortuna met geldstukken strooit en verder ontdekken we de drietand van Neptunus en de slangenstaf van Mercurius. Deze symbolen van zeevaart en bandel zijn in de Zaanstreek veel gebruikt in snijramen, maar ook in

Meestal wordt er op de wandelingen gevraagd waarom er zoveel groene verf in onze streek werd gebruikt en hoe we aan dat Zaans groen gekomen zijn. Alle verf werd vroeger door de schilders gemengd: ze gebruikten lijnolie, waardoor ze een, in de verfmolens gemalen, droge kleurstof mengden.

Papiermolen “Het Fortuin”, aan het Guispad in het veld, kreeg in 1837 een stoommachine. De molen was toen eigendom geworden van de firma Van Gelder Zonen. De stoommachine leverde zoveel bezwaren en protesten op van de andere papiermakers (het roet uit de schoorsteen zou hun produkt bederven) dat Van Gelder Zonen naar Wormer verhuisde. Maar de wieg van dit concern werd schromelijk verwaarloosd, de papierfabriek in Wormer werd in de jaren ‘90 gesloten en gesloopt. Een zwarte bladzijde van aanvankelijk wit papier!

De nummers 94 en 92 hebben ook een stenen voorgevel. Het oorspronkelijk houten pand dateert uit 1740, maar kreeg 34 jaar later z’n stenen voorpui en in hetzelfde jaar 1774 werd ook een Zaankamer aangebouwd, een zogenoemd “goedjaars-einde”, zoals er heel wat op de Zaanerven aan de huizen zijn toegevoegd. Als er in een jaar flink was verdiend, belegden de kooplieden hun winst soms in een uitbreiding van hun woonhuis, dat ze trouwens meestal ook als kantoor gebruikten.

In de zijgevel van Lagedijk 92 zien we een luik. Waarschijnlijk werd dit gebruikt als “dodenluik” dat wil zeggen om bij begrafenis en de dode naar buiten te schuiven. Er werden zelden kisten gebruikt zodat het luik niet meer dan 55cm hoefde te zijn.

Het is dan een variant van de meer gebruikelijke dooddeur in de Zaanse houtbouw. Dooddeuren werden alleen bij bruiloften en bij begrafenissen gebruikt. Dat had een symbolische betekenis, maar het had ook een praktische oorzaak: de kist kon meestal onmogelijk vanuit de kamer via de smalle gang naar de buitendeur worden gemanoeuvreerd.

Aan de westkant van de Lagedijk vinden we de kantoren van Koning & Boeke, als onderlinge verzekeringmaatschappij opgericht door Jan Koning, een ondernemend man, die eerst het kloppergeld had opgehaald van de Zaandijkers, die zich door de klopper lieten wekken. Later bracht hij het tot burgemeester. Het inverdan (=inwaarts-an) liggende magistrale stenenpand is in 1911 gebouwd op de plek waar naar men zegt het mooiste houten koopmanshuis van het dorp heeft gestaan.

Lagedijk 90 is een betrekkelijk klein, maar vriendelijk en aantrekkelijk Zaans huis, met een leuke gevel en een bijenkorf in het bovenlicht. Het werd vroeger bewoond door de assuradeur Coenraad Honig en de familie Honig had een bijenkorf als familiewapen. Ook hun molens en fabrieken kregen soms die naam, denk aan de zetmeelbedrijven (stijfselfabriek) “De Bijenkorf” op de Koger Hem in Koog aan de Zaan. Wat dit Zaanse huis hier betreft, het heeft en had naar men zei het luwste Zaanerf van alle aan bet water gebouwde woningen.

Heel vroeger heeft hier, of ongeveer hier, een bijzondere molen gestaan. Dat was de in 1601 gebouwde Parceleimolen, waar Brasielhout tot verfstof werd vermalen. Je zou het niet zeggen, maar “parcelei” was een verbastering van Brazilië. De Parceleimolen was de eerste verfmolen. Hij moest onder druk van Amsterdam worden gesloopt, omdat hij
de Amsterdamse rasphuizen beconcurreerde. Deze rasphuizen, deels gevangenis en deels sociale werkplaats, hadden het monopoly van het (met de hand) raspen van verfhout. Al moest de molen dan verdwijnen, korte tijd later is hij wat zuidelijker opnieuw opgebouwd om er min of meer klandestien weer verfhout te vermalen. De Zaandijkers vonden dat Amsterdam hen nog meer kon vertellen, ze maakten zelf wel uit hoe ze hun brood konden verdienen.

We lopen verder langs onder meer Lagedijk 86 en een daarnaast gelegen stenen woning met een ernaast en erachter gelegen pakhuis, vroeger als kaaspakhuis in gebruik. De Lagedijk had hier een bijzonder luchtje, je rook de kaashuizen ver.

Het houten pand nummer 86 heeft, helaas voor ons onzichtbaar, twee fraaie Zaanhuisjes. De fabrikant C.J. Honig liet ze in de jaren ‘60 bouwen als afzonderlijke werkkamers voor zijn echtgenote en hemzelf. We komen nu bij Lagedijk 80. “Museum” vermeldt het uithangbord. Hier is het Zaans Historisch Museum gevestigd, dat eind maart 1992 honderd jaar bestond. Eerder was het bekend als “De Oudheidkamer”. De gevelstenen zijn in verband met de museum-functie aangebracht, ze komen uit verschillende gesloopte panden in de streek. Daarbij is “De Gouden Zalm” afkomstig uit een huis in Zaandam, dat naar wordt beweerd zijn naam dankte aan een zalm, die er na een
overstroming in werd aangetroffen. Dit koopmanshuis is in 1706 gebouwd. De ingangsomlijsting heeft de Ionische pilasters, die we al eerder aantroffen, hier met zijlichten. Het
zijraam mag er ook zijn. De laatste bewoonster, Neeltje de Jager, vermaakte het huis aan de vereniging, die de oudheidkamer beheerde. De verzameling schilderijen, prenten, klederdracht, volkskunst enzovoort was tot 1940 ondergebracht in een paar kamers op de bovenverdieping van het gemeentehuis. Deze verzameling was in de vorige eeuw
bijeen gebracbt door Jacob Honig Janszoon Junior, koopman, ‘assuradeur en burgemeester van Zaandijk. De familie Honig schonk de grote en met zorg samengestelde collectie aan de’ gemeente. Het is beslist aan te raden het museum eens te bezoeken. Er wordt op een leuke manier rondgeleid en er zijn allerlei verrassende ontdekkingen te doen over de Zaanse geschiedenis en het leven in de streek. Ook in dit huis vinden we mooi beschilderd behang, dat over de deuren doorloopt. Er is een fraaie smuiger en het “goedjaars-end” geeft een mooi uitzicht over de Zaan en op de Zaanse Schans. Wie belangstelling heeft moet de openingstijden maar even noteren.

Het naast liggende pand, de kleine textielwinkel, schijnt vroeger in gebruik te zijn geweest als koetshuis. Helemaal zeker zijn we daar niet van, wel staat vast dat de iets inverdan staande woning Lagedijk 74 het koetshuis is geweest van de papierfabrikant en koopman Jan Jacobsz. Breet, de man die ook de zeer grote overtuin, de Bredenhof
(“het bos van Breet”), bezat. Dit koetshuis is na 1894 tot woning verbouwd. Wat de koetsen betreft herinneren we er nog eens aan dat de Lagedijk erg smal was, ze konden er niet keren. Uit het zuiden komende rijtuigen, die hier passagiers afleverden, moesten doorrijden tot de Zaandijker kerk; pas daar kon worden gekeerd voor de terugreis.

Terwijl we aan de overkant een onopvallend, maar toch wel bijzonder Zaans huis zijn gepasseerd (Verlanepad 2, hoek Lagedijk) komen we bij een brede steeg naar de Zaan. Deze voerde naar de aanlegsteiger van de Alkmaar Packet, de bootdienst Alkmaar-Zaandam, die generaties lang belangrijk is geweest voor het personen-en vrachtvervoer. Ouderen herinneren zich misschien nog de grote dubbeldeks schepen, zoals de kolossale “Stierop” en de Koningin Wilhelmina, die tot na de Tweede Wereldoorlog in de vaart bleven. In de oorlog mocht de “Koningin Wilhelmina” van de Duitsers niet meer zo heten. De rederij loste dat op door de naam Wilhelmina met een plank te bedekken. Het schip
heette voor vele Zaankanters toen De Koningin Plankie”

De schepen van de maatschappij Alkmaar Packet hadden eigenlijk een te grote diepgang voor de westkant van de Zaan. Ze maalden met hun schroef heel wat bagger van de Zaanbodem op. De oude veenstroom was hier trouwens toch berucbt om zijn ondieptes. Midden in de Zaan lagen een paar modderbanken, die bij laag water zelfs droogvielen. Twee Zaandijkse jongens, Cees Valig, de latere notaris van het dorp, en Piet Duyvis, later een bekende machinefabrikant in Koog, zijn daar omstreeks 1918 naar toe geroeid met stoelen en een tafel. Zij installeerden zich op een modderbank om daar thee te drinken, deftig pink omhoog. Met die stunt haalden ze tót hun verbazingde internationale pers.

Naast de steeg naar de bootsteiger een zeer smal stenen pand, niet meer dan 3.20 meter breed. Het werd gebouwd als verkade-winkel; de Zaandamse fabriek verkocht er zijn produkten. Later was het jarenlang een tabakswinkel. Naast de nu volgende stenen panden, aan oudere Zaandijkers nog bekend als kantoor en woonhuis van notaris alig, vinden we een klein houten optrekje. De vroegere plichtbrandweer bewaarde hier brandemmers, slangen en ander materiaal. Dat was in de tijd dat alle weerbare mannen van het dorp nog voor brandbestrijding werden ingezet. De drie handspuiten stonden “om de noord” bij het gemeentehuis en “om de zuid” bij het zaagselpad, en er waren zo’n vierhonderd mannen bij betrokken.

Het ingezwenkte houten pand Lagedijk 56, waarvan het oudste deel uit 1770 dateert, had een overtuin tussen het nog bestaande Boschpad (nu Boschstraat, want een pad was maar niks, dat klonk bijna minderwaardig) en het verdwenen Schoenmakerspad. Om het op zijn Zaans te zeggen: het miegelde hier van de paden, je had immers ook nog het Scboppenmakerspad en het Naamloze Padje, dat later Parkstraat is gaan heten. We zien aan de westkant van de straat het kleine, hoog op zijn poeren staand woonhuisje Boschstraat 2. Daarnaast bouwde Frans Wytema, grotendeels in zelfwerkzaamheid en heel zorgvuldig, een Zaans huis, dat een mooie aanwinst voor dit stukje van de Lagedijk belooft te worden. Het is een huis met een lange Oostzaandamse geschiedenis, daterend uit het begin van de 18de eeuw. In Zaandam werd het onder anderen bewoond door de verffabrikant Heyme Vis. Misschien komt het omdat deze van afkomst Zaandijker was, maar zijn huis oogt hier alsof het er altijd al gestaan heeft. Dat zal zeker zo zijn als het snijwerk op het halsgevel-voorschot is aangebracht.  Lagedijk 52 is sinds lang al, weer woonhuis, zoals heel vroeger, want het werd al in 1664 gebouwd. Toch schijnt het aan bet begin van de 19de eeuw een tijdlang gebruikt te zijn als -alweer-papierpakhuis. Het was lang eigendom van de familie Breet. Zijn de raamomlijstingen in de lijstgevel nog eenvoudig versierd, veel rijker uitgevoerd is de dakkapel met z’n fronton met kuif en z’n ingezwenkte vleugelstukken.

Wat we aan de voorkant helaas niet zien is het fraaie goedjaarsend,  meteen hoog boven het water uitkijkende, op pilaren gebouwde Zaankamer.

Zo’n Zaankamer maar dan van veel jongere datum -nl. uit 1920-heeft ook het grote stenen pand nr. 46. Dit woonhuis is gebouwd door Jan Koning, eigenaar van de vroegere oliefabriek “Wihelmina” bij de Mallegatsluis in Zaandam. Die naam wijst er ook al op dat zijn huis van omstreeks de vorige eeuwwisseling dateert. Het is een tijdlang gebruikt als kantoor van Teun Oly Comp; een cacaofabriek die hier vlak naast tientallen jaren de omgeving detoneerde. Die fabriek, waarin tenslotte ook de legendarische dorpsherberg “De Zwaan” was opgenomen, is uiteindelijk gesloopt.

Op het terrein zijn koopwoningen en aansluitend een “ontbijthotel” geplaatst,naar ontwerp van architect W. Kruiswijk. Dat hotel kwam overigens op de plaats van de vroegere palingrokerij annex bioscoop van Siem Oenen. Wie heeft daar in zijn jeugd niet meegejoeld bij de cowboy-films op de zondagmiddagen? Kijken we nog even naar de overkant, dan zien we hoe voorbeeldigd drankhandelaar De Kruis de vroegere bakkerij Stuffers met de aanpalende woningen restaureerde tot winkel, proeflokaal en woonhuis.  Het komplex behield zijn opvallende, boerderijachtige karakter.

We zijn nu bij de Julianabrug bijna het eind van de wandeling. Laten we de in 1936 gebouwde en door de toenmalige Prinses Juliana geopende brug even opwandelen. Vroeger was hier eeuwenlang een geroeid veer, een overzet je in de oude verbinding tussen Westzaan en het Kalf. Het oude Guispad, met zijn sloot en met molens tussen de bebouwing werd verbreed tot Guisweg. Aan de overkant zien we de Zaanse Schans met houtbouw en -alle hier naar toe gebrachte molens. Alleen oliemolen “De Ooievaar” en meelmolen “De Bleke Dood” staan zuidelijk van de brug al eeuwenlang ter weerszijden van de brug. Is het niet toevallig dat Ooievaar en Dood symbolisch’ door een brug verbonden zijn?

Zaanse Schans
Toch, nu we hier staan, is het goed even de naam “Schans” in gedachte te houden. De Zaanse Schans is namelijk genoemd naar een versterkte uitvals-en verdedigingsbasis in de Spaanse tijd, om precies te zijn in de jaren 1570 tot 1576. De vrijbuiters of “Geuzen” maakten het vanuit hun schansen de Spanjaarden knap lastig. Hier vlakbij lag de grote Kalver Schans. U ziet de moderne fabriek met de rode schoorsteen -de nootjesfabriek van Duyvis-, die molen “De Ooievaar” de wind uit de zeilen neemt.

Deze fabriek staat op de hoek van de Zaan en de grote inham “De Poel”, en het is precies op die hoek dat de schans was aangelegd. De Geuzen konden daar perfekt alle passerende vaartuigen zien en kontroleren. Dat vrijwel alle Zaandorpen, ook Zaandijk, in de Spaanse tijd zijn geplunderd en platgebrand, konden ze niet voorkomen.

De Geuzen opereerden onder leiding van Diederik Sonoy, naar wie de weg daar genoemd is. Omdat eens op 3de Pinksterdag de schans op de Spanjaarden heroverd is, kregen de Geuzen van Sonoy op de Derde Pinksterdag vrij. Daarom is “Pinkster 3” in de Zaanstreek nog altijd bijzonder.

Van de brug af zien we de Zaanerven, de GoedJaarsendjes en de achtergevels van de huizen die we op onze wandeling passeerden. Aan de andere kant voorbij mosterdmolen “de Huisman” zien we “de Gekroonde Poelenburg”, een paltrok houtzaagmolen. Deze molens waren het eerst in gebruik in het Duitse Rijnland-Palts. Aangezien de vrouwen in die staat toen wijde rokken droegen en deze molen ook nogal “wijde rokken” beeft noemde men deze molen een paltsrok, wat later paltrok werd.

Laten we terugwandelen en ophouden met Koiere en Kaite. We lopen weer in derichting van het in 1626 aangelegde Guispad. Heel vroeger was het gewoon een pad door het land, grotendeels geplaveid met wat schaafdelen uit de zaagmolens en met hoge kippebruggen over de sloten. ’

Molen “De Bleke Dood” is in 1656 voor gezamenlijke rekening van Zaandijk en Koog aan de Zaan gebouwd. Hij maalt nu weer, regelmatig, met hulp van vrijwillige molenaars. Maar hij heeft er lang in deplorabele staat bijgestaan, nadat hij in 1934 was onttakeld. Tot “de Vereniging de Zaansche Molen” hem in 1950 aankocht en restaureerde. Het versje op het molenbord luidt:

Ik ben bet einde van het leven,
Een ieder zij tot mij bereid.
Door volop arbeid hier te geven
Weet ik dat ‘k werk te allen tijd.

Toen de Julianabrug in 1936 geopend werd, op een stralende dag in juli, speelde precies waar wij nu staan de Zaandijker Harmonie “Apollo”. Die muzikanten, onder leiding van Gerrit Schaar, een rasechte Zaankanter, konden er wat van. Het was dan ook volkomen terecht dat prinses Juliana naar de dirigent toeging, om hem te komplimenteren met het voortreffelijke spel. En wat zei Gerrit daarop? Alleen maar: “Nou, fain dat u et fain vindt”. En hij hief meteen zijn dirigeerstokje voor opnieuw een vrolijke mars.

Huurcontract molen De Huisman opgezegd

Vereniging De Zaansche Molen heeft het huurcontract opgezegd met molenaar Frank Bosman van mosterdmolen De Huisman aan de Zaanse Schans.

Het is een zakelijke beslissing, het heeft niets met de familie Bosman persoonlijk te maken’‘, zegt Martin Schaap, vice-voorzitter van De Zaansche Molen.

Voor Frank Bosman en zijn zuster Lida Kind-Bosman kwam het niet-verlengen van de huurovereenkomst als een donderslag bij heldere hemel. De familie Bosman zat al vanaf 1961 in de molen. ,,De fundering onder het bedrijf is weggetrokken’‘, zegt Lida Kind. Frank en Lida maken sinds enkele jaren hun mosterd in een pand in Wormerveer, terwijl de molen als verkooppunt werd gebruikt.

Bron: Webregio

Oorzaak storing Julianabrug onbekend

Dinsdagavond 3 augustus van 17.15 tot 21.50 uur was er een storing aan de Julianabrug. Alleen fietsers en voetgangers konden nog van de Julianabrug gebruik maken.

Oprichting Domineestuin (1)

In het begin van de jaren zeventig ontwikkelde de gemeente Zaandijk plannen om de paar resterende huisjes te slopen en de sloten te dempen.

Er zou dan sociale woningbouw gepleegd kunnen worden in het gebied. De Stichting Zaans Schoon maakte echter bezwaar tegen de plannen van Zaandijk, die vervolgens in de kast belandden. In 1973 werd een werkgroep ingesteld, waarin Zaans Schoon zitting had, met het doel de Domineestuin en het Hazepad te doen voortbestaan. Dat was een loffelijk streven, maar de kans op succes leek, zeker wat betreft de Domineestuin, toch erg klein.

Er stonden nog maar een paar huisjes, en die waren slecht. Hoe kan het mooier: de werkelijke redding van de Domineestuin, waar eens dominee Jacob Borstius tuinierde, begon met een tuin. Het is tekenend voor de tijd waarin we zijn aanbeland en voor het engagement van de betrokkenen. Het was midden in het tijdperk van de geitewollen sokken. In die tijd waren Chiel en Greet Pos in de Domineestuin komen wonen, in het kleine voormalige ateliertje van Gerrit Woudt. Tegenover het atelier lag een stuk grond braak.

Samen met een aantal anderen (onder andere met Ron en Rene Sman) besloten Chiel en Greet dat zij op dat terreintje zouden gaan tuinieren. Ze wilden gezonde, onbespoten groente eten, gekweekt in eigen tuin. Het stuk grond in de Domineestuin bleek een gelukkige keus. Het was vruchtbare aarde en de opbrengst van de moestuin, die eerlijk werd verdeeld, was groot. Veel later kwamen de tuiniers erachter dat de door hun bewerkte grond precies op de plaats lag waar vroeger de moestuin van de boerderij van Fonteyn was geweest. Door het tuinieren groeide gaandeweg de affiniteit met het buurtje waarin de tuin lag. Ze zagen de achteruitgang en dat ging ze aan het hart.

Een woning aan het Langepad brandde af, meteen toen de bewoners het pand hadden verlaten. Daarachter stond het huis van de oude heer Gobielje. Toen dit pand kwam leeg te staan werd het vrijwel onmiddellijk door baldadige jeugd met de grond gelijk gemaakt. De onrust onder de bewoners van het buurtje groeide door het verdwijnen van deze panden. Niet ten onrechte voelden zij zich bedreigd. Dat werd nog veel sterker toen het laatste huisje aan de Domineestuin leeg kwam te staan, Domineestuin 5, om precies te zijn. De angst bestond dat ook dit pand door de lieve jeugd in brand zou worden gestoken. Doordat vlak daarbij ook andere huisjes stonden, was de kans op een ramp dan zeker niet denkbeeldig.

Gekraakt (2)

De tuiniers overlegden eens met elkaar en besloten in te grijpen. Met in het achterhoofd al rijpende plannen om de buurt te redden, besloten zij Domineestuin 5 (zoals zij het zelf noemden) 'te vorderen'.

In de nacht van 1 juni 1978 werd het pand gekraakt; het werd zo een van de allereerste kraakpanden in de Zaanstreek. Maar de beginnende actievoerders maakten zich hiermee aanvankelijk allerminst geliefd. Niet bij de gemeente, niet bij de bewoners van de buurt, en niet bij de Zaandijker jeugd. De gemeente wilde het pand doen slopen, en liet het een dag na de kraakactie dichtspijkeren. Maar de krakers trokken de spijkers er weer uit en bleven zitten.

In de maand juli 1978 besloot de gemeente tenslotte de bouwkundige staat van de woning (tegelijk met die van een aantal andere gekraakte panden in de Zaanstreek) te doen onderzoeken. Tot die tijd mochten de krakers in ieder geval blijven. Sommige bewoners hadden flinke kritiek op de kraakactie. Achteraf beschouwd is het allemaal ook niet verwonderlijk. De mensen in de laatst overgebleven huisjes van Achter de kerk, bewoonden de buurt over het algemeen al jaren. Ze hadden de achteruitgang meegemaakt, ze hadden panden gesloopt zien worden, ze hadden berichten in de krant gelezen dat hun buurt de gemeente veel te veel geld kostte en gedoemd was te verdwijnen.

Ze voelden zich bedreigd, en met recht. En vervolgens kwam er een groep jonge alternatievelingen, die plannen voor hun buurt leken te ontwikkelen, die ‘s nachts een huis kraakten, die - kortom - hun buurt opeens leken over te nemen. Logisch inderdaad, dat ook dát als een bedreiging werd ervaren. De mensen wisten simpelweg niet meer waar ze aan toe waren. Het heeft een paar keer tot forse aanvaringen geleid. De zaterdagochtend nadat Domineestuin 5 was gekraakt ontstond er een enorme ruzie op straat, die bijna uit de hand liep. Een dergelijke ruzie zou zich later nog eens herhalen toen het pand Nieuwe Vaartkade 9 werd gekraakt.

In dat huisje zat, toen het werd ‘gevorderd’, geen elektriciteit meer. Geen nood, dachten de krakers. Dichtbij stond het huis van Chiel en Greet Pos. Het enige dat hoefde te gebeuren was een leiding trekken en het gekraakte pand aan de Nieuwe Vaartkade zou weer stroom hebben. Terwijl ze met een meetlint aan het kijken waren hoe lang die leiding moest worden, kwamen de buurtbewoners naar buiten. Furieus. Zij dachten dat de nieuwelingen al aan het opmeten waren hoe de nieuwe panden moesten komen te staan. Zonder enig overleg, nota bene! Gelukkig slaagde men er toch in dergelijke conflicten weer op te lossen. Gaandeweg werd het contact tussen de oude bewoners en de nieuwelingen beter; de groepen groeiden langzaam naar elkaar toe. Een grote bijdrage daaraan leverde het al vroeg in het leven geroepen bewonersoverleg.

Bewonersoverleg (3)

Aanvankelijk waren dit gespannen bijeenkomsten. Maar toen de argwaan verminderde begonnen de vergaderingen steeds geanimeerder te verlopen.

De opkomst was steeds hoog. Opwekkende medelingen in de uitnodigingen als ‘De penningmeester zal piano spelen’ hebben daar mogelijk ook toe bijgedragen. Op het laatst werd er heel wat afgelachen tijdens het bewonersoverleg. Helemaal in de tijd dat er al gebouwd werd in de Domineestuin en de bouwers van hun moeilijkheden gingen vertellen. Een citaat uit de notulen van 1 september 1983: ‘Jan Duyvis doet op veIer verzoek een van zijn tegenslagen uit de doeken. Door een montagefout van de waterleiding zijn de badkamertegels bruin geworden. (...)

Ondanks sterke aandrang uit de zaal, onthoudt Jan ons helaas zijn verdere tegenslagen.’ Geen beter vermaak, dan leedvermaak. Maar we lopen vooruit. Aan bouwen was men in de zomer van 1978 nog lang niet toe. Er waren voornamelijk problemen. Heel lastig was de relatie met de jeugd van Zaandijk. Een groep jongeren had eind jaren zeventig aan het eind van het Langepad een gebouwtje neergezet, dat zij hun ‘clubhuis’ noemden en waar zij dagelijks bijeen kwamen. Het waren jongeren met een sterk dorpsbewustzijn: Zaandijk moest Zaandijk blijven.

En nou opeens, nota bene vlak naast hun eigen clubhuis, maakten ze het mee dat er mensen woningen gingen kraken. Dat moesten ze gewoon niet hebben, het was hun dorp! Het heeft tot een paar fikse botsingen geleid. Een keer kwam het zover dat de jongeren gewelddadig het gekraakte pand Nieuwe Vaartkade 9 ontruimden. De moeilijkheden met de jongeren zijn nooit werkelijk opgelost, maar naarmate de tijd verstreek werden ze minder scherp, en toen de jongeren elders een clubhuis kregen kwam er een einde aan.

Het idealisme van de betrokkenen van het eerste uur wierp ook moeilijkheden op. Soms hadden ze moeite zich tot hun doel te bepalen. Ze raakten bijvoorbeeld betrokken bij ‘Bewoon Mij’, een groep die zich inzette voor het behoud van houten arbeiderswoninkjes door de hele Zaanstreek heen. Inplaats van zich met de Domineestuin bezig te houden, werkten de Zaandijkers nu aan de inventarisatie van deze woningen. Ook heel nuttig, daar niet van, maar het leidde wel af. Van de inventarisatie werd tenslotte een nota samengesteld, die werd overhandigd aan Zaanstad’s wethouder Pans.

Buurtfeesten (4)

Daarna werd besloten dat het waarschijnlijk toch het verstandigst was, zich weer zuiver met de Domineestuin bezig te gaan houden.

Daar was het werk zo’n beetje stil komen te liggen. Ja, de tuin. Wat ze daarmee moesten? Goed, er waren twee woningen gekraakt en de buurt moest gered worden. Maar hoe? En hoe verder? Lange tijd hadden ze het idee een soort ‘vrijstaat’ in de buurt te stichten. Ze wilden het oude van Achter de kerk opnieuw in het leven roepen: een dorp in een dorp, een leefgemeenschap met eigen regels, eigen normen. Dat ideaal uitte zich op verschillende manieren. In de eerste ideeën over de wederopbouw van het buurtje was het terug te vinden. Het was niet de bedoeling dat ieder zijn (haar) eigen huisje zou maken. Nee, dat moest door de groep (een belangrijk woord in die dagen) worden gedaan.

Collectief, was de bedoeling, zouden ze pandje voor pandje opbouwen. En daarbij mochten dan geen nieuwe materialen worden gebruikt. Sloophout was veel goedkoper en bovendien hoefden daar geen bomen voor te worden omgehakt. Het idee van een commune, van samen bouwen en samen leven, maakte dat er aan de toekomstige bewoners van de buurt hoge eisen werden gesteld. Toen de eerste gegadig- den voor de nieuwe huisjes zich meldden werd er geballoteerd. De mensen werden uitgenodigd voor een gesprek, en daarin werd ze goed duidelijk gemaakt: ‘Wees je bewust dat je in een gemeenschap komt; je moet ergens aan voldoen als je hier wilt komen wonen’.

Het gevolg was dat een aantal serieuze gegadigden afhaakte. Samen bouwen, een vrijstaat, sloophout; het waren mooie idealen, gedwongen door de praktijk moest men ze evenwel gaandeweg laten varen. Maar er zijn toch nog wel sporen van terug te vinden, zoals bijvoorbeeld het gemeenschappelijk bezit van kruiwagens en ladders. Overigens, weliswaar niet zo intensief als oorspronkelijk de bedoeling was, maar ten dele zijn de huisjes toch gezamenlijk gebouwd. Als er pannen op een dak gelegd moesten worden, kwam traditioneel de hele buurt opdraven om te helpen, en heel wat buren hebben bij elkaar binnen getimmerd en geschilderd.

De jaarlijkse buurtfeesten (er waren onder andere een snert-middag en een capucijneravond, met een heus buurtcabaret) en de luilakswaken herinneren ook nog aan het oude ideaal van het dorp in het dorp. Het jaren-zeven tig-idealisme beinvloedde ook de ideeen over de eigen organisatie. De meerderheid van de allereerst betrokkenen wilde beslist geen stichting worden. Ze waren tegen instituten! De stichting is er echter toch gekomen. Ron Sman, die al vanaf het begin bij de plannen van redding van de Domineestuin was betrokken, drukte dat door.

Stichting (5)

Hij hamerde er doorlopend op dat voor een stichting de contacten met de gemeente en met andere overheids-instanties zoveel makkelijker zouden zijn.

Bovendien zou een stichting veel beter de gelegenheid hebben mensen met know-how bij het project te betrekken. Zijn argumenten sneden hout. Op 15 mei 1979 werd de werkgroep in een stichting omgezet. Ook in de statuten van de stichting zijn weer sporen van het idealisme van de initiatiefnemers terug te vinden. Het bewonen van het buurtje moet volgens de statuten bereikbaar zijn voor mensen met een kleine beurs.

In dit verband is ook een ‘anti-woeker-beding’ in de statuten opgenomen. Wie in de Domineestuin een pand wil verkopen, moet (met opgave van de vraagprijs) toestemming vragen aan B. en W. van Zaanstad. Het college van burgemeester en wethouders zal in zo’n geval advies vragen aan de stichting. Als de vraagprijs te hoog wordt gevonden, moet een onafhankelijk taxateur de prijs vaststellen. Speculanten krijgen zo geen kans in Achter de kerk. Of het door de organisatie in stichtingsvorm kwam, is niet te zeggen, maar zeker is dat het Domineestuin-project door gemeente Zaanstad steeds bijzonder welwillend is behandeld.

Het feit dat de allereerste paal in de buurt werd geslagen door de heer Konijnenberg van Bouw- en Woningtoezicht wijst ook op de goede relatie. Het is maar gelukkig ook dat die verhouding goed was, want het is zeer twijfelachtig of zonder de welwillendheid van de gemeente iets van het project terecht was gekomen. Er waren heel wat problemen, en heel wat keren is door de gemeente een oogje dichtgeknepen.

Het milieu was zo’n probleem. Een citaat uit een brief van het hoofd van de afdeling milieu-hygiëne van gemeente Zaanstad: ‘De open gaten van de Domineestuin bevinden zich binnen de invloedssfeer van vatenfabriek Pielkenrood. In het eerste plan Donker was Domineestuin opgenomen. Naar aanleiding van opmerkingen en bezwaren van de Inspecteur van de Volksgezondheid en de Milieuhygiëne in Noord-Holland is later de Domineestuin uit het plan gelaten (...)

Overleg met gemeente (6)

Mede gelet op de overlast van Pielkenrood en de klachten van omwonenden, die regelmatig over stank- en geluidshinder worden geuit, is uitbreiding van het aantal woningen op korte afstand van Pielkenrood niet wenselijk. (...)

Ik ben van mening dat dit (plan) vanuit milieuhygienisch oogpunt niet aanvaardbaar is.’ Het hoofd van de afdeling milieu-hygiene schreef zijn brief aan de directeur van gemeentewerken van Zaanstad op 17 juni 1980. Een maand later (14 juli) adviseerde deze directeur het college van B. en W.. In zijn brief nam hij het milieu-aspect mee, maar hij gaf het college tevens de mogelijke oplossing aan: ‘Op milieu-technische gronden is het gebied buiten Plan Donker gehouden. Hiermee ligt tevens het moeilijkste probleem op tafel. (...)

Op grond hiervan zal het duidelijk zijn dat een stedebouwkundig plan voor het gebied via een bestemmingsplan niet hard te maken is. De enige mogelijkheid is bouwen gebaseerd op de bouwverordening. De milieu-problemen blijven uiteraard bestaan en het risico dat toekomstige bouwactiviteiten doorkruist kunnen worden vanuit de Inspectie blijft aanwezig zolang de situatie met betrekking tot Pielkenrood zich niet wijzigt. Een ander probleem is de hoogteligging van het gebied ten opzichte van het bestaande polderpeil. Er kan zonder meer gesteld worden dat dit maaiveld civiel-technisch onaanvaardbaar laag is.’

Aan het eind van 1980 vond er tenslotte een overleg plaats tussen de stichting en de gemeente: Chiel Pos en Rene Sman bezochten de wethouders Pans en Van Dam (15 december). Een paar dagen later deden Chiel en Rene redelijk positief verslag van deze bijeenkomst. Uit de notulen: ‘Duidelijk is dat er allerlei problemen moeten worden opgelost, zoals het ophogen van de paden. En komen dan de huizen niet te laag te liggen? Dit zijn punten die in de volgende vergadering met de gemeente moeten worden besproken. Maar geconcludeerd kan worden dat het resultaat van het gesprek met de wethouders positief is, de gemeente staat welwillend tegenover onze initiatieven.’

In de daaropvolgende jaren bleef er intensief contact tussen de stichting en de gemeente, nu met de wethouders Pans en Nieuwenhuyse. De paden in de buurt zijn uiteindelijk opgehoogd; de huizen kwamen niet te laag te liggen. De moeilijkheden met betrekking tot de overlast van Pielkenrood werden omzeild door er over te zwijgen. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een citaat uit de notulen van de bestuursvergadering van 3 juni 1982: ‘Met publiciteit moet voorzichtig worden omgegaan in verband met de milieu-inspectie.

Definitief plan (7)

Besloten wordt te wachten met de grote publiciteit tot de eerste twee panden zijn overgedragen.'

Uit voorafgaand citaat blijkt al dat de Stichting inmiddels een eind verder was met de uitvoering van haar plannen; er was zelfs al sprake van de oplevering van de eerste twee panden. Het project was in een stroomversnelling gekomen toen op 12 februari 1981 de stedebouwkundige Ruud Kaper (vanuit de Stichting Zaans Schoon) in het bestuur van de stichting was gekomen. Hij had in 1979 al eens een stedebouwkundig opzetje voor het buurtje gemaakt. Dat werd nu uitgebreid bediscussieerd, en vervolgens presenteerde Ruud Kaper in november 1981 zijn definitieve plan, waarvan uiteindelijk nauwelijks is afgeweken. Het was dan ook een plan waar iedereen tevreden mee was.

Als uitgangspunt nam Ruud Kaper de oude padstructuur van de buurt (met een pad - de Orgelmakersgracht - erbij). Ook verder probeerde hij zoveel mogelijk de oude sfeer van het buurtje te benaderen, bijvoorbeeld door panden scheef in de rooilijn te zetten, en kneuterige aanbouwtjes te projecteren. Maar daarbij voldoet het plan ook aan de hedendaagse eisen. Tussen alle vrijstaande panden is steeds een (voorgeschreven) ruimte van twee meter aangehouden. Voor de bewoners is stellig het belangrijkste dat de huizen volgens de huidige normen goed zijn te bewonen.

En de idealisten werden door Kaper’s plan eveneens tevreden gesteld. Door de groepering van de panden is er in de Domineestuin (om van het jargon gebruik te maken) ‘de mogelijkheid tot communicatie en de mogelijkheid tot privacy’. Het oude idee van samenleven is door de stedebouwkundige opzet van de buurt toch voor een groot deel bereikt; wie het niet met de buren kan vinden, zal het niet gemakkelijk hebben in de Domineestuin. Met het stedebouwkundige plan, kwam de redding van de arbeidersbuurt in een nieuwe fase. De eerste gegadigden voor een huisje meldden zich. De allereersten die bouwden in de tuin, waren Chiel en Greet Pos.

Zij restaureerden Nieuwe Vaartkade 1 al op een moment dat het nog allerminst duidelijk was of het buurtje gered kon worden. Ze kregen zo de functie van voortrekkers; bijvoorbeeld naar de gemeente toe zal dat enthousiasme een goede indruk hebben gemaakt. Na Chiel en Greet begon Rob Bakker aan de restauratie van Nieuwe Vaartkade 9. Een echte ploeteraar was hij. Niet geplaagd door veel kennis van bouwen begon hij maar ergens. En hij redde het, vooral ook dankzij zijn doorzettingsvermogen. Het beeld hoe hij met tien graden vorst in zijn onverwarmde huisje bezig was, vier truien over elkaar aan, is onvergetelijk. De volgende die zich meldde was Jan Duijvis, die het pand Domineestuin 5 zou opknappen. Zijn komst was belangrijk.

Jan Duijvis (8)

Op 24 augustus 1982 zou hij Michiel Pos als voorzitter van de Stichting opvolgen. En ook in ander opzicht had hij een belangrijke invloed op het vervolg van de opknapbeurt van de Domineestuin.

Toen hij zijn entree in de stichting maakte, werd er nog altijd van uitgegaan dat de panden zoveel mogelijk authentiek en van sloophout gebouwd moesten worden. Jan Duijvis brak met dit idee. De bestuursvergadering waarin hij meldde dat het oude pand te slecht was om nog gerestaureerd te worden en vervolgens aankondigde dat hij de hele boel zou vernieuwen, verliep emotioneel.

De bestuursleden van het eerste uur zagen opnieuw een belangrijke poot onder hun oorspronkelijke plan vandaan geschopt worden. Eerst hadden zij het idee van het gezamenlijk bouwen prijs moeten geven, en nu zou het opeens ook tot ordinaire nieuwbouw in de buurt gaan komen. Maar Jan Duijvis drukte zijn plannen door. Hij had dan ook sterke argumenten: het oorspronkelijke materiaal waar hij mee moest werken was simpelweg te slecht om nog mee te doen, en bovendien had hij oude funderingen opgegraven waaruit bleek dat zijn pand oorspronkelijk groter was geweest.

De oude maten wilde hij nu herstellen. Hij kreeg zijn zin. Het plan om de buurt met sloophout te restaureren is daarna ook in de vergetelheid geraakt. Toen er eenmaal gebouwd werd in de buur ging het snel. Het herstel van het buurt’ werd zichtbaar en dat trok nieuwe gegadigden aan. Belangrijk was de komst van architect Piet van Nugteren uit de stichting Frans Mars. Eerst was hij korte tijd adviseur van d stichting Domineestuin, spoedig zou hij ook bestuurslid worden. Hij maakte de tekeningen van alle nieuwe huizen in de tuin. Dat deed hij in nauwe samenspraak met de toekomstige bouwers/bewoners.

Soms moest hij die een beetje afremmen. In hun enthousiasme tekenden sommigen nog wel eens een dakkapel (en zelfs een keer een torentje!) te veel. Die streepte Piet dan weer weg. Hij had het er maar druk mee. Een tijdlang hield hij zelfs samen met Jan Duijvis een wekelijks spreekuur, dat over het algemeen tot een hele avond uitliep. In de jaren 1983 tot en met 1988 werd er druk gebouwd in Achter de kerk. Aanvankelij was het de bedoeling dat eerst de Domineestuin bebouwd zou worden, daarna het Langepad en tenslotte de Orgelmakersgracht Voor die volgorde was gekozen in samenspraak met de nutsbedrijven. Omdat de Orgelmakersgracht nieuw was, waren daar nog helemaal geen voorzieningen. In praktijk bleek het echter niet goed mogelijk tot het einde te wachten met de bebouwing van de Orgelmakersgracht. Er meldden zich gegadigden voor panden daar, die ook aan de slag wilden. Zo werd uiteindelijk toch de hele buurt door elkaar gebouwd.

Wandeling door de domineestuin

Overzicht en verklaringen bij foto's over de Domineestuin.

Langepad, westwaarts
Deze foto werd genomen op het Langepad, in westwaartse richting. Het achterste pand is uiteindelijk het enige, dat van elders in de Zaanstreek naar Achter de kerk werd verplaatst en daar weer werd opgebouwd. Het is bewust aan de buitenkant van het buurtje neergezet, omdat het hoger is dan de andere panden. Alle huizen in de Domineestuin hebben een hoogte van tussen de 6.20 meter en 7.20 meter; dit pand is maar liefst 8.60 meter hoog: Het tweede pand op de foto bezit een prachtige makelaar.

Langepad, oostwaarts
Deze foto laat nog eens het Langepad zien, nu echter in oostwaartse richting. Het woonhuis op de voorgrond is het verplaatste pand. Bij de heropbouw van de Domineestuin werd gekozen voor de stijlkenmerken van de Zaanse architectuur van vroeg in de negentiende eeuw tot vroeg in de twintigste eeuw. Het huis op de voorgrond was ouder (achttiende eeuw). De bouwstijl wijkt daardoor af. Dat is bijvoorbeeld te zien aan de kozijnen. De andere panden hebben alle kozijnen uit het ‘schuifraam-tijdperk’; terwijl dit huis zogenoemde ‘kloosterkozijnen’ heeft. Het pand stond oorsponkelijk aan de Oostzijde te Zaandam, naast de Noordervaldeursluis. De invaart van deze sluis liep taps toe; het is daarom dat de westgevel van dit huis scheef staat ten opzichte van de andere wanden. Op deze foto is trouwens ook te zien dat gemeente Zaanstad welwillend aangepaste lantaarns in de buurt plaatste. De palen zijn normaal, maar er werden klassieke koppen op gezet (die overigens ook gewoon van kunststof zijn).

Achterzijde Langepad
Op deze foto is de achterzijde van het Langepad te zien. Het stenen huisje uiterst rechts valt een beetje uit de toon. Het werd voor de oorlog gebouwd, en heeft geen enkel Zaans kenmerk. Het pand in het midden van de foto is een voorbeeld van een typisch arbeiderswoninkje: een eenvoudig geveltje zonder opsmuk, met rechte waterborden en windveren. Het was aanvankelijk de bedoeling dat alle panden in de Domineestuin zo zouden worden; Achter de kerk was immers een arbeidersbuurt. Dit idee liet men gaandeweg varen; veel woningen hebben toch wel ‘versiering’ aan de gevels gekregen. Links (half achter de bomen) is het dwarspad van het Langepad te zien, waaraan drie huizen staan. De straatnummering van het Langepad loopt op dit dwarspad door.

Nieuwe Vaartkade, noordwaarts
Deze foto toont de Nieuwe Vaartkade, in noordelijke richting. Het voorste pand stond oorspronkelijk in de buurt en werd gerestaureerd. Het is een van de weinige huizen in de Domineestuin met een (deels) stenen gevel. Het was in dit pand dat het idee om de buurt te herbouwen werd geboren, en rijpte. Op de achtergrond staat het pand Nieuwe Vaartkade 7, een van de panden die nog aanwezig waren. Het plan van restauratie van het oorspronkelijke pand liet men varen, maar op deze foto is te zien dat het wel geheel in stijl werd herbouwd. Ook dit pand is een voorbeeld van een echt arbeiderswoninkje, zonder opsmuk aan de gevel.

Nieuwe Vaartkade, zuidwaarts
Ook op deze foto is de Nieuwe Vaartkade afgebeeld, nu een stukje meer naar het noorden. Het pand op de voorgrond is een eenvoudig dubbel woonhuis. Opvallend is dat de voordeuren in de zijgevels zitten, het front is gesloten. Overeenkomstig met een dubbel woonhuis dat hier vroeger was, staat het pand scheef in de rooilijn. De windveren van dit huis zijn versierd, maar de aandacht wordt vooral getrokken door de bijzonder fraaie gootklossen. Achter het dubbele woonhuis ligt de Orgelmakersgracht, daar weer achter staat het pand Nieuwe Vaartkade 9. Dit is een van de oorspronkelijke panden, die in de Domineestuin bewaard zijn gebleven. Het werd authentiek gerestaureerd, bij die gelegenheid werd wel het dak verhoogd.

Orgermakersgracht, oostwaarts
Deze foto toont de Orgelmakersgracht, oostwaarts gefotografeerd. Op de voorgrond staat een eenvoudig dubbel woonhuis, dat toen deze foto werd genomen nog niet helemaal gereed was: de goten ontbreken nog. Het pand daarachter is een vrijstaand woonhuis, met een Broeker gevel. Huizen met Broeker gevels stonden oorspronkelijk niet in Achter de kerk. Maar aangezien er wel in de directe omgeving veel panden met een dergelijk voorschot stonden, werd besloten er toch ook een in de vernieuwde buurt te plaatsen. De gevel waarvoor werd gekozen is nagetekend van een oude foto van Zaandijk. Een kenmerk van de Broeker gevel is, dat de breedte even groter is dan de hoogte. Ook van de gevel van het huis daarachter kan gezegd worden dat hij oorspronkelijk niet in de buurt voorkwam, maar wel veel in de omgeving. Dit is een zogenoemde halsgevel, met een klassieke tympaan. Links op de foto is het enige pand zichtbaar dat noordelijk van de Orgelmakersgracht staat. Opvallend aan dit pand is dat de schoorsteen aan de zijkant staat en niet (zoals bij de meeste huizen in de buurt) in het midden.

Achterzijde Orgelmakersgracht, oostwaarts
De achterzijde van de Orgelmakers gracht is afgebeeld op deze foto is genomen in oostelijke richting (ter oriëntatie: van het tweede pand is op de foto nog juist het uitstekende Broeker voorschot zichtbaar). Van het vierde pand was op foto 6 alleen het kleine vooraanbouwtje te zien, deze foto toont de lange achterzijde. Op deze afbeelding valt op dat het tweede huis een oudere raamvorm heeft, dan zijn buurpanden. De andere ramen hebben zes ruitjes, in het tweede pand zit een vijftienruiter. Aardig zijn voorts de verschillen in de simpele aanbouwtjes (met ‘lessenaarsdaken’) en in de erfafscheidingen, die het beeld verluchtigen. Uiterst rechts is (bijvoorbeeld aan de gootklossen) te zien dat ook de schuurtjes in stijl werden gebouwd.

Domineestuin, oostwaarts
Op deze foto is de Domineestuin afgebeeld, gefotografeerd in oostelijke richting. Het eerste dat opvalt is dat dit pad aan twee zijden is bebouwd. Het eerste pand links heeft een leuke, eenvoudige, negentiende-eeuwse tuitgevel. Het pand daarachter is een dubbel woonhuis. Het is een nauwgezette reconstructie van een pand dat eerder aan de Schans van Zaandijk stond. Het werd daar afgebroken en naar de Domineestuin vervoerd. Met de bedoeling het daar te herbouwen, werd het opgeslagen. Baldadige jeugd zag er een leuke brandstapel in, en zo ging het pand volledig verloren. De reconstructie is evenwel prachtig geslaagd. Het pand heeft een bijzonder mooi geprofileerde gootlijst. Achter dit dubbele woonhuis staat een huisje met een simpele gevel. De woning heeft een prachtige opengewerkte makelaar, die op de foto helaas is weggevalen. De benedenverdieping van dit pand is, door de afluif, breder dan de bovenverdieping. Daarvoor werd gekozen om het huis niet te hoog te laten worden. Helemaal achteraan links is een van de oorspronkelijke panden uit de Domineestuin zichtbaar. Het is oorspronkelijk een dubbel woonhuis. Toen dit boekje werd samengesteld vocht de bewoonster een conflict uit met gemeente Zaanstad over de vraag of het pand wel of niet een krot was. Het eerste huis aan de rechterkant heeft een onopgesmukte voorgevel. Het is dus weer een van de panden, die het meest doen denken aan de arbeiderswoninkjes die hier zo’n honderd jaar geleden stonden. Daarachter staat een herbouw van een oorspronkelijk waarschijnlijk dubbel woonhuis.

Achterzijde Domineestuin
Foto toont de (noordelijke) achterkant van de Domineestuin. Rechts is nog een deel van het dubbele woonhuis te zien, dat een reconstructie is van het in brand gestoken pand van de Schans. Aan de achterzijde heeft dit pand aan beide kanten een hoge aanbouw met een zadeldak. Onder het zadeldak is een klein slaapkamertje gevestigd. Eigenlijk mocht dat niet; de vloeroppervlakte was volgens de huidige normen te klein. Bouw- en Woningtoezicht van gemeente Zaanstad was het project echter welgezind, en kneep als het nodig was nog wel eens een oogje dicht. Van de schuur links op de foto is een opengewerkt prieeltje gemaakt, dat oogt heel aardig. Daarachter staat het enige pand in de Domineestuin waaraan tijdens alle werkzaamheden helemaal niets hoefde te gebeuren. Het pand verkeerde in voortreffelijke staat, dankzij de bewoner die altijd goed onderhoud had gepleegd. De laatste twee afbeeldingen zijn toekomstmuziek.

Twee geplande pandjes aan het Hazenpad
Deze afbeelding toont de tekeningen die architect Piet van Nugteren maakte voor twee pandjes die onder auspiciën van de Stichting Domineestuin aan het Hazepad neergezet gaan worden. Piet van Nugteren maakte de bouwtekeningen van alle panden in de tuin.

Pakhuis de Schans
Hier is een foto van het oude pakhuis De Schans, die vroeger op de Wachterhoek te Oostzaandam stond. Het pand is inmiddels verhuurd aan een schildersbedrijf.

Unieke herinnering aan toen

Jan Duijvis is de trotse bewoner van een van de 26 houten huisjes aan de Domineestuin te Zaandijk.

De energieke Zaankanter heeft een hart voor cultuur en historie en is nauw betrokken is bij de Stichting Domineestuin die zich sinds 1979 inzet voor het behoud van een uniek stukje plaatselijke geschiedenis.

Wat doet de stichting Domineestuin?
�We geven adviezen over bouwen en verbouwen in de wijk en we zetten ons in om de status van beschermd dorpsgezicht te verwerven. Dat doen we al vanaf het begin, ruim 25 jaar geleden. Hoe zag die beginperiode er uit? De periode van 1979 tot 1982 waren moeilijke jaren. De gemeente wilde de laatste overgebleven arbeidershuisjes slopen. Maar ook de omwonenden bekeken ons met argusogen, omdat ze dachten dat onze acties overlast zouden veroorzaken. Vanaf 1983 ging het overleg met de gemeente beter en kregen ook de buurtbewoners door dat we het goed voor hadden met de buurt. 

Wat voor beeld gaf de wijk in de periode?
Eind zeventiger jaren was deze buurt verloederd. Leeggekomen huizen werden door de jeugd tot de grond toe afgebroken of in brand gestoken. De overige huisjes waren in abominabele staat. Toen ik in 1979 een leeggekomen woning kraakte om hem te behouden, vreesden veel mensen een nieuwe negatieve ontwikkeling in hun buurt.

En toen?
Tja, een groepje enthousiastelingen heeft zich aaneengesloten om met actie en overleg met gemeente, omwonenden en belangenorganisaties de buurt te redden van verdere sloop. En met succes. We kregen van de gemeente de grond in erfpacht en we konden de huizen restaureren of in de oorspronkelijke staat herbouwen.  Maar waarom zou je dat eigenlijk doen? In de loop der jaren hebben in de Zaanstreek veel prachtige gebouwen met historische waarde moeten wijken voor de vernieuwingsdrift en herstructureringsplannen. De Domineestuin was de laatst overgebleven arbeiderswijk en mocht niet verloren gaan. Het beeld moet blijven bestaan, ook voor het nageslacht, dat moet kunnen zeggen: kijk, zo heeft het er vroeger uitgezien!

(Bron: weblog van Jan Marijnissen (SP), Domineestuin, unieke herinnering aan toen)

De Lagedijk (1)

We laten de kerk links liggen en lopen langs de nieuwbouw, waarin nog wat groengeverfd gevelhout is verwerkt, naar de Lagedijk. Aan de overkant zien we de bejaardewoningen van "Gortershof".

Aan de straatkant het dienstencentrum “de Boed”. Een leuk bedachte naam: een boed was vroeger een aangebouwde schuur.

De Lagedijk
Zoals de naam al zegt is de Lagedijk de lagewaterkering van de Zaan. Hij is pas opgeworpen, toen de hoge dijken “(Zuiddijk, Hogendijk, Westzanerdijk en Assendelver Zeedijk) langs de vroegere binnenzee, het IJ, waren aangelegd. Aangenomen wordt dat de dijken langs de Zaan in de tweede helft van de 14de eeuw zijn voltooid, waardoor aan de voortdurende overstromingen, zij het niet geheel, een eind kwam.

Het heeft nog lang geduurd voor er sprake was van bebouwing. Het was Oudt-Heyn, die in 1494 het eerste huis in Zaandijk bouwde. In het jaar 1510 stonden er aan de westkant langs de Zaan in Zaandam nog maar 10 huizen, in Koog 5, in Zaandijk 16, in Wormerveer 17 en in Westknollendam 3. Daar is in de loop der eeuwen nogal uitbreiding aan gegeven!

De dijk volgt nog steeds de kronkelige loop van de Zaan. Op onze wandeling volgen we deze bochten. Waar we nu staan, om in zuidelijke richting verder te lopen, is de Lagedijk geen toppunt van aantrekkelijkheid. De bebouwing wordt gedomineerd door de suikerwerkfabriek Goedhart. Toch is dat kenmerkend voor de dijk, die altijd een mengeling van wonen en werken verraadde. De charme van de Gortershoek, het gedeelte Lagedijk, waar we direkt naar toe wandelen, is vooral dat daarin de woonbebouwing steeds overheerste. Die is op dit punt verloren gegaan, er zijn panden van hier af verplaatst naar het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen en naar de Zaanse Schans. Gedane zaken nemen geen keer.

Het is misschien aardig om te vertellen dat hier recht tegenover, op de parkeerplaats, nog in de vorige eeuw een zoutziederij stond, waarvan de eigenaar later de grondlegger werd van de zoutwinning in Boekelo, de “Koninklijke Zout”, die zou uitgroeien tot de tegenwoordige AKZO. De Lagedijk was vroeger een veel smallere straat. De wegsloot (met de klemtoon op de tweede lettergreep) liep er naast en nam meer dan de helft van de tegenwoordige straatbreedte in beslag. Langs de sloten waren bovendien bomen geplant. De weg op de dijk was zo smal, dat de autobussen, die vroeger heel wat kleiner waren dan die hier nu rijden, elkaar nauwelijks konden passeren; er is wel eens zo’n bus in de sloot beland. Door de wegsloot was Zaandijk destijds een werkelijk prachtig dorp. Over de sloot voerden tientalle bruggetjes naar de “Oversloot” staande huizen en naar de vele paden, die het verder onbebouwde land inliepen. Alleen op het punt waar we nu de Willem Dreeslaan oversteken lagen vroeger drie paden: het Arie de Bruijnspad en het Eerste en Tweede Ezelspad.

In het algemeen was de bebouwing aan de Zaankant dicht en aan de westkant verspreid, losstaand. Dat kun je nu nog duidelijk zien, en ook dat er “oversloot” geen of nauwelijks voorschriften waren om een rooilijn aan te houden. Het eerste pad dat wij passeren is het Gorterspad, nu een doodlopend straatje maar vroeger een lang en betrekkelijk rijk pad langs een sloot, die op de Nieuwe Vaart uitkwam. Op oude foto’s kun je nog zien hoe aan die sloot de walstoepen vlak naast de pleetjes waren gelegen; zo rijk was het pad dus ook weer niet. Het grote stenen pand aan de Zaankant, no. 146, is nu een advokatenkantoor, maar werd in 1832 als woonhuis gebouwd. De stoep heeft wel allure, net als de deur met zijn diamant-kop-panelen. Het pand is strikt symmetrisch, wat nog is voortgezet tot en met de dakkapel met zijn, in een gesneden omlijsting gevatte, ovale venster.

Vanaf dit pand behoren oost-en westkant van de Lagedijk tot het beschermd dorpsgezicht “Gortershoek”. Dat wil zeggen dat deze hele buurt, tot voorbij de Julianabrug, als monument geldt, als zodanig is beschermd en dus in stand moet blijven.

Gorterspad, Gortershoek… Deze namen zijn ontleend aan het feit dat hier in de 17de en 18de eeuw een “gorterij” was gevestigd. Een gorterij of grutterij was vroeger vaak uitgerust met een rosmolen, dus met een door een paard aangedreven maalwerk. Of dat hier ook het geval was, is niet bekend. In elk geval is het een misverstand dat de Gortershoek naar een (gort-)pelmolen is genoemd. En de in Wormerveer geboren dichter Herman Gorter heeft beslist niet zijn naam aan dit stuk van de Lagedijk gegeven, al is dat ooit wel eens beweerd. Wel is de familienaam Gorter verbonden aan het vroegere ambacht, dat in de gorterijen werd uitgeoefend. Een ambacht, dat met vroegere boekweitgrutten van doen had en, in wijderezin, met de handel in peulvruchten en zaden. Bij die Gortershoek zijn we intussen aangekomen. De “hoek” is een flinke bocht in de Zaan en dus ook in de Lagedijk. Zaandijkers noemen het nog wel een enkele keer “de Gouden Bocht” en vroeger “de Hennistenbocht”. De kooplieden en fabrikanten die hier woonden waren overwegend Doopsgezind en volgelingen van Kenno Simons, vandaar de aanduiding Kennisten. De industriële bloei van de streek was voor een niet gering deel te danken aan deze Hennisten, die weliswaar een eenvoudige leefwijze en zuinigheid voorstonden, maar getuige hun woningen toch ook wel wilden tonen dat ze welvarend waren.

We staan nu op de hoek van de Tuinstraat, vroeger bet Tuinpad, dat de bijnaam Hoedenpad had. Er waren tuinen aangelegd, zogenoemde “overtuinen”, omdat er voor de Zaan buizen aan de wegkant geen plaats voor was. Eén van de eigenaars droeg onveranderlijk een hoed in zijn tuin en doordat er een vrij hoge heg om heen stond zagen voorbijgangers alleen die hoed. Zo ontstond de bijnaam. Kijken we even terug, naar het noord-oosten, dan zien we daar het zogeheten “Groene Huis” en daarnaast de lelijke en hoge, stenen fabriek die vroeger als cacao- en chocoladefabriek Franken werd gebouwd. Het is te verwacbten, althans te hopen, dat dit weinig fraaie gebouw wordt gesloopt. Er schijnen plannen te zijn om er een soort hofje van kleine woningen aan de Zaan te bouwen.

Wat het geheel houten “Groene Ruis” betreft, het werd in 1855 gebouwd voor Jacob Vis en het was een van de eerste en weinige houten huizen in de Zaanstreek met een verdieping. Jacob Vis bezat liemolens en later een bloeiende export zaak van lijnolie, benevens een oliekokerij. Hieruit ontwikkelde zich de lakfabriek en exportmaatschappij v/h Jb. Vis Pz., die kantoor hield in het grote stenen pand hier schuin tegenover. Sinds kort is dit gebouw door particulieren bewoond. Steiger en brede steeg zijn van belang voor het Zaandijkse gemeenschapsleven, want Sinterklaas pleegt hier aan te leggen voor zijn optocht door het dorp.

Het Zaanse huis daarnaast, Lagedijk 122, mag worden beschouwd als een van de meest gave panden in Zaanse bouwstijl. Het is gebouwd in de eerste helft van de 18de eeuw en vormde eerder één geheel met nr. 120. De gevel wordt bekroond door een gesneden vaas in Lodewijk XVI stijl. Let ook op het portiek met de twee vrijstaande zuilen. De versiering boven aan die zuilen (op de zogeheten composietcapitelen) is een mengeling van de Ionische stijl, met krullen, en de Corintische stijl, met bloemen versierd.
Als we nu even kijken aan de achterkant van nr. 122, dan zien we dat in vroeger tijden het aanzicht van de huizen vanaf de Zaan zeker zo voornaam was als vanaf de weg. De drie deuren die van glas waren, gaven uitzicht over de Zaan en op de siertuin. Deze heeft later plaats moeten maken voor de niet zo fraaie werkplaats. De versieringen zijn ook weer afkomstig van elders.

De stenen woonhuizen nr. 116 en 118 zijn aan het begin van deze eeuw gebouwd op een aantrekkelijk pleintje, dat als Tobbesteeg bekend stond. Nummer 114 is een groot Zaans pand, evenals 122 gebouwd in de eerste helft van de 18de eeuw. De gevelsteen met het jaartal 1744 is later aangebracht. Ook hier een Lodewijk XVI gevel met een gesneden bloemenvaas. Let ook op de gebogen hoekvensters. Het huis is destijds onder meer bewoond door Willem Huisman, de oprichter van cacaofabriek de Zaan. Dat is wel de reden dat dit bedrijf nog vele jaren kantoor hield in de naastgelegen panden, nrs. 110 en 112. Later werd 112 burgemeesterswoning (burgemeester van Gelderen) en had de gemeente Zaandijk in nr. 110 de dienst Sociale Zaken ondergebracht.

Als bekroning van de gevel zien we op nr. 112 weer de driehoekige tympaan, die we eerder al in de Domineestuin tegen kwamen; Een tympaan wordt ook wel fronton genoemd. Er zijn aan de gevel zijpilasters en een gesneden topguirlande. Ook de venster omlijsting is met snijwerk versierd. De onderpui is van gepleisterde baksteen.

Aan ‘t Glop winkel in Dutch design

Isabella de Jong, bekend als directeur van Kunstcentrum Zaanstad, wordt ook onderneemster. Ze gaat een winkel in Dutch design beginnen op de Zaanse Schans.

Kalverringdijk 21, waarin galerie Aan ‘t Glop voorheen onder meer houten speelgoed verkocht.

Ze huurt van Stadsherstel Zaanstreek.  De Zaanse naamgenoot is een dochtermaatschappij van ‘Amsterdam’ en sinds begin dit jaar eigenaar van alle 23 panden op de Zaanse Schans. De Jong tekende het huurcontract samen met haar partner Rob La Grand, die ook bekend is als voorzitter van de Zaanse Golf Club.

Bron: Dagblad Zaanstreek

Zwemmen waar eens het Zaandijkerbad was

Het oudste bad van de Zaanstreek, het Zaandijker zwembad, geopend in 1877. In 1978 gingen de poorten definitief dicht. Af en toe wordt er op deze plek nog gezwommen.

Zaandijkerzwembad omstreeks 1930

Legendarische badmeesters waren J. Spreeuwen zijn assistent C. Pet. Een onafscheidelijk duo. Zwart-wit foto’s Stichting Westzaanse Digitale Beeldbank.

Spreeuw, die tegenover het bad woonde, werd in 1917 aangesteld als badmeester tegen een salaris van elf gulden per week. Daarvoor diende Spreeuw zes dagen per week in hèt bad aanwezig te zijn,  van zes uur ‘s morgens tot acht uur ‘s avonds. De Zaandijkse buitenlucht moet weldadig hebben gewerkt op de badmeester, want in 1957 vierde hij zijn 40-jarig jubileum. Daar bleef het niet bij: in 1962, op zijn 70e, vierde hij zelfs zijn 45-jarig jubileum. Ook Pet bleef het bad lang trouw. Hij nam in 1968 afscheid na 43 dienstjaren.

Volkswagen Bus als trouwauto

Normaal kom je met een luxe trouwauto naar de trouwceremonie. Vrijdag 30 juli lieten Birgit Twint en Wessel Deibert uit Zaandijk een ouderwetse Volkswagen Bus voorrijden.

Het kersverse echtpaar Wessel Deibert en Birgit Twint in de Volkswagen Bus.

Het voormalige gemeentehuis in Zaandijk is een geliefde trouwlocatie.

De Volkswagen Bus vertrekt met Birgit Twint en Wessel Deibert naar een strandpaviljoen in Castricum voor de receptie

Plan opknapbeurt Koogs plein stagneert

Het gaat vermoedelijk nog lang duren voordat de opknapbeurt van het plein aan de Stationsstraat in Koog aan de Zaan is afgerond.

Het terrein, grenzend aan de tunnel naar het NS-station, waar dagelijks tientallen dagjesmensen van heinde en verre hun weg zoeken naar de Zaanse Schans, is nu een troosteloze vlakte.

Het nieuwe hotel ‘Zoethout’, met 104 kamers van drie en vier sterrenniveau, had al aan het plein moeten staan. Maar de bouw heeft fikse vertraging opgelopen. Op het braakliggende terrein moet een hoofdgasleiding, waarop een deel van de woonwijk is aangesloten, worden omgelegd. Dat kan alleen buiten het stookseizoen, tussen 1 mei en 1 september.

Volgens het meest logische tracé komt de gasleiding voor de fietsenstalling langs te lopen, over grond van NS Poort. De gemeente is daarover in onderhandeling met het vastgoedbedrijf, zegt Frits Westerveld van BFW Architectuur, dat het hotel heeft ontworpen. Westerveld heeft ‘angstige vermoedens’ dat het omleggen van de hoofdgasleiding pas volgend jaar plaatsvindt. De bouw van het nieuwe hotel zou dan najaar 2011 kunnen starten. De gemeente bevestigt nog in onderhandeling te zijn met ‘diverse grondeigenaren’ over het omleggen van de hoofdgasleiding.

Bron: Dagblad Zaanstreek

Afvaltoerisme? (1)

Ik weet niet wat de mensen bezield. Of ik nu in de natuur ben of hier in de Prunuslaan. Overal laten mensen hun vuilnis slingeren. En de wijkmanager doet er ook niks aan.

Nu moet ik zeggen dat de laatste jaar de Bomenbuurt vrij netjes blijft. Ik rij elke dag naar Siem toe om de krant te brengen. En elke dag staat er bij de vuilcontainer (hoek Prunuslaan/Provinciale weg) er een berg grof vuil. Of ik ben ik nu gek. Ik weet het. Ik zie niet zo goed met me linkeroog. Daarom heb ik tegenwoordig maar een fototoestel (GSM) bij me.

Is het zo veel moeite om even de gemeente te bellen voor je grof vuil of er zelf heen te brengen. En waar zijn de heren/dames van handhaving. Oja, die zijn met hun bootje door het veld aan het spelen varen. Laatst stond er in de krant dat ze zich op bedrijven gingen richten. Hallo, Dames/Heren van handhaving is de leefomgeving niet meer belangrijk. Moeten we hier toestanden als in Napels krijgen.

Ook de vuilcontainer’s in de straat worden niet schoon gemaakt. Ik gooide laatst me vuilniszak erin en keek even goed in die bak. Wat daar allemaal niet onder ligt. Prima spul om ratten te kweken. En twee meter verder spelen kleine kinderen. Hygiënisch hoor. Er staan ook geregeld vuilniszakken naast. Zijn er mensen zo lui dat het wel naar de vuilcontainer brengen en dan niet ingooien. Kleine moeite hoor.

Maar het geld zal wel op zijn om daar even een schep door heen te halen. En even met een hogedrukspuit te spuiten. De stroom mogen ze wel even bij me lenen als ik thuis ben. Als je het meld denk je dat ze je op komen halen. Vergeet het maar, het blijft gewoon een week staan tot er weer grofvuildag is. En dan is nog, sorry we zijn het vergeten. Stond niet op de route. Moeten wij als bewoners dan in die troep leven.  Hier woont geen wethouder en het is geen Inverdan. En aan die wijkmanager heb je ook niks. Ik heb het al verschillend malen gemeld aan hem. En dan krijg je een ontwijkend antwoord of je een randdebiel bent. Met de toon van waar maak je druk om. Nou om me leefomgeving .... (hier stond een ander woord maar het wordt ook gelezen door jeugdige lezers).

Ik vind dat als er iemand wordt betrapt geen boete moet geven.  Maar de rotzooi moet opruimen van af de hoek tot waar de het bord Wormerveer staat. Aan alle twee de kanten. Met een oranje hesje waarom staat IK BEN EEN VIESPEUK. Een week lang!! Dan maar geen drie weken vakantie maar de troep opruimen een week lang.

Er was vroeger een flyer met Houd Zaandijk schoon tegen de hondendrollen. Maar kan er geen een worden uitgeven met de het telefoonnummer van grofvuil erop en het adres van de vuilstort.

Dit waren weer me ergenissen deze week.

Robert Lotman

Vereniging Bewonersraad Parteon 5 jaar!

Deze zomer bestaat de Vereniging Bewonersraad Parteon vijf jaar. De Bewonersraad behartigt de belangen van alle huurders van Parteon en staat los van de woningcorporatie Parteon.

De raad is een onafhankelijk adviesorgaan. Na de officiële installatie in 2005 heeft de Bewonersraad een enorme groei doorgemaakt. Van fusies van voorgangers van Parteon tot de professionalisering van de raad zelf.

Rol van de Bewonersraad
In de Overlegwet is door de overheid bepaald dat elke woningcorporatie moet overleggen met haar achterban. Deze achterban wordt vertegenwoordigd door een Bewonersraad. Wanneer Parteon beleid ontwikkelt of wil wijzigen, moet volgens de Overlegwet advies gevraagd worden aan de Bewonersraad. Het gaat hier uitsluitend om beleid dat de belangen van alle huurders raakt.

“De Bewonersraad heeft als doel zich zo goed mogelijk in te zetten voor de huurders. Dit houdt in dat wij met de directie van Parteon praten over beleidsmatige zaken, zoals de jaarlijkse huurverhoging en het beleid voor jongeren en senioren”, vertelt Martin Wessel, voorzitter van de Bewonersraad.

Volgens Rob Meijrink, Directeur Wonen bij Parteon, is de samenwerking met de Bewonersraad waardevol voor Parteon. “Niet alleen omdat we uiteraard rekening willen houden met de belangen van onze huurders maar ook omdat de gesprekken met de Bewonersraad ons nuttige informatie oplevert”, legt hij uit. 

Nieuwe werkwijze succesvol
“Wij willen huurders, nu én in de toekomst, meer betrekken bij de adviezen die wij uitbrengen. Het enthousiasme en de inzet van huurders is erg belangrijk”, aldus de heer Wessel. Om dit te stimuleren werkt de Bewonersraad sinds kort met werkgroepen voor specifieke beleidsonderwerpen. Huurders kunnen hierin actief deelnemen en een werkgroep kiezen die hen aanspreekt. “De werkwijze is succesvol, we hebben al enkele goede resultaten geboekt.”

Zo wordt de werkgroep Milieubeleid nauw betrokken bij de uitwerking van het milieubeleidsplan, zoals een proefproject in Rooswijk. Verder heeft een werkgroep samen met Parteon het verhuurbeleid voor vrij sector huurwoningen opgesteld, waarbij onder andere is gekeken naar de vraag welke inkomenseis aan vrije sector woningen wordt gesteld. ”Het voordeel van deze werkwijze is dat wij als bewonersorganisatie tijdens een ontwikkelingstraject kunnen bijsturen. Daarnaast benutten we de deskundigheid onder de huurders”, zegt Martin Wessel.

Verkiezing Huurdersorganisatie van het jaar
Woningcorporatie Parteon heeft haar Bewonersraad voorgedragen als kandidaat voor de Verkiezing Huurdersorganisatie van het jaar. Dit is een initiatief van de Woonbond (landelijke huurders-organisatie). “De Bewonersraad heeft een eigentijdse vorm bedacht waarbij het mogelijk is meer huurders bij de Bewonersraad te betrekken. Geïnteresseerde huurders kunnen hun kennis voor een specifiek onderwerp gericht inzetten. Door deze werkwijze wordt bovendien het bestuur ontlast en kan zij zich meer richten op haar bestuurlijke taken. De wijze waarop de Bewonersraad dit heeft opgepakt, vinden wij kandidaatstelling voor de Verkiezing Huurdersorganisatie waard’, aldus Rob Meijrink.

Informatieborden voorzien in behoefte

Van de informatieborden die op aandringen van een aantal bewoners, die verdwaalde toeristen de weg moesten wijzen, wordt veel gebruikt gemaakt.

Toeristen kunnen hun mobieltje voor een hotspot houden en krijgen dan direct de website van de VVV te zien. Wethouder Hans Luiten demonstreert.

Hans Luiten heeft donderdag 18 februari 2010 op de Guisweg/Lagedijk de nieuwe informatieborden in gebruik genomen. Zaanstad heeft bij de NS over de naamswijziging station Koog-Zaandijk.

De borden leiden toeristen die per trein in Zaandijk arriveren op een snelle manier naar de Zaanse Schans of via langere wandelroutes naar het Koogerpark, Gortershoek en Domineestuin.

Luiten vertelde dat hij met de NS in onderhandeling is om het station Koog-Zaandijk voortaan Zaandijk-De Zaanse Schans te noemen.

Toeristen die vanaf station Koog-Zaandijk naar de Zaanse Schans willen kunnen nu ook naar het Molenmuseum, Molen Het Pink en via het Koogerpark naar de Zaanse Schans met begeleiding van de infoborden.

Het bord bij het Molenmuseum, rechts molen Het Pink

Op initiatief van een aantal betrokken burgers van Koog aan de Zaan en Zaandijk die van mening waren dat de gemeente Zaanstad op het gebied van de wegwijzering nog veel te verbeteren viel.  Het kwam regelmatig voor dat de toeristen die vanaf het station Koog-Zaandijk naar de Zaanse Schans wilde lopen bij de kruising Stationsstraat/ Lagedijk de verkeerde kant opliepen. Het waren de mensen die de verdwaalde toeristen weer de goede kant opstuurde een werkgroep oprichtte en bij de gemeente aanklopte. Zaanstad nam de ideeen over en stelde een bedrag beschikbaar om een aantal goede informatieborden te plaatsen.

Links het bezokerscentrum van Cacao de Zaan en rechts de voormalige drukkerij van Out, onlangs opgeknapt en in Zaans groen geschilderd.

De Baars
In 2007 is het papierpakhuis De Baars aan de Lagedijk een antiquariaat/uitgeverij gevestigd. Het pakhuis stond oorspronkelijk aan de overkant van de Lagedijk. Door uitbreidingsplannen van eigenaar ADM Cocoa moest het daar verdwijnen. Het pakhuis is in 2004 op initiatief van de Stichting Zaanse Pakhuizen verplaatst naar zijn huidige plek.  Het is in 2006 gerestaureerd met subsidie van de gemeente. Meer info

De Smuiger
Het pand staat op de hoek van de Lagedijk en Smidslaan. De Smidslaan was aanvankelijk een zeer smal pad.  Later werd er een slachterij in gevestigd. In 1733 werd het vermeld als slachthuis. Hierna zijn er verschillende slagers, waaronder Langewis en vader en zoon Barthels in gevestigd geweest. Lees verder

De borden zijn ook geplaatst op de Willem Dreeslaan/Lagedijk en bij de Zaandijkersluis. Ook het voetveer en de Domineestuin staan op de kaart vermeld.